纪

jǐkỉNôm kỹ

Hán Việt: kỉ · Pinyin: jǐ · Nôm: kỹ

Tổng quan

Gỡ sợi tơ, gỡ mối tơ rối, vì thế nên liệu lý xong công việc gọi là kinh kỉ [經紀]

Pinyin
jǐ
Hán Việt
kỉ
Âm Nôm
kỹ
Chú âm
ㄐㄧㄚˉ
Unicode
U+7EAA
Số nét
6
Cấu trúc
left-right
Phồn thể
紀
Giản thể
纪
Thương Hiệt
VMSU

纪事 · 纪元 · 纪委 · 纪实 · 纪年 · 纪录 · 纪律 · 纪念

  • Thuyết Văn Giải Tự
  • Khang Hy Tự Điển

Âm vận

Pinyinjǐ
Hán Việtkỉ
Âm Nômkỉ
Quảng Đônggei2
Chú âmㄐㄧㄚˉ
Hán ngữ Trung cổkix
Baxter-Sagartk(r)əʔ
Hán ngữ Thượng cổk(r)əʔ
Phản thiết居里切
Thanh mẫu見
Vận止
Đẳng3

Nghĩa

Việt

  • Thiều Chửu Giản thể của chữ 紀
  • Thiều Chửu Gỡ sợi tơ, gỡ mối tơ rối, vì thế nên liệu lý xong công việc gọi là kinh kỉ [經紀]. Kỉ cương bộc [紀綱僕] chức coi tất cả mọi việc về điển chương pháp độ. Tục gọi đầy tớ là kỉ cương [紀綱], có khi gọi tắt là kỉ [紀]. Giường mối. Như cương kỉ [綱紀] cái dây lớn ngoài mép lưới gọi là cương [綱], cái dây bé gọi là kỉ [紀], vì thế nên cái gì quan hệ đến lễ phép đều gọi là kỉ. Như kỉ luật [紀律], luân kỉ [倫紀], ý nói có có đầu có ngành như giường lưới mắt lưới vậy. Mười hai năm gọi là nhất kỉ [一紀]. Bây giờ gọi năm tuổi là niên kỉ [年紀]. Ghi chép. Như kỉ niên [紀年] ghi chép chuyện hàng năm. Như sử chép chuyện cứ…

Nôm

  • Giản Dị Hán Nôm kỉ kỉ luật; kỉ niệm, kỉ vật; thế kỉ [Eng: discipline; memory; century]

Mainland

  • Tân Hoa Tự Điển 纪 (形声。从糸,表示与线丝有关,己声。本义散丝的头绪) 同本义 纪,别丝也。--《说文》 三纲六纪。纪者,理也。--《白虎通》 众之纪也。--《礼记·礼器》。注丝缕之数有纪。” 譬若丝缕之有纪,网罟之有纲。--《墨子·尚同上》 茧之性为丝,然非得工女煮以热汤而抽其统纪,则不能成丝。--《淮南子·泰族训》 开端,头绪 纪,绪也。--《方言十》 又如乱其纪(事情乱了端绪) 要领 义也者,万事之纪也。--《吕氏春秋》 故乐者,天地之命,中和之纪,人情之所不能免也。--《礼 纪jǐ姓。 纪jì ⒈丝的头绪丝缕有～。 ⒉记载～事。～要。～传。 ⒊记年单位 ①〈古〉十二年为一～。 ②公历以一百年为一世～。 ⒋年龄，岁数年～。 ⒌准则，制度师行有～。党～国法。加强～律。 ⒍治理，管理～农协功（管理农事，协同工作）。 ⒎ ①法度国有～纲。 ②治理～纲其国。

Eng

  • CC-CEDICT surname Ji, also pr. [Ji4]
  • CC-CEDICT order, discipline, age, era, period, to chronicle

Nguồn gốc

left-right

Khang Hy

【廣韻】居理切【集韻】【韻會】苟起切【正韻】居里切，𠀤音己。【說文】絲別也。【詩·大雅】綱紀四方。【傳】理之爲紀。【疏】紀者，別理絲數。 又【書·洪範】五紀：一曰歲，二曰月，三曰日，四曰星辰，五曰曆數。【疏】五紀者，五事，爲天之經紀也。 又【書·畢命】旣歷三紀。【傳】十二年曰紀。 又【詩·秦風】有紀有堂。【傳】紀，基也。【疏】山基也。○按《六書》略音起。 又【禮·月令】月窮于紀。【註】紀，會也。 又【穀梁傳·莊二十二年】災紀也。【註】紀，治理也。 又【周語】數之紀也。【註】數起於一，終於十。十則更，故曰紀。 又【史記·本紀註】索隱曰：紀者，記也。本其事而記之。 又【西京雜記】五絲爲䌰，倍䌰爲升，倍升爲緎，倍緎爲紀。 又【玉篇】紀，緒也。 又【廣韻】紀，極也，識也。 又國名。【左傳·隱元年】紀人伐夷。【註】紀國，在東莞劇縣。 又姓。【史記·項羽紀】紀信。

Thuyết Văn

别絲也。 从糸。己聲。

Chú giải Đoàn Ngọc Tài

别絲各本作絲别。棫樸正義引紀、别絲也。又云。紀者、别理絲縷。今依以正。别絲者、一絲必有其首、别之是爲紀。衆絲皆得其首、是爲統。統與紀義互相足也。故許不析言之。禮器曰。衆之紀也。紀散而衆亂。注曰。紀者、絲縷之數有紀也。此紀之本義也。引申之爲凡經理之稱。詩。網紀四方。箋云。以罔罟喻爲政。張之爲綱。理之爲紀。洪範九疇。四、五紀。斗牽牛爲星紀。史記每帝爲本紀、謂本其事而分别紀之也。詩。滔滔江漢。南國之紀。毛傳曰。其神足以綱紀一方。箋云。南國之大川。紀理衆水。使不壅滯。 居擬切。一部。

【紀】 (kỉ) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 糸 (mịch) , Thanh phù (聲符): 己 (kỉ) Nghĩa: biệt (Giản thể của chữ [別]) ti (Tơ tằm.) vậy

Tự hình

  • Kim văn
  • Chữ lụa
  • Tiểu triện
  • Khải thư
  • Hành thư
  • Thảo thư

Dị thể: 𥾏 · 𥿓 · 紦 · 纪 · 纪 · 紀 · 纪 · 紀