衣

yīyNôm y

Hán Việt: y · Pinyin: yī · Nôm: y

Tổng quan

Áo. Như y phục [衣服] áo quần, y thường[衣裳] áo xiêm, y thực [衣食] áo cơm, y bát [衣鉢] cà sa và bình bát

Pinyin
yī
Hán Việt
y
Âm Nôm
y
Chú âm
ㄧˉ
Unicode
U+8863
Bộ thủ
衣
Số nét
6
Cấu trúc
top-bottom
Thương Hiệt
YHV

衣兜 · 衣冠 · 衣包 · 衣厨 · 衣品 · 衣商 · 衣囊 · 衣夹

  • Thuyết Văn Giải Tự
  • Khang Hy Tự Điển

Âm vận

Pinyinyī
Hán Việty
Âm Nômấy
Quảng Đôngji1
Mân Nami
Nhật BảnKOROMO
Hàn Quốc의
Chú âmㄧˉ
Hán ngữ Trung cổqioi
Baxter-Sagartʔ(r)əj
Hán ngữ Thượng cổʔ(r)əj
Phản thiết於斤切
Thanh mẫu影
Vận微
Đẳng3

Nghĩa

Việt

  • Thiều Chửu Áo. Như y phục [衣服] áo quần, y thường[衣裳] áo xiêm, y thực [衣食] áo cơm, y bát [衣鉢] cà sa và bình bát. Vỏ của các quả cây, cái gì dùng để che phủ các đồ cũng gọi là y. Như quế y [桂衣] vỏ quế. Một âm là ý. Mặc áo. Mặc áo cho người khác. Như giải y ý nhân [解衣衣人] cởi áo mặc cho người. Phục mà làm theo

Nôm

  • Giản Dị Hán Nôm ấy ấy(y)tớ [Eng: you and me]
  • Giản Dị Hán Nôm e e ấp; e dè, e sợ [Eng: be timid; to fear, to apprehend]
  • Giản Dị Hán Nôm ỵ y phục [Eng: garments, clothes]
  • Từ điển Hán Nôm (Viện Hán Nôm) y y (bộ gốc) [Eng: garments, clothes]
  • Hồng Nghĩa Giác Tư Y Thư [Hồng nghĩa giác tư y thư] dẫn y tự cái nằm ngồi cấp co
  • Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: e Xuất hiện 4 lần trong Truyện Kiều 1871
  • Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: e Xuất hiện 3 lần trong Truyện Kiều 1902
  • Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: y Xuất hiện 2 lần trong Truyện Kiều bản 1866
  • Lục Vân Tiên Âm Nôm: e Xuất hiện 2 lần trong Lục Vân Tiên

Taiwan

  • MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 1.用布帛、皮革或各種纖維材質等做成。穿著在身上，用以遮蔽身體、防熱禦寒。通常古多指上衣。《詩經．邶風．綠衣》：「綠兮衣兮，綠衣黃裳」漢．毛亨．傳：「上曰衣，下曰裳。」漢．揚雄《法言．修身》：「惜乎衣未成而轉為裳也。」今或泛指衣服。如：「毛衣」、「雨衣」、「成衣」、「衣不蔽體」。《詩經．豳風．七月》：「無衣無褐，何以卒歲？」 2.包覆在物體外的東西。如：「書衣」、「胞衣」、「糖衣藥丸」。 3.蔬菜、果實外的薄皮。也指表皮的霜粉。唐．李建勳〈宿友人山居寄司徒相公〉詩二首之一：「隔紙烘茶蕊，移鐺剝芋衣。」宋．莊綽《雞肋編》卷上：「京師賣生果，凡李子必摘其蒂，不敢觸其實，必留上衣，令勃勃然，人方以新而為好。至食者須雪去之。」 4.特指苔蘚等延貼地面、岩石或樹皮上生長的隱花植物。如：「苔衣」、「地衣」。唐．白居易〈營閒事〉詩：「暖變牆衣色，晴催木筆花。」 5.姓。如明代有衣守信。 6.二一四部首之一。

Mainland

  • Tân Hoa Tự Điển 衣 (象形。甲骨文字形。上面象领口,两旁象袖筒,底下象两襟左右相覆,为上衣形。衣”是汉字的一个部首。从衣”的字与衣服有关。本义上衣) 同本义 衣,所以蔽体者也。上曰衣,下曰裳。--《说文》 一戎衣。--《书·武城》。传服也。” 薄澣我衣。--《诗·周南·葛覃》 东方未明,颠倒衣裳。--《诗·齐风·东方未明》 绿衣黄裳。--《诗·邶风·绿衣》 荀九家乾为衣。--《易·说卦》 夜披衣坐。--唐·李朝威《柳毅传》 披紫衣。 又如衣祛(衣袖); 衣袖(衣服的袖子); 衣裤(上衣与裤子) 服装 衣yī ⒈上衣。泛指衣服～裳。内～。～冠楚楚。 ⒉包在物体外面的胞～。糖～炮弹。 衣yì穿～轻裘。～羽绒服。

Eng

  • CC-CEDICT clothes, CL:件[jian4], Kangxi radical 145
  • CC-CEDICT to dress, to wear, to put on (clothes)
  • JMdict clothes
  • JMdict garment
  • JMdict gown
  • JMdict robe
  • JMdict coating (e.g. glaze, batter, icing)
  • JMdict clothing
  • JMdict dress

ja

  • JMdict 衣（ころも）
  • JMdict 衣（きぬ）

other

  • Nguồn khác 【Dịch nghĩa】Cái áo, lại có âm “ý” 意, là mặc áo như chữ “phi” 披 【Khang Hi】[Thuyết văn 說文] 上曰衣，下曰裳。 Thượng viết y, hạ viết thường (Phía trên gọi là Y, phía dưới gọi là Thường) [Thích danh 釋名] 衣，依也。人所以依以庇寒暑也。 Y, y dã. Nhân sở dĩ y dĩ tí hàn thử dã. (Y, là cái nương tựa vậy. Cái con người nương tựa để che nóng lạnh vậy.) 【Phiên thiết】[Đường vận 唐韻] [Tập vận 集韻] [Vận hội 韻會] 於希切，音依。 Ư hy thiết, âm Y 【Bộ】Y衣

Nguồn gốc

top-bottom

Khang Hy

【唐韻】【集韻】【韻會】𠀤於希切，音依。【說文】上曰衣，下曰裳。【世本】胡曹作衣。黃帝時人。【白虎通】衣者，隱也。【釋名】衣，依也。人所以依以庇寒暑也。【玉篇】所以形軀依也。【類篇】象覆二人之形。【易·繫辭】黃帝、堯、舜垂衣裳，而天下治，蓋取諸乾坤。【禮·玉藻】衣，正色。裳，閒色。【傅𤣥·衣銘】衣服從其儀，君子德也。衣以飾外，德以飾內。 又絲衣，祭服也。【詩·周額】絲衣其紑。 又【博雅】寢衣，衾，𩏩服也。 又【釋名】中衣，言在外小衣之外，大衣之中也。 又心衣，抱腹而施鉤肩，鉤肩之閒施一襠，以養心也。 又面衣。【晉書·惠帝紀】尚書高光進面衣。 又耳衣。【唐·邊塞曲】金縫耳衣寒。 又綴衣，掌衣服官名。【書·立政】王左右常伯、常任、準人、綴衣、虎賁。 又白衣，未仕之稱。【後漢·崔駰傳】憲諫以爲不宜與白衣會。 又牛衣，編亂麻爲之。卽今俗呼爲龍具者。【前漢·王章傳】章疾病，無被，臥牛衣中。 又垣衣，苔也。【王融詩】垣衣不可裳。 又姓。【通志·氏族略】見《姓苑》。【正字通】明有衣勉仁、衣祐。 又人名。【高士傳】被衣，堯時人。蒲衣，舜時人。 又靑衣，地名。【史記·彭越傳】處蜀靑衣。【註】今爲臨卭。 又借服膺意。【書·康誥】紹聞衣德言。 又【唐韻】於旣切，讀去聲。服之也。【玉篇】以衣被人也。【增韻】著衣也。【晏子·雜下篇】衣十升之布。【前漢·東方朔傳】身衣弋綈。 又【韻補】於斤切。齊人言衣聲如殷，今姓有衣者，殷之謂歟。一作㐆。【通志·六書略】卽衣字，从向、身。 考證：〔【正字通】明有衣勉仁，衣𧙗。〕　謹照原文𧙗改祐。

Thuyết Văn

依也。 上曰衣。下曰常。 象覆二人之形。 凡衣之屬皆从衣。

Chú giải Đoàn Ngọc Tài

曡韵爲訓。依者、倚也。衣者、人所倚以蔽體者也。 常、下帬也。 孫氏星衍曰。當作二。、古文肱也。玉裁謂。自人部至此部及下文老部、尸部字皆从人。衣篆非從人。則無由次此。故楚金疑義篇作。云說文字體與小篆有異。今人小篆作。乃是變體求工耳。下文表襲袤裔四古文皆从。則知古文从二人也。今人作卒字亦从二人。何以云覆二人也。云覆二人則貴賤皆覆。上下有服而覆同也。於稀切。十五部。

【衣】 (y ⟨ý⟩) Lục thư: Tượng hình Cấu trúc: Tượng hình — Từ: 衣 (y ⟨ý⟩ (Áo. Như y phục [衣服)) Nghĩa: y (Nương. Như y khốc ) vậy。 thượng (Trên. phàm ở trên đề) nói rằng y (Áo. Như y phục [衣服)。 hạ (Dưới) nói rằng thường (Thường (lâu mãi). Nh)。 tượng (Con voi.) phúc (Lật lại. Kẻ nào hay ) nhị (Hai) nhân (Người) chi (Chưng) hình (Hình thể.)。 Phàm y (Áo. Như y phục [衣服) chi (Chưng) chúc (Liền) giai…

Tự hình

  • Giáp cốt
  • Kim văn
  • Chữ lụa
  • Tiểu triện
  • Khải thư
  • Hành thư
  • Thảo thư

Dị thể: 𠅃 · 衤