衅
hấn
Hán Việt: hấn
Tổng quan
cãi nhau tranh chấp hiến tế máu (cổ đại)
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | xìn |
|---|---|
| Hán Việt | hấn |
| Quảng Đông | jan3 |
| Nhật Bản | KIN |
| Hàn Quốc | HUN |
| Chú âm | ㄒㄧㄣˋ |
| Hán ngữ Trung cổ | hinh |
| Baxter-Sagart | m̥rər-s |
| Hán ngữ Thượng cổ | m̥rər-s |
| Phản thiết | 許愼切 |
| Thanh mẫu | 曉 |
| Vận | 震 |
| Đẳng | 3 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Cũng như chữ {hấn} [釁]. Giản thể của chữ 釁
- Thiều Chửu Lấy máu muôn sinh bôi vào đồ thờ như chuông trống, v.v. Lấy phấn sáp thơm xoa vào mình mẩy. Hia, khe, kẽ. Như {vô hấn khả thừa} [無釁可乘] không có hia (khe, kẽ) gì có thể thừa cơ vào được. Động. Dị dạng của chữ 衅
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 「釁」的異體字。
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 衅 (会意。从爨省,与酒有关,表祭祀。分,表示分布∠起来表杀牲以祭。本义古代血祭新制的器物。杀牲,用其血涂于器物缝隙中来祭祀) 同本义 釁,血祭也。--《说文》 隋衅。--《周礼·大祝》。注谓荐血也。” 大师掌衅祈号祝。--《周礼·小祝》 不以累臣衅鼓。--《左传·僖公三十三年》 车甲衅而藏之府库。--《礼记·乐记》 将以衅钟。--《孟子》 衅鼓旗甲兵。--《吕氏春秋·慎大》 桓公践位,令衅社塞祷。--《管子·小问》。注杀牲以血浇落于社曰衅社。” 缚之,杀以衅鼓。--《韩非 衅（釁）xìn ⒈〈古〉一种祭祀仪式，用牲畜的血涂在新制的器物上～鼓。～钟。〈引…
Eng
- CC-CEDICT quarrel|dispute|a blood sacrifice (arch.)
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
【唐韻】虛振切【集韻】許愼切【韻會】許刃切，𠀤興去聲。【說文】血祭也。象祭竈也。【廣韻】牲血塗器祭也。【禮·月令】孟冬之月，命大史釁龜筴。【疏】謂殺牲以血塗釁其龜及筴。又【雜記】成廟則釁之。【疏】謂宗廟初成，則殺牲取血以釁之，尊而神之也。【史記·高祖紀】祭蚩尤於沛庭而釁鼓。【註】釁，祭也。殺牲以血塗鼓曰釁。 又罪也。【左傳·宣十二年】觀釁而動。【註】釁，罪也。 又瑕也。【左傳·桓八年】讐有釁，不可失也。【註】釁，瑕隙也。【史記·李斯傳】成大功者，在因瑕釁而遂忍之。【註】索隱曰：言因諸侯有瑕釁，則忍心而剪除也。 又兆也。【魯語】若鮑氏有釁，吾不圖矣。【註】釁，兆也。【陸機·答賈長淵詩】天厭霸德，黃祚告釁。 又塗也。一曰熏也。【齊語】比至，三釁三浴之。【註】以香塗身曰釁。【周禮·春官·肆師】共其釁鬯。【註】以鬯塗尸，使之香美也。【周禮·春官】女巫掌歲時祓除釁浴。【註】釁浴，謂以香薰草藥沐浴。【前漢·賈誼傳】釁面吞炭。【註】漆面以易貌。一曰熏也，以毒熏入之。 又動也。【左傳·襄二十六年】夫小人之性釁於勇。【註】釁，動也。 又【爾雅·釋獸】獸曰釁。【疏】獸之自奮迅動作名釁。 又姓。【正字通】周有釁夏。 又【正字通】通作舋。【韓非子】旣蓄王資而承敵國之舋。【前漢·高帝紀】乗舋而運。 又或作衅。【禮·樂記】車甲衅而藏之府庫。【註】衅，釁字也。包干戈以虎皮，明能以武服兵也。 又或作興。【禮·禮器】旣興器用幣。【註】興，當爲釁字之誤。 考證：〔【禮·樂記】車甲衅而藏之武庫。〕 謹照原文武庫改府庫。
Thuyết Văn
血祭也。 象祭𫁘也。从爨省。 从酉。酉所㠯祭也。 从分。 分亦聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
周禮大祝注云。隋釁謂薦血也。凡血祭曰釁。孟子梁惠王趙注曰。新鑄鐘。殺牲以血塗其釁郤。因以祭之曰釁。漢書高帝紀釁𡔷。應劭曰。釁、祭也。殺牲以血塗𡔷釁呼爲釁。呼同罅。按凡言釁廟、釁鐘、釁𡔷、釁寶鎭寶器、釁龜策、釁宗廟名器皆同。以血塗之因薦而祭之也。凡坼罅謂之釁。方言作璺。音問。以血血其坼罅亦曰釁。樂記作衅。 祭𫁘亦血塗之。故從爨省。爨者𫁘也。 酉者酒之省。 取血布散之意。 分聲故釁或爲薰。如齊語三釁三浴。或爲三薰。吕覽湯得伊尹。釁以犧豭。風俗通作熏以萑葦。漢書豫讓釁面吞炭。顏云釁、熏也。皆是也。釁又讀爲徽。如周禮女巫鬯人注先鄭說是也。分聲讀徽。此卽煇旂人微韵之比。古音十三部。在問韵。今韵虛振切。非也。
【釁】 (hấn) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 分 (phân) | Thanh phù (聲符): 分亦 (phân) Phiên thiết: Hư chấn thiết Thượng tự: 虛 (hư) | Hạ tự: 振 (chấn) Trung cổ thanh mẫu: 溪母 — thứ thanh (次清) Quy tắc: thanh mẫu 'kh' + vận mẫu 'ân' Suy luận: khấn (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: huyết (Máu.) tế (Cúng tế.) vậy。 tượng (Con voi.) tế (Cúng tế.)𫁘 vậy
Tự hình
- Giáp cốt
- Kim văn
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 舋 · 衅 · 𥃘 · 𮍲 · 舋 · 衅 · 釁 · 衅 · 釁 · 衅 · 釁 · 衅