艱
gian
Hán Việt: gian · Pinyin: jiān
Tổng quan
khó khăn vất vả gian khổ
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | jiān |
|---|---|
| Hán Việt | gian |
| Quảng Đông | gaan1 |
| Mân Nam | kan |
| Nhật Bản | NAYAMU |
| Hàn Quốc | 간 |
| Chú âm | ㄐㄧㄢˉ |
| Hán ngữ Trung cổ | kren |
| Baxter-Sagart | kˤrə[r] |
| Hán ngữ Thượng cổ | kˤrə[r] |
| Phản thiết | 經先切 |
| Thanh mẫu | 見 |
| Vận | 山 |
| Đẳng | 2 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Khó khăn, sự gì bị ngăn trở khó làm cho được gọi là {gian} [艱], làm việc thấy khó lòng trôi chảy gọi là {nan} [難]. Lo. Lúc có tang cha mẹ gọi là {đinh ưu} [丁憂] hay {đinh gian} [丁艱]. Hiểm.
Nôm
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: gian Xuất hiện 1 lần trong Truyện Kiều 1902
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [形] 1.困苦、困難。如：「生活艱苦」。宋．陸游〈書憤〉詩：「早歲那知世事艱，中原北望氣如山。」 2.險阻、險惡。如：「艱險」。漢．曹操〈苦寒行〉：「北上太行山，艱哉何巍巍。」 [名] 父母之喪。如：「丁艱」。南朝宋．劉義慶《世說新語．德行》：「（吳道助、附子兄弟）遭母童夫人艱，朝夕哭臨。」《文選．王儉．褚淵碑文》：「改授侍中中書監護軍如故，又以居母艱去官。」
Eng
- CC-CEDICT difficult|hard|hardship
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
〔古文〕：𡆒、囏【唐韻】古閑切【集韻】【韻會】居閑切【正韻】居顏切，𠀤音閒。【說文】土難治也。【爾雅·釋詁】阻艱，難也。【書·大禹謨】后克艱厥后，臣克艱厥臣。又【周官】惟克果斷，乃罔後艱。 又【釋名】艱，根也，如物根也。 又險也。【詩·小雅】彼何人斯，其心孔艱。【朱註】艱，險也。 又【王儉褚淵𥓓文】以居母艱去官，雖事緣義感，而情均天屬。 又【韻補】叶居眞切，音巾。【崔駰·大理箴】昔在仲尼，哀矜我人。子罕禮𠛬，衞人釋艱。 又叶經先切，音堅。【班彪·北征賦】嗟西伯於羑里兮，傷明夷之逢艱。演九六之變化兮，永幽隘以以歷年。
Thuyết Văn
土難治也。 从堇。𥃩聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
引申之、凡難理皆曰艱。按許書無字。疑古艱卽今字。豤亦艮聲也。 古閑切。古音在十三部。
【艱】 (gian) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 堇 (cận) | Thanh phù (聲符): 𥃩 (𥃩) Phiên thiết: Cổ nhàn thiết Thượng tự: 古 (cổ) | Hạ tự: 閑 (nhàn) Trung cổ thanh mẫu: 見母 — toàn thanh (全清) Quy tắc: thanh mẫu 'k' + vận mẫu 'iên' Suy luận: kiên (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: thổ (Đất. Như {niêm thổ} ) nan (Khó) trì (Sửa. Tô Thức [蘇軾] : ) vậy
Tự hình
- Giáp cốt
- Kim văn
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 囏 · 𡅸 · 𡆐 · 𡆒 · 𥌵 · 𦫒 · 囏 · 艰 · 艰 · 艰