知
tri
Hán Việt: tri · Pinyin: zhī
Tổng quan
Âm Nôm
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | zhī |
|---|---|
| Hán Việt | tri |
| Quảng Đông | zi1 |
| Mân Nam | ti |
| Nhật Bản | CHI |
| Hàn Quốc | 지 |
| Chú âm | ㄓˉ |
| Hán ngữ Trung cổ | trie |
| Baxter-Sagart | tre |
| Hán ngữ Thượng cổ | tre |
| Phản thiết | 珍離切 |
| Thanh mẫu | 知 |
| Vận | 支 |
| Đẳng | 3 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Biết, tri thức. Phàm cái gì thuộc về tâm mình nhận biết, biện biệt, phán đoán, toan tính, ghi nhớ được đều gọi là {tri}. Cổ huấn [古訓] : {Lộ diêu tri mã lực, sự cửu kiến nhân tâm} [路遙知馬力, 事久見人心] Đường dài mới biết sức ngựa, việc lâu mới thấy lòng người. Biết nhau, bè bạn chơi với…
Nôm
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: tri Xuất hiện 12 lần trong Truyện Kiều bản 1866
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: tri Xuất hiện 16 lần trong Truyện Kiều 1871
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: tri Xuất hiện 15 lần trong Truyện Kiều 1902
- Lục Vân Tiên Âm Nôm: tri Xuất hiện 8 lần trong Lục Vân Tiên
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [動] 1.明白、了解、察覺。如：「相知相許」。唐．李紳〈古風〉詩二首之二：「誰知盤中餐，粒粒皆辛苦。」 2.識別、區別。《禮記．樂記》：「知樂則幾於禮矣。」《淮南子．脩務》：「孿子之相似者，唯其母能知之。」 3.相交、交往。《左傳．昭公四年》：「公孫明知叔孫於齊。」《荀子．不苟》：「君子易知而難狎。」 4.招待、禮遇、賞識。《南史．卷一九．謝靈運傳》：「自謂才能宜參權要，既不見知，常懷慎惋。」唐．岑參〈北庭西郊候封大夫受降回軍獻上〉詩：「何幸一書生，忽蒙國士知。」 5.掌管、主持。《國語．越語》：「有能助寡人謀而退吳者，吾與之共知越國之政。」《新唐書．…
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 知 (会意。小篆字形,从口矢。段玉裁识敏,故出于口者疾如矢也。”意思是认识、知道的事物,可以脱口而出。本义知道) 同本义 知,识也。--《玉篇》 知汝远来应有意。--唐·韩愈《左迁至蓝关示侄孙湘》 心徹为知。--《庄子·外物》 留侯曰陛下不知乎?此谋反耳。--《史记·留侯世家》 不知何氏女。--《后汉书·列女传》 又 日知基所亡。 汝亦知射。--宋·欧阳修《归田录》 不知几千里。--清·彭端淑《为学一首示子侄》 知其不可而为之。--清·梁启超《谭嗣同传》 又如知不到(不知道);知风(知道情况 知zhī ⒈晓得，明了～晓。～道。～己～彼。 ⒉使知道通～。告…
Eng
- CC-CEDICT to know|to be aware
ja
- JMdict wisdom|jnana (higher knowledge)
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
〔古文〕：𢇻、𥎿【唐韻】陟离切【集韻】【韻會】珍離切【正韻】珍而切，𠀤智平聲。【說文】詞也。从口从矢。【徐曰】知理之速，如矢之疾也。 又【玉篇】識也，覺也。【增韻】喩也。【易·繫辭】百姓日用而不知。【書·臯陶謨】知人則哲，能官人。 又漢有見知法。【史記·酷吏傳】趙禹與張湯論定諸律令，作見知法。【註】吏見知不舉劾爲故縱。 又相交曰知。【左傳·昭四年】公孫明知叔孫于齊。【註】相親知也。又【昭二十八年】魏子曰：昔叔向適鄭，鬷蔑一言而善，執手遂如故知。【楚辭·九歌】樂莫樂兮新相知。 又【爾雅·釋詁】匹也。【詩·檜風】樂子之無知。【註】匹也。 又【廣韻】欲也。【禮·樂記】好惡無節於內，知誘於外。 又猶記憶也。【論語】父母之年，不可不知也。 又猶主也。【易·繫辭】乾知大始。【左傳·襄二十六年】公孫揮曰：子產其將知政矣。【魏了翁·讀書雜抄】後世官制上知字始此。 又【揚子·方言】愈也。南楚病愈者，或謂之知。【黃帝素問】二刺則知。【註】上古以小便利腹中和爲知。 又藥名。【日華志】預知子，取綴衣領上，遇有蠱毒，則聞其有聲。 又地名。【左傳·昭二十七年】公徒敗于且知。 又【集韻】【韻會】知義切。【正韻】知意切。𠀤與智同。【易·臨卦】知臨大君之宜。【荀子·修身篇】是是非非謂之知。 又姓。【左傳】晉有知季，卽荀首也。別食知邑，又爲知氏。 又【諡法】官人應實曰知。
Thuyết Văn
䛐也。 从口矢。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
白部曰。、識䛐也。从白、从亏、从知。按此䛐也之上亦當有識字。知義同。故作知。 識敏、故出於口者疾如矢也。陟离切。十六部。
【知】 (tri ⟨trí⟩) Lục thư: Hội ý Cấu trúc: Hội ý — Kết hợp: 口矢 (khẩu thỉ) Phiên thiết: Trắc li thiết Thượng tự: 陟 (trắc) | Hạ tự: 离 (li) Trung cổ thanh mẫu: 知母 — toàn thanh (全清) Quy tắc: thanh mẫu 'tr' + vận mẫu 'i' Suy luận: tri (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: từ vậy
Tự hình
- Kim văn
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 𢇻 · 𥎵 · 𥎿