越
việt
Hán Việt: việt · Pinyin: yuè
Tổng quan
Việt 越 dt. nước Việt. Mấy kẻ tư văn sinh đất Việt, đạo này nối nắm để cho dài
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | yuè |
|---|---|
| Hán Việt | việt |
| Quảng Đông | hyut6 |
| Mân Nam | ua̍t |
| Nhật Bản | KOERU |
| Hàn Quốc | 월 |
| Chú âm | ㄩㄝˋ |
| Hán ngữ Trung cổ | ghuat |
| Baxter-Sagart | [ɢ]ʷat |
| Hán ngữ Thượng cổ | [ɢ]ʷat |
| Phản thiết | 王伐切 |
| Thanh mẫu | 云 |
| Vận | 月 |
| Đẳng | 3 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Qua, vượt qua. Như {độ lượng tương việt} [度量相越] độ lượng cùng khác nhau. Sự gì quá lắm cũng gọi là {việt}. Rơi đổ. Như {vẫn việt} [隕越] xô đổ, nói việc hỏng mất. Tan, phát dương ra. Như {tinh thần phóng việt} [精神放越] tinh thần phát dương ra, {thanh âm thanh việt} [聲音清越] tiếng tăm t…
Nôm
- Bảng Tra Chữ Nôm vát chạy vát [Eng: to run]
- Bảng Tra Chữ Nôm vẹt vẹt ra một phía [Eng: be worn out on one side]
- Bảng Tra Chữ Nôm vượt vượt qua [Eng: to overcome]
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: nhông Xuất hiện 6 lần trong Truyện Kiều 1871
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: nhông Xuất hiện 6 lần trong Truyện Kiều 1902
- Lục Vân Tiên Âm Nôm: nhông Xuất hiện 2 lần trong Lục Vân Tiên
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [動] 1.度過、跨過。如：「翻山越嶺」、「越牆而走」。《楚辭．屈原．天問》：「阻窮西征，巖何越焉？」唐．杜甫〈自京赴奉先縣詠懷五百字〉詩：「行旅相攀援，川廣不可越。」 2.經過。《書經．召誥》：「惟二月既望，越六日，乙未，王朝步自周，則至于豐。」宋．范仲淹〈岳陽樓記〉：「越明年，政通人和，百廢具興。」 3.不按次序，超出某種範圍或常規。如：「越位」、「越俎代庖」。《易經．繫辭下》：「其稱名也，雜而不越。」《後漢書．卷七．孝桓帝紀》：「桓自宗支，越躋天祿。」 4.墜落。《左傳．成公二年》：「射其左，越于車下；射其右，斃于車中。」 5.宣揚。《國語．晉語八…
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 越 (形声。从走,戉声。本义经过,越过) 同本义 越,度也。--《说文》 越,渡也。--《广雅》 越十七扼。--《吕氏春秋·长攻》 越陌度阡。--曹操《短歌行》 崖可越焉?--《楚辞·天问》 越天都之胁。--明·袁宏道《满井游记》 予越其右。 越长城之限。--清·姚鼐《登泰山记》 越中岭。 又如越位;越度(跨越);越绝(越过,度过);越陌度阡(穿过田间小路);越冬(过冬) 超越,跃过 戒勿越。--《礼记·曲礼》 如今敕令吾,不越一家,搜捉太子并胡嵩。--《武王伐纣平话》 又如越 越yuè ⒈经过～过。 ⒉爬过，超过，超出～墙。～级。～俎代庖（主祭的、赞礼…
Eng
- CC-CEDICT generic word for peoples or states of south China or south Asia at different historical periods|abbr. for Vietnam 越南
- CC-CEDICT to exceed|to climb over|to surpass|the more... the more
ja
- JMdict Yue (kingdom in ancient China; 6th century-334 BCE)|Guangdong Province (China)|Canton|Kwangtung|Vietnam
Nguồn gốc
surround-lower-left
Khang Hy
〔古文〕：𦈭、𧻂【廣韻】【集韻】【韻會】𠀤王伐切，音粵。【說文】度也。【玉篇】踰也。【易·繫辭傳】雜而不越。【註】各得其序，不相踰越。【禮·曲禮】戒勿越。【疏】戒愼毋得踰越。 又【書·太甲】無越厥命。【傳】越，墜也。【左傳·僖八年】恐隕越於下。【註】隕越，顚墜也。 又於也。【書·高宗】越有雊雉。【傳】越，於也。【詩·𨻰風】越以鬷邁。【傳】越，於也。 又遠也。【書·泰誓】予曷敢有越厥志。【註】越，遠也。 又瑟下孔爲越。【儀禮·鄕飮酒禮】二人皆左何瑟，後首挎越。【註】越，瑟下孔也。【禮·樂記】淸廟之瑟，朱絃而疏越。○按《儀禮》《禮記》越皆如字讀。《字彙》音活，非是。 又躐也。【禮·王制】越紼而行事。【註】越，猶躐也。 又【禮·緇衣註】越之言蹷也。 又散也。【左傳·昭四年】風不越而殺。【註】越，散也。 又【爾雅·釋言】越，揚也。【註】謂發揚。【周語】汨越九原。【註】越，揚也。【晉語】使越于諸侯。【註】發聲聞也。 又迂也。【魯語】越哉，𤖔孫氏之爲政也。【註】越，迃也。 又失也。【淮南子·精神訓】嗜慾者使人之氣越。【註】越，失也。又國名。【左傳·宣八年】盟吳、越而還。【註】越國，今會稽山隂縣也。【吳越春秋】少康封其庶子於越。 又姓。【史記·管晏傳】越石父。【潛夫論】越象。 又布名。【後漢·馬皇后紀】白越三千端。【註】白越，越布。 又與粵通。○按《史記》南越、東越，漢書作粵。 又【廣韻】【集韻】【韻會】【正韻】𠀤戸括切，音活。【禮·禮運】越席疏布。【註】越席，翦蒲也。【左傳·桓二年】大路越席。【註】越席，結草。【廣韻】或作趏。 又【韻補】叶兪芮切。【曹植·王粲誄】人命靡常，吉凶異制。此歡之人，孰先隕越。 又叶魚橘切。【𨻰琳·瑪瑙勒賦】瑰姿瑋質，紛葩豔逸。英華內照，景流外越。
Thuyết Văn
度也。 从走。戉聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
與辵部𨒋字音義同。周頌。對越在夭。箋云。越、於也。此假借越爲粤也。尙書有越無粤。大誥、文矦之命越字魏三體石經作粤。說文引粤三日丁亥。今召誥作越三日丁巳。 王伐切。十五部。
【越】 (việt ⟨hoạt⟩) Lục thư: Giả tá Cấu trúc: Giả tá — Từ: 走 (tẩu (Chạy)) Phiên thiết: Vương phạt thiết Thượng tự: 王 (vương) | Hạ tự: 伐 (phạt) Trung cổ thanh mẫu: 云母 — thứ trọc (次濁) Quy tắc: thanh mẫu 'v' + vận mẫu 'at' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → nặng Suy luận: vạt (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: độ (Đồ đo) vậy
Tự hình
- Kim văn
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 𦈭 · 𧻂