胆
đảmNôm đảm
Hán Việt: đảm · Pinyin: dǎn · Nôm: đảm
Tổng quan
Mật, ở nép trong lá gan thường rỉ nước đắng ra để tiêu chất mỡ
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | dǎn |
|---|---|
| Hán Việt | đảm |
| Âm Nôm | đưỡn |
| Quảng Đông | daam2 |
| Nhật Bản | KIMO |
| Hàn Quốc | 단 |
| Chú âm | ㄉㄢˇ |
| Hán ngữ Trung cổ | tamx |
| Baxter-Sagart | [t]ˤamʔ |
| Hán ngữ Thượng cổ | [t]ˤamʔ |
| Phản thiết | 都敢切 |
| Thanh mẫu | 端 |
| Vận | 敢 |
| Đẳng | 1 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Tục dùng như chữ đảm [膽]. Giản thể của chữ [膽]
Nôm
- Từ điển Hán Nôm (Viện Hán Nôm) đảm đảm thạch (sạn ở mật) [Eng: grit in gall]
- Bảng Tra Chữ Nôm đưỡn đườn đưỡn [Eng: straight and stiff]
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 「膽」的異體字。
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 胆 (形声。从肉,詹声。本义胆囊。动物体内消化器官之一) 同本义。通称胆或苦胆 膽,连肝之府也。--《说文》。俗字作胆”。 胆者,中正之官,决断出焉。--《素问·灵兰秘典论》。按,形如瓶,长三寸,在肝之短叶间。华佗曰胆者,中清之府,号曰将军。主藏而不泻。” 胆为云,肝为风,肾为雨。--《淮南子·精神》。注胆,金也。” 剧辛乐毅感恩分,输肝剖胆效英才。--李白《行路难》 又如胆结石(胆石症); 胆裂(胆为之破裂。形容恐惧之甚); 胆裂魂飞(恐惧惊怖到极点); 胆液(胆汁) 胆子,胆量,勇气 勇胆猛 胆 dǎn ①胆囊。 ②胆量～大心细。 ③装在某些器物内部用来容纳水、气等的东西暖瓶～。 【胆大妄为】毫无顾忌地胡作非为。 【胆矾】化学式cuso4·5h2o。蓝色晶体。易溶于水，在干燥空气中会逐渐风化，脱水时变为白色。有毒。可以制电池、颜料、媒染剂、杀虫剂。又称蓝矾。 【胆固醇】醇的一种。白色结晶，质地软。人的胆汁、神经组织、血液中含量较高。在日光的紫外线作用下可转变为维生素.。是合成性激素的重要原料。胆固醇失调会引起动 脉硬化和胆结石病。 【胆寒】害怕; 恐惧令人～。 【胆绿素】胆汁内所含的一种色素。 【胆略】胆量和智谋～过人。 【胆落心寒】形容非肠怕。 【胆囊】浓缩和贮存胆汁的器官。多数脊椎动物的胆囊由胆管扩大而成。人的胆囊近似长梨，长在肝脏右叶的下前方。又称胆、苦胆。…
Eng
- CC-CEDICT gall bladder, courage, guts, gall, inner container (e.g. bladder of a football, inner container of a thermos)
- JMdict gallbladder
- JMdict liver
ja
- JMdict 胆（い）
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
【唐韻】都敢切【韻會】【正韻】覩敢切，𠀤音黵。【說文】連肝之府也。【廣韻】肝膽。【素問】膽者，中正之官，決斷出焉。【白虎通】膽者，肝之府也。肝主仁，仁者不忍，故以膽斷。是以肝膽二者，必有勇也。肝膽異趣，何以知相爲府也。肝者，木之精也。人怒無不色靑目張者，是其效也。【史記·越世家】坐臥卽仰膽，飮食亦嘗膽也。【前漢·張耳陳餘傳】將軍瞋目張膽。【註】張膽，言勇之甚。【後漢·光武紀】今不同心膽，共舉功名。 又【淮南子·精神訓】膽爲雲。 又【拾遺記】昆吾山有獸，食銅鐵。吳國武庫中兵刃俱食盡，得雙兔，有鐵膽，鑄爲雙劒。 又蟲名。【博雅】膽蛇，靑蠵也。 又草名。【博雅】陵遊，龍膽也。 又拭治也。【禮·內則】桃曰膽之。【註】啖食治擇之名。【疏】去毛拭治，令色靑滑如膽也。 又姓。【呂氏春秋】中牟有士曰膽胥，已請見之。
Thuyết Văn
連肝之府也。 从肉。詹聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
白虎通曰。府者、爲藏官府也。膽者、肝之府也、肝主仁。仁者不忍。故以膽𣃔。仁者必有勇也。素問曰。膽者、中正之官。決𣃔出焉。 都敢切。八部。
【膽】 (đảm) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 肉 (nhục) , Thanh phù (聲符): 詹 (chiêm) Phiên thiết: Đô cảm thiết Thượng tự: 都 (đô) , Hạ tự: 敢 (cảm) Trung cổ thanh mẫu: 端母 — toàn thanh (全清) Quy tắc: thanh mẫu 'đ' + vận mẫu 'am' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → hỏi Suy luận: đảm (âm hệ: 0 , từ vựng: 0) Nghĩa: liên (Liền) can (Gan) chi (Chưng) phủ (Tủ chứa sách vở tờ b) vậy
Tự hình
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 胆 · 胆 · 膽 · 胆 · 膽 · 胆 · 膽 · 胆 · 膽