谢
tạ
Hán Việt: tạ · Pinyin: xiè
Tổng quan
họ [Xie4] cảm ơn xin lỗi (hoa, lá, v.v.) tàn lụi tàn
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | xiè |
|---|---|
| Hán Việt | tạ |
| Quảng Đông | ze6 |
| Chú âm | ㄒㄧㄝˋ |
| Hán ngữ Trung cổ | zsiah |
| Baxter-Sagart | sə-lAk-s |
| Hán ngữ Thượng cổ | sə-lAk-s |
| Phản thiết | 辭夜切 |
| Thanh mẫu | 邪 |
| Vận | 禡 |
| Đẳng | 3 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Giản thể của chữ 謝
- Thiều Chửu Từ tạ. Như {tạ khách} [謝客] từ không tiếp khách. Xin thôi không làm quan nữa mà về gọi là {tạ chánh} [謝政]. Lui. Như {xuân thu đại tạ} [春秋代謝] mùa kia lui đi mùa nọ thay đến. Hoa rụng cũng gọi là {hoa tạ} [花謝]. Tạ. Như {tạ tội} [謝罪] nói điều lỗi của mình để xin tha thứ, {tạ ân} [謝恩]…
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 谢 (形声。从言,射声。本义向人认错道歉) 同本义 自谢曰。--《战国策·赵策》 长跪而谢。--《战国策·魏策》 旦日不可不蚤自来谢项王。--《史记·项羽本纪》 惊谢曰。--清·周容《芋老人传》 又如谢咎(引咎自退;悔过;谢罪);谢错(认错赔不是);谢室(待罪之室) 用言辞委婉地推辞拒绝 乃召拜黯为淮阳太守,黯伏谢不受命。--《史记·汲黯列传》 谢媒人。--《玉台新咏·古诗为焦仲卿妻作》 楚而谢。--唐·李朝威《柳毅传》 谢客矣。--明·宗臣《报刘一丈书》 谢xiè ⒈感激～ ～你。感～。 ⒉道歉，认错～过。～罪。 ⒊〈古〉告诉多～后世人。 ⒋推辞，辞别…
Eng
- CC-CEDICT surname Xie
- CC-CEDICT to thank|(bound form) to apologize|(bound form) to decline; to refuse|(bound form) (of flowers, leaves etc) to wither
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
【唐韻】辭夜切【集韻】【韻會】【正韻】詞夜切，𠀤音榭。【說文】辭去也。【廣雅】去也。【楚辭·九章】願歲幷謝與長友兮。【註】謝，去也。 又【正韻】絕也。【史記·儒林傳】謝絕賔客。 又【增韻】退也，衰也，彫落也。【南史·範縝傳】形存則神存，形謝則神減。【淮南子·兵略訓】若春秋有代謝。 又【類篇】告也。【前漢·𨻰餘傳】厮養卒謝其舍。【晉灼註】以辭相告曰謝。 又【韻會】拜賜曰謝。【前漢·張安世傳】安世嘗有引薦，其人來謝。安世以爲舉賢達能，豈有私謝邪。 又【正字通】自以爲過曰謝。【禮·檀弓】從而謝焉。【史記·項羽紀】旦日不可不蚤自來謝項王。 又【韻會】聽也。【正韻】致仕曰謝。【禮·曲禮】大夫七十而致事若不得謝，必賜之几杖。【註】謝，猶聽也。𨻰皓曰：君不許其致事也。如辭謝、代謝，皆却而退去之義。 又鳥名。【張華·禽經】子規啼苦，則倒懸於樹，自呼曰謝豹。 又菜名。【本草綱目】水苦蕒，一名謝婆菜。 又島名。【唐書·地理志】登州東北海有大謝島。 又蠻名。【舊唐書·南蠻傳】東謝蠻，其地在黔州之西。 又國名。【詩·大雅】于邑于謝。【毛傳】謝，周之南國也。【朱傳】在今鄧州南陽縣。 又縣名。【前漢·地理志】謝沐縣，屬蒼梧郡。 又姓。【廣韻】出𨻰留、會稽二望。周宣王之舅姜申伯封于謝，以邑爲氏。【左傳·昭七年】謝息，爲孟孫守。又複姓。【風俗通】周宣王支子食采謝丘，因以爲氏。【前漢·古今人表】謝丘章，魯人。 又通作榭。【左傳·襄三十一年】宮室𤰞庳，無觀臺榭。【註】本亦作謝。【荀子·王霸篇】臺榭甚高。【註】與謝同。 又或作繹。亦作射。【爾雅·釋魚】龜仰者謝。【疏】謂行時頭仰。《周禮》地龜曰繹屬是也。【周禮·春官·龜人鄭註】仰者繹。【禮·玉藻·鄭註】靈射之屬。【釋文】射音亦。【周禮】作繹。【爾雅】作謝。 又叶祥豫切，徐去聲。【左思·魏都賦】有靦瞢容，神惢形茹。弛氣離坐，㥏墨而謝。 又叶徂賀切，音坐。【韓愈·送窮文】𠂹頭喪氣，上手稱謝。燒車與船，延之上坐。【說文】本作𧬄。 考證：〔【禮·曲禮】大夫七十而致仕，若不得謝，必賜之几杖。【疏】謝，猶聽也。〕 謹照原文致仕改致事。疏改註。
Thuyết Văn
辤去也。 从言。䠶聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
辤、不受也。曲禮。大夫七十而致事。若不得謝。則必賜之几杖。此謝之本義也。引伸爲凡去之偁。又爲衰退之偁。俗謂拜賜曰謝。 辤夜切。古音在五部。按經典無榭字。衹作謝。釋宫。無室曰榭。轉寫俗字也。木部不錄。
【謝】(tạ) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 言 (ngôn) | Thanh phù (聲符): 䠶 (xạ) Phiên thiết: 辤夜切 → từ + dạ Nghĩa: 辤去 vậy。 từ ngôn (nói)。䠶 thanh。
Tự hình
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 𧧬 · 𧬄 · 𮘴 · 谢 · 谢 · 謝 · 谢 · 謝