糞
phẩn
Hán Việt: phẩn · Pinyin: fèn
Tổng quan
phân chất thải
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | fèn |
|---|---|
| Hán Việt | phẩn |
| Quảng Đông | fan3 |
| Mân Nam | hùn |
| Nhật Bản | KUSO |
| Hàn Quốc | 분 |
| Chú âm | ㄈㄣˋ |
| Hán ngữ Trung cổ | pyonh |
| Baxter-Sagart | p[u]r-s |
| Hán ngữ Thượng cổ | p[u]r-s |
| Phản thiết | 非問切 |
| Thanh mẫu | 幫 |
| Vận | 問 |
| Đẳng | 3 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Phân, cứt. Như {điểu phẩn} [鳥糞] cứt chim, {ngưu phẩn} [牛糞] cứt bò. Vật gì đáng khinh gọi là {phần thổ} [糞土]. Tô Thức [蘇軾] : {Dụng tài như phẩn thổ} [用財如糞土] (Phương Sơn Tử truyện [方山子傳]) Tiêu tiền như rác. Tục ngữ có câu {Phật đầu trước phẩn} [佛頭著糞] Bỏ phân ở đầu tượng Phật, ý nói…
Nôm
- Bảng Tra Chữ Nôm phẩn phẩn (phân): phẩn trì (hố phân); phẩn điền (bón phân) [Eng: cesspit; to put down fertilizer]
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [動] 1.掃、棄。《說文解字．𠦒部》：「糞，棄除也。」《左傳．昭公三年》：「自子之歸也，小人糞除先人之敝廬，曰子其將來。」宋．陸游〈智者寺興造記〉：「事廢不舉，地茀不糞，棟撓柱腐。」 2.施肥。《禮記．月令》：「可以糞田疇，可以美土疆。」 [名] 1.屎，動物的肛門排泄物。如：「鳥糞」、「牛糞」。元．馬致遠〈耍孩兒．近來時買得匹蒲梢騎套．四煞〉：「拋糞時教乾處拋，尿綽時教淨處尿。」 2.肥料。明．徐光啟《農政全書．卷六．農事．營治上》：「劚起宿土，雜以蒿草，火燎之，以絕蟲類，併得為糞。」
Eng
- CC-CEDICT manure|dung
ja
- JMdict shit|crap|pooh-pooh|poop|something dirty
- JMdict damn|damn it|shit|crap|feces
- JMdict feces (esp. animal)|excrement|dung
Nguồn gốc
top-bottom
Khang Hy
〔古文〕：𥼇、𥼈【廣韻】【集韻】【韻會】【正韻】𠀤方問切，音奮。穢也。【左傳·僖二十八年】榮季曰：是糞土也。【史記·貨殖傳】貴出如糞土。 又治也，培也。【禮·月令】可以糞田疇。【疏】壅苗之根也。【荀子·致仕篇】樹落糞本。 又掃除也。【禮·曲禮】凡爲長者糞之禮，必加帚于箕上。【左傳·昭三年】張趯使謂太叔曰：糞除先人之敝廬。【荀子·經國篇】堂上不糞，則郊草不瞻曠芸。【註】糞，除也。 又非問切，音分。掃棄之也。【韓愈文】糞除天下山川。【集韻】又作𥻎𡐢𡏙坋𡓴𣀰𡏰。【韻會】本作粪，隷作糞。或作𢹔。亦作拚，又作𡊄。【玉篇】作𥻔。【海篇】作𥼢。【字彙補】作𥻪。𥼢字原作米下黑，或𥼯字。
Thuyết Văn
棄除也。 从𠬞推𠦒糞釆也。 官溥說佀米而非米者矢字。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
按棄亦糞之誤。亦複舉字之未刪者。糞方是除。非棄也。與土部音義皆略同。禮記作糞。亦作𢹔。亦作拚。曲禮曰。凡爲長者糞之禮。少儀曰。氾埽曰埽。埽席前曰拚。老子曰。天下有道。卻走馬以糞。謂用走馬佗棄糞除之物也。左傳。小人糞除先人之敝廬。許意用帚。故曰埽除。糞用𠦒。故但曰除。古謂除穢曰糞。今人直謂穢曰糞。此古義今義之別也。凡糞田多用所除之穢爲之。故曰糞。 合三字㑹意。方問切。古音在十四部。 此偁官說釋篆上體。釆佀米非米乃矢字。故廾推𠦒除之也。矢、艸部作𦳊。云糞也。謂糞除之物爲糞。謂𦳊爲矢。自許已然矣。諸書多假矢。如亷藺傳頃之三遺矢是也。許書說解中多隨俗用字。
【糞】 (phẩn) Lục thư: Hội ý Cấu trúc: Hội ý — Kết hợp: 𠬞推𠦒糞 (𠬞 thôi 𠦒 phẩn) Phiên thiết: Phương vấn thiết Thượng tự: 方 (phương) | Hạ tự: 問 (vấn) Trung cổ thanh mẫu: 非母 — toàn thanh (全清) Quy tắc: thanh mẫu 'ph' + vận mẫu 'ông' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → sắc Suy luận: phống (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: khí (Quên) trừ (Thềm. Như {đình trừ}) vậy
Tự hình
- Giáp cốt
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 䆏 · 𡐢 · 𤲲 · 𥻎 · 𥻔 · 𥻰 · 𥼇 · 𥼈 · 𨤚 · 𨤝 · 粪 · 粪