磬

qìng khánh

Hán Việt: khánh · Pinyin: qìng

Tổng quan

đá khánh, nhạc cụ gõ cổ đại làm từ các mảnh đá hoặc ngọc treo thành hàng và gõ như mộc cầm

Pinyin
qìng
Hán Việt
khánh
Chú âm
ㄑㄧㄣˋ
Unicode
U+78EC
Bộ thủ
石
Số nét
16
Cấu trúc
top-bottom
Thương Hiệt
GEMR

磬竭 · 引磬 · 手磬 · 玉磬 · 编磬 · 金磬 · 鍾磬 · 鐘磬

  • Thuyết Văn Giải Tự
  • Khang Hy Tự Điển

Âm vận

Pinyinqìng
Hán Việtkhánh
Quảng Đôngheng3
Nhật BảnKEI
Hàn Quốc경
Chú âmㄑㄧㄣˋ
Hán ngữ Trung cổkhengh
Baxter-Sagart[C.qʰ]ˤeŋ-s
Hán ngữ Thượng cổ[C.qʰ]ˤeŋ-s
Phản thiết苦定切
Thanh mẫu溪
Vận徑
Đẳng4

Nghĩa

Việt

  • Thiều Chửu Cái khánh.;

Nôm

  • Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: khánh Xuất hiện 2 lần trong Truyện Kiều 1871
  • Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: khánh Xuất hiện 2 lần trong Truyện Kiều 1902

Taiwan

  • MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 樂器名，打擊樂器：(1)古代用玉石或金屬製成的打擊樂器。形狀像曲尺，可懸掛在架上。數量不一，有單一的特磬，也有成組排列的編磬。(2)古同「罄」。中空銅製，形狀像缽。寺觀禮佛時所敲奏的樂器。僧人於誦經、法會等活動時敲擊。

Mainland

  • Tân Hoa Tự Điển 磬〈名〉 (象形。甲骨文字形。手又持小槌像击磬的形象。本义古代乐器。用石或玉雕成。悬挂于架上,击之而鸣) 同本义 磬,乐石也。--《说文》 小华之山多磬石。--《山海经·西山经》 泗滨浮磬。--《书·禹贡》 笙磬同音。--《诗·小雅·鼓钟》 依我磬声。--《诗·商颂·那》 语寡人以忧者击磬。--《淮南子·泛论》 钟磬置于水中。--宋·苏轼《石钟山记》 西门豹簪笔磬折,向河立待良久。--《西门豹治邺》 又如磬人(负责治磬的官员);磬工(负责制磬的官员);磬色(玉磬的光彩);磬师(古乐官名) 磬qìng ⒈〈古〉一种石或玉制的敲击乐器，悬在架上，形似曲尺。…

Eng

  • CC-CEDICT chime stones, ancient percussion instrument made of stone or jade pieces hung in a row and struck as a xylophone

ja

  • JMdict sounding stone|qing|ancient Chinese chime shaped like a chevron (inverted 'v'), orig. of stone, today often metal, in Japan primarily used at Buddhist temples
  • JMdict inverted copper or iron bell shaped like a bowl (sounded when reciting sutras)

Nguồn gốc

top-bottom

Khang Hy

 〔古文〕：硜、𡔝、𥓕【唐韻】苦定切【集韻】【韻會】詰定切，𠀤音罄。【說文】樂石也。籀文作殸，象縣虡之形，殳擊之也。【五經要義】磬立秋之樂。【白虎通】磬者，夷則之氣，象萬物之成。【禮·明堂位】叔之離磬。【註】叔之離磬者，叔之所作編離之磬。又【周禮·冬官考工記】磬氏爲磬，倨句一矩有半。【註】先度一矩爲句，一矩爲股，而求其弦。旣而以一矩有半觸其弦，則磬之倨句也。 又編磬，特磬。【𨻰用之曰】叔之離磬，特懸之磬也。【三禮圖】股廣三寸，長尺三寸半，十六枚同一筍虡，謂之編磬。 又笙磬，頌磬。【周禮·春官·眡瞭】掌凡樂擊頌磬笙磬。【註】磬在東方曰笙。笙，生也。在西方曰頌。或作庸。庸，功也。 又玉磬，石磬。【書·益稷】戛擊鳴球。【禮·明堂位】拊搏玉磬。【左傳·成二年】齊侯使賔媚人，賂以紀甗玉磬。【魯語】臧文仲以玉磬如齊告糴。【禮·樂記】石聲磬磬以立辨。【書·禹貢】泗濵浮磬。【傳】泗水中見石，可以爲磬。𨻰澔曰：玉磬，天子樂器。諸侯當擊石磬，故郊特牲以擊玉磬爲諸侯之僭禮。 又磬控。【詩·鄭風】抑磬控忌。【註】騁馬曰磬，謂使之曲折如磬。止馬曰控，謂有所控制不逸。 又磬折。【禮·曲禮】立則磬折垂佩。【疏】帶佩於兩邊，臣則身宜僂折如磬之背，故云磬折。【周禮·冬官考工記】韗人倨句磬折。【註】磬折，中曲之不參正也。 又【禮·文王世子】磬于甸人。【註】縊之如縣樂器之磬也。 又掉磬。【韻會】齊人相絞訐爲掉磬，北海人以激事爲掉磬。 又與罄通，垂盡也。【魯語】室如縣磬。【左傳】作縣罄。 又【集韻】棄挺切，音謦。擊石聲。 又叶苦丁切，音卿。【董京·答孫楚詩】鸚鵡能言，泗濵浮磬。衆人所翫，豈合物情。 考證：〔【周禮·春官·眡瞭】掌凡樂擊笙磬頌磬。〕 謹照原文笙磬頌磬改頌磬笙磬。〔【禮·明堂位】搏拊玉磬。〕 謹按明堂位拊搏是樂器，與虞書搏拊不同，今照原文搏拊改拊搏。

Thuyết Văn

石樂也。 从石。 𡔝象縣虡之形。 殳所㠯擊之也。 古者毋句氏作磬。

Chú giải Đoàn Ngọc Tài

石樂各本作樂石。誤。今正。樂下云。五聲八音總名也。瑟下云。弦樂也。簫、䶵下皆云。管樂也。則此當云石樂信矣。匡謬正俗所引巳作樂石。其誤巳久。或疑樂石字見秦繹山刻石。不知與此無涉也。彼謂可樂之石。此謂製石之樂。白虎通曰。磬者、夷則之氣也。 句。 各本𡔝作殸、上屬。今正。豈下云。陳樂立而上見也。从屮。此从屮謂虡之上出可見者、崇牙樹羽是也。一象枸之横。丨象虡之植。象編磬係焉也。或曰象磬之股。丨象磬之𡔷。磬之懸、股橫出而𡔷直。凡言磬折者取象於此。程氏瑶田通藝錄言之詳矣。 所以二字今補。說从殳之意。磬从石殳會意。而又象其形也。苦定切。十一部。 毋各本作母。今正。明堂位注引世本作曰無句作磬。風俗通、山海經注、廣雅皆作毋句。古無毋通。句其俱反。

【磬】 (khánh) Lục thư: Hội ý Cấu trúc: Hội ý — Kết hợp: 石 (thạch (Đá.)) Phiên thiết: Khổ định thiết Thượng tự: 苦 (khổ) | Hạ tự: 定 (định) Trung cổ thanh mẫu: 溪母 — thứ thanh (次清) Quy tắc: thanh mẫu 'kh' + vận mẫu 'inh' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → sắc Suy luận: khính (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: thạch (Đá.) nhạc (Nhạc) vậy

Tự hình

  • Giáp cốt
  • Kim văn
  • Tiểu triện
  • Khải thư
  • Hành thư
  • Thảo thư

Dị thể: 殸 · 硜 · 声 · 𡔝 · 𥓕 · 声 · 殸 · 硜