谏
gián
Hán Việt: gián · Pinyin: jiàn
Tổng quan
họ [Jian4] khuyên can khuyên răn
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | jiàn |
|---|---|
| Hán Việt | gián |
| Quảng Đông | gaan3 |
| Chú âm | ㄐㄧㄢˋ |
| Hán ngữ Trung cổ | kranh |
| Baxter-Sagart | kˤranʔ(-s) |
| Hán ngữ Thượng cổ | kˤranʔ(-s) |
| Phản thiết | 居晏切 |
| Thanh mẫu | 見 |
| Vận | 諫 |
| Đẳng | 2 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Giản thể của chữ 諫
- Thiều Chửu Can, ngăn, can gián. Như {gián chức} [諫職] chức quan ngự sử để can vua.
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 谏 (形声。从言,柬声。本义直言规劝) 同本义 谏,证也。--《说文》 谏者,正也。--《楚辞·七谏序》 谏,犹正也。以道正人行。--周礼·司谏》注 掌谏五恶。--《周礼·保氏》。注以礼义正之。” 三谏不从。--《公羊传·庄公二十四年》 宫之奇之为人也,懦而不能强谏。--《左传·僖公二年》 保氏常谏王恶。--《周礼·地官》 大臣强谏。--《战国策·赵策》 扶苏以数谏。--《史记·陈涉世家》 忠谏之路。--诸葛亮《出师表》 不为拒谏。--宋·王安石《游褒禅山记》 又如谏阻纳质( 谏jiàn〈古〉规劝君主、尊长或朋友，使其改正错误或过失进～。力～。
Eng
- CC-CEDICT surname Jian
- CC-CEDICT to remonstrate|to admonish
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
〔古文〕：𧧅【唐韻】古晏切【集韻】【韻會】【正韻】居晏切，𠀤音㵎。【說文】証也。【徐曰】閒也。君所謂否，臣獻其可，以閒隔之，於文言柬爲諫。柬者，多別善惡，以𨻰於君。【白虎通】閒也，因也，更也。是非相閒，革更其行也。【詩·衞風·淇奧序疏】干也。干君之意而告之。【廣雅】正也。【廣韻】諫諍，直言以悟人也。【書·說命】后從諫則聖。【禮·曲禮】爲人臣之禮，不顯諫，三諫而不聽，則逃之。子之事親也，三諫而不聽，則號泣隨之。【前漢·賈山傳】工誦箴諫，瞽誦詩諫，公卿比諫，士傳言諫過。【舊唐書·職官志】凡諫有五：一曰諷諫，二曰順諫，三曰規諫，四曰致諫，五曰直諫。 又官名。【周禮·地官】有司諫。【註】諫猶正也，以道正人行。【後漢·百官志註】胡廣曰：武帝元狩五年，置諫大夫爲光祿大夫。世祖中興，以爲諫議大夫。 又鳥名。【說苑·辨物篇】東方有鳥，名諫珂，文身而朱足，憎鳥而愛狐。 又果名。【本草綱目】橄欖，一名諫果，出【農書】。 又姓。【風俗通】漢有治書侍史諫忠。 又【集韻】居顏切，㵎平聲。【類篇】諍也。 又【集韻】郞旰切，音爛。與讕同。 又叶古限切，音𥳑。【詩·大雅】王欲玉女，是用大諫。叶上反。 又叶經𩃓切，音見。【卻正·釋譏】譬逌人之有采於市閭，游童之吟詠乎疆畔，庶以增廣福祥，輸力規諫。【註】畔音弁。【俗書證誤】从東，非。諌dǒng，多言也。。
Thuyết Văn
証也。从言。柬聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
古晏切。十四部。
【諫】 (gián) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 言 (ngôn) | Thanh phù (聲符): 柬 (giản) Phiên thiết: Cổ yến thiết Thượng tự: 古 (cổ) | Hạ tự: 晏 (yến) Trung cổ thanh mẫu: 見母 — toàn thanh (全清) Quy tắc: thanh mẫu 'c' + vận mẫu 'an' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → sắc Suy luận: cán (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: chứng (Can gián.) vậy
Tự hình
- Kim văn
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 諌 · 𧧅 · 諌 · 谏 · 谏 · 諫 · 諌 · 谏 · 諫