破
phá
Hán Việt: phá · Pinyin: pò
Tổng quan
hỏng hao mòn hỏng bét phá, tách hoặc chẻ bỏ đi phá hủy tuyệt giao đánh bại chiếm được (một thành phố,...) vạch trần sự thật
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | pò |
|---|---|
| Hán Việt | phá |
| Quảng Đông | po3 |
| Mân Nam | phò |
| Nhật Bản | HA |
| Hàn Quốc | 파 |
| Chú âm | ㄆㄛˋ |
| Hán ngữ Trung cổ | phuah |
| Baxter-Sagart | pʰˤaj-s |
| Hán ngữ Thượng cổ | pʰˤaj-s |
| Phản thiết | 披義切 |
| Thanh mẫu | 滂 |
| Vận | 過 |
| Đẳng | 1 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Phá vỡ. Như {phá hoại} [破壞], {phá toái} [破碎], {phá trận} [破陣], {phá thành} [破城], v.v. Bổ ra, bửa ra. Như {phá qua} [破瓜] bổ dưa, {phá lãng} [破浪] rẽ sóng, v.v. Tục nói quả dưa bổ ra như hai chữ {bát} [八], nên con gái 16 tuổi là tuổi có tình rồi cũng gọi là {phá qua} [破瓜]. Giải thíc…
Nôm
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: phá Xuất hiện 2 lần trong Truyện Kiều 1871
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: phá Xuất hiện 1 lần trong Truyện Kiều 1902
- Lục Vân Tiên Âm Nôm: phá Xuất hiện 2 lần trong Lục Vân Tiên
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [動] 1.毀壞、使碎裂。如：「家破人亡」、「破釜沉舟」。《荀子．勸學》：「風至笤折，卵破子死。」唐．杜甫〈春望〉詩：「國破山河在，城春草木深。」 2.突破、破除。如：「破戒」、「破紀錄」。《紅樓夢》第一回：「雖不敢說強似前代所有書中之人，但事跡原委亦可以消愁破悶。」 3.擊敗、攻下。如：「破城」、「大破敵軍」。《史記．卷七．項羽本紀》：「又聞沛公已破咸陽，項羽大怒，使當陽君等擊關。」 4.剖開、劈開。如：「勢如破竹」、「乘風破浪」、「將西瓜破成兩半。」 5.剖析、分析。參見「破題」條。 6.揭穿，使真相大白。《喻世明言．卷一五．史弘肇龍虎君臣會》：「一…
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 破〈动〉 (形声。从石,皮声。本义石头开裂;破碎,碎裂) 同本义 破,石碎也。--《说文》 石破天惊逗秋雨。--李贺《李凭箜篌引》 沉船、破甑。--《史记·项羽本纪》 卵破子死。--《荀子·劝学》 秦王恐其破璧。--《史记·廉颇蔺相如列传》 又如爆破(用炸药炸毁);破瓦(古代一种占卜方法。使瓦碎裂,观其纹理以定吉凶祸福);破卵倾巢(碎裂鸟卵,倾覆鸟巢);破剥(破裂剥落);破坠(破裂坠落);破溃(破裂崩溃);破 块(敲碎土块) 破坏;损坏 破,坏也。--《广雅》 淫破义疏。--《左传·隐公三年》 破pò ⒈碎，残缺，不完整～碎。残～。～镜。 ⒉劈开，分裂～…
Eng
- CC-CEDICT broken|damaged|worn out|lousy|rotten|to break, split or cleave|to get rid of|to destroy|to break with|to defeat|to capture (a city etc)|to expose the truth of
ja
- JMdict middle section of a song (in gagaku or noh)
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
〔古文〕：𡲠【唐韻】【集韻】【韻會】𠀤普過切，頗去聲。壞也，剖也，裂也，劈也，坼也。【正字通】凡物壞，及行師敗其軍，奪其地，皆曰破。說文專訓石碎，泥。 又【韻會】曲破，樂名。樂書云：唐明皇天寶，樂章多以邊地名曲。如伊州，甘州之類。曲終繁聲，名爲入破。 又【字彙補】披義切，音媲壞也。 又叶博屑切，音鷩。【呂覽】膏以明自煎，鐸以聲自穴。翠以羽殃身，蚌以珠致破。
Thuyết Văn
石碎也。 从石。皮聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
瓦部曰𤭢者、破也。然則碎𤭢䊳三篆同義。引伸爲碎之偁。古有假破爲坡者。如衞風傳云。泮、坡也。亦作陂。亦作破。 普過切。十七部。
【破】 (phá) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 石 (thạch) | Thanh phù (聲符): 皮 (bì) Phiên thiết: Phổ quá thiết Thượng tự: 普 (phổ) | Hạ tự: 過 (quá) Trung cổ thanh mẫu: 滂母 — thứ thanh (次清) Quy tắc: thanh mẫu 'ph' + vận mẫu 'oa' Suy luận: phoá (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: thạch (Đá.) toái (Đập vụn. Như {phấn t) vậy
Tự hình
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 𡲠