百
bách
Hán Việt: bách · Pinyin: bó
Tổng quan
họ [Bai3] một trăm nhiều tất cả các loại
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | bó |
|---|---|
| Hán Việt | bách |
| Quảng Đông | baak3 |
| Mân Nam | pah |
| Nhật Bản | MOMO |
| Hàn Quốc | 백 |
| Chú âm | ㄅㄞˇ |
| Hán ngữ Trung cổ | prak |
| Baxter-Sagart | pˤrak |
| Hán ngữ Thượng cổ | pˤrak |
| Phản thiết | 伯各切 |
| Thanh mẫu | 幫 |
| Vận | 陌 |
| Đẳng | 2 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Trăm. Nhiều. Như {bách tính} [百姓] trăm họ. Gấp trăm lần. Có khi đọc là chữ {bá}. Một âm là {mạch}. Cố gắng. Như {cự dược tam mạch} [距躍三百] gắng nhảy ba bận.;
Nôm
- Bảng Tra Chữ Nôm bá bá hộ (một trăm nhà) [Eng: one hundred houses]
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: bá Xuất hiện 1 lần trong Truyện Kiều 1871
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: bá Xuất hiện 1 lần trong Truyện Kiều 1902
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 參見「百色縣」條。
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 百 (会意。从一,从白。白”假借为百”。本义数词) 十个十。一百,100 百,十十也。--《说文》 律中百钟。--《淮南子·时则》 虽人有百手,手有百指,不能指其一端。--《虞初新志·秋声诗自序》 又如百辆之迎(用隆重仪式迎娶新妇);百日(一百天;人死后的一百天,请僧道诵经或作道场);百户(一百户人家;统兵百人之官) 概数。言其多,许多的,众多的 千禄百福。--《诗·大雅·假乐》 将军百战死,壮士十年归。--《乐府诗集·木兰诗》 猿则百叫无绝。--吴均《与朱元思书》 又如百花争艳;百发百中。
Eng
- CC-CEDICT surname Bai
- CC-CEDICT hundred|numerous|all kinds of
ja
- JMdict hundred|100
- JMdict hundred|100|(a great) many
Nguồn gốc
top-bottom
Khang Hy
〔古文〕：𦣻【唐韻】【集韻】【韻會】【正韻】𠀤博陌切，音伯。【說文】十十也。从一白。數十十爲一百。百，白也。十百爲一貫。貫，章也。【徐曰】章，以詩言之一章也。百亦成數。會意字。【前漢·律歷志】紀于一，協于十，長于百，大于千，衍于萬。 又眾多也。【易·繫辭】百官以治。【書·堯典】平章百姓。【後漢·明帝紀】百蠻貢職。 又百里，劒名。百錬，刀名。見【古今注】。 又百鷯。鳥名。見【大戴禮】。 又百足，蟲名。【博物志】百足，一名馬蚿。 又百合，草名。【譚子化書】山蚯化爲百合。 又地名。隋百泉縣，唐百文縣。 又國名。【北史·百濟傳】百濟國，馬韓之屬，在遼東之東。 又姓。百豐，列子弟子。又複姓。【風俗通】秦百里奚之後，其先虞人，家于百里，因氏焉。 又【韻會】【正韻】𠀤莫白切，音陌。勵也。【左傳·僖二十八年】距躍三百，曲踴三百。【註】言每跳皆勉力爲之。 又唐謂行杖人曰五百。【後漢·曹節傳註】五百字，本爲伍佰。伍，當也。佰，道也。使之導引，當道陌中，以驅除也。【續志】五百赤幘絳褠，卽今行鞭杖者，亦作伍佰。 又叶伯各切，音博。【前漢·季布傳】得黃金百，不如得季布諾。【易林】營城洛邑，周公所作。世建三十，歷年八百。 又叶畢吉切，音必。【歐陽修·潭園詩】一華聊一醉，盡醉猶須百。而我病不㱃，對花空嘆息。
Thuyết Văn
十十也。从一白。 數。 十十爲一百。百白也。 十百爲一貫。貫章也。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
博陌切。五部。 句。 白、告白也。此說从白之意。數長於百。可以䛐言白人也。各本脫此八字。依韵會補。 此類舉之。百白㬪韵。貫章雙聲。章、明也。數大於千。盈貫章明也。各本下貫譌相。依韵會正。
【百】 (bách ⟨bá|mạch⟩) Lục thư: Hội ý Cấu trúc: Hội ý — Kết hợp: 一白 (nhất bạch) Phiên thiết: Bác mạch thiết Thượng tự: 博 (bác) | Hạ tự: 陌 (mạch) Trung cổ thanh mẫu: 幫母 — toàn thanh (全清) Quy tắc: thanh mẫu 'b' + vận mẫu 'ăc' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → sắc Suy luận: bắc (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: thập (Mười.) thập (Mười.) vậy
Tự hình
- Giáp cốt
- Kim văn
- Chữ lụa
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 佰 · 𦣻 · 佰 · 佰