碑
bi
Hán Việt: bi · Pinyin: bēi
Tổng quan
bia tưởng niệm bia đá dựng đứng biển đá LT:塊 块[kuai4],面[mian4]
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | bēi |
|---|---|
| Hán Việt | bi |
| Quảng Đông | bei1 |
| Mân Nam | pi |
| Nhật Bản | HI |
| Hàn Quốc | 비 |
| Chú âm | ㄅㄟˉ |
| Hán ngữ Trung cổ | pie |
| Baxter-Sagart | pre |
| Hán ngữ Thượng cổ | pre |
| Phản thiết | 逋眉切 |
| Thanh mẫu | 幫 |
| Vận | 支 |
| Đẳng | 3 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Bia. Nguyễn Du [阮攸] : {Thiên thu bi kiệt hiển tam liệt} [千秋碑碣顯三烈] (Tam liệt miếu [三烈廟]) Bia kệ nghìn năm tôn thờ ba người tiết liệt.;
Nôm
- Bảng Tra Chữ Nôm bịa bịa đặt [Eng: to fabricate, to trump up]
- Bảng Tra Chữ Nôm bia bia tiến sĩ [Eng: scholar's stele]
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: bi Xuất hiện 11 lần trong Truyện Kiều 1871
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: bi Xuất hiện 5 lần trong Truyện Kiều 1902
- Lục Vân Tiên Âm Nôm: bi Xuất hiện 1 lần trong Lục Vân Tiên
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 1.豎起來的大石塊或木柱。古代用來觀測日影、拴綁牲口、引棺入穴等。上或有穿孔。《說文解字．石部》：「碑，豎石也。」清．段玉裁．注：「《聘禮》鄭注曰：『宮必有碑，所以識日景，引陰陽也；凡碑引物者宗廟則麗牲焉；其材，宮廟以石，窆用木。』」 2.刻上文字或圖案的石塊，豎立起來作為標誌，或紀念之用。如：「界碑」、「里程碑」、「紀念碑」。 3.文體名。刻在石上的文詞，用以頌揚功德，或記載死者的行誼等。如：「北魏嵩高靈廟碑」、「東魏敬史君碑」。 4.碑刻的書法資料。指將碑的正面（碑陽）、背面（碑陰）、兩旁（碑側）、上頭（碑額）、下座（碑趺）上面的文字搨摹下來…
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 碑 (形声。从石,卑声。本义古时宫、庙门前用来观测日影及拴牲畜的竖石) 竖石 碑,竖石也。--《说文》 上当碑南陈。--《仪礼·聘礼》。注宫必有碑,所以识日景引阴阳也。宗庙则丽牲焉以取毛血。其材,宫庙以石,窆用木。” 公室设丰碑。--《礼记·檀弓》 君牵牲…既入庙门,丽(拴)于碑。--《礼记·祭义》 石碑。石上刻着文字,作为纪念物或标记,也用以刻文告。秦代称刻石,汉以后称碑 碑,被也。此本葬时所设也。施鹿卢以绳被其上,引以下棺也。臣子追述君父之功,美以书其上,后人因焉。无故建于 碑 bēi ①～宫、庙门前用来观测日影及拴牲畜的竖石既入庙门，丽于～。（《礼…
Eng
- CC-CEDICT a monument|an upright stone tablet|stele|CL:塊|块[kuai4],面[mian4]
ja
- JMdict stone monument bearing an inscription (esp. memorial for future generations)|stele|stela
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
【廣韻】彼爲切【集韻】【韻會】班麋切【正韻】逋眉切，𠀤音陂。【說文】豎石也。【禮·祭義】君牽牲，旣入廟門，麗於碑。【疏】君牽牲，入廟門，繫著中庭碑也。𨻰用之曰：公食大夫禮，庶羞𨻰於碑內，庭實𨻰於碑外。燕禮聘禮皆云：賔自碑內聽命。又士昏禮，賔入廟門鄕飲酒，賔入庠門鄕射，賔入序門，皆有當碑揖，則諸侯大夫士之宮皆有碑。鄭氏曰：宮必有碑，所以識日影，引隂陽。凡碑引物者，宗廟則麗牲焉，以取毛血。其材，宮廟以石，窆用木。又【檀弓】公室視豐碑。【註】豐碑，斲大木爲之，形如石碑，於椁前後四角樹之，穿中於閒爲鹿盧，下棺以繂繞。 又【釋名】碑，被也。本王莽時所設也，施其轆轤，以繩被其上，以引棺也。臣子追述君父之功美，以書其上，後人因焉，無故建於道陌之頭，顯見之處，名其文就謂之碑也。又【徐鉉曰】古宗廟立碑，以繫牲耳。後人因於其上紀功德。又劉熙言，葬時所設者，蓋今神道碑也。 又【初學記】碑，以悲往事也。今宮室廟屋墓隧之碣，鐫文於石皆曰碑。
Thuyết Văn
豎石也。 从石。卑聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
聘禮鄭注曰。宮必有碑。所以識日景、引陰陽也。凡碑引物者。宗廟則麗牲焉。其材、宮廟以石。窆用木。檀弓。公室視豐碑。三家視桓楹。注曰。豐碑、斲大木爲之。形如石碑。於椁前後四角豎之。穿中於閒爲鹿盧。下棺以繂繞。天子六繂四碑。前後各重鹿盧也。諸矦四繂二碑。大夫二繂二碑。士二繂無碑。按此檀弓注卽聘禮注所謂窆用木也。非石而亦曰碑、假借之偁也。秦人但曰刻石、不曰碑。後此凡刻石皆曰碑矣。始皇本紀。上鄒嶧山立石。上泰山立石。下皆云刻所立石。其書法之詳也。凡刻石必先立石。故知豎石者、碑之本義。宮廟識日影者是。 府眉切。當依廣韵彼爲切。十六部。
【碑】 (bi) Lục thư: Giả tá Cấu trúc: Giả tá — Từ: 石 (thạch (Đá.)) Nghĩa: thụ (Dựng đứng. Như {thụ ) thạch (Đá.) vậy
Tự hình
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 𥓓 · 𪿨