輔

Nguồn gốc

left-right

Khang Hy

【廣韻】扶雨切【五音集韻】父雨切，𠀤音𨥏。【說文】人頰骨也。【易·咸卦】咸其輔頰舌。【註】輔，上頷也。【左傳·僖五年】輔車相依。 又【正韻】車輔，兩旁夾車木也。【詩·小雅】乃棄爾輔。【疏】輔以佐車，可解脫之物。今人縛杖于輻，以孩輔車也。 又【廣韻】毗輔，相助也，弼也。【增韻】扶也。【易·泰卦】輔相天地之宜。【書·說命】朝夕納誨，以輔台德。 又以物相將曰輔。【周禮·地官】鄕大夫以旌節輔令則達之。【註】民雖以徵令行，其將之者無節，則不得通。 又四輔，官名。【禮·文王世子】設四輔。【註】謂師、保、疑、丞也。 又府史胥徒亦謂之輔。【周禮·天官·大宰】置其輔。【註】庶人在官者也。 又【韻會】四輔，星名。所以輔佐北極。 又三輔，郡名。漢京兆、左馮翊、右扶風。 又輔氏，地名。【左傳·宣十五年】秦伐晉，次于輔氏。 又龍輔，玉名。【左傳·昭二十九年】公使獻龍輔于齊侯。 又姓。晉智果別族爲輔氏。 考證：〔【詩·小雅】無棄爾輔。【註】輔以佐車，可解脫之物。今人縛杖于輻，防輔之脫也。〕 謹照原文無棄改乃棄。註改疏。防輔之脫改以孩輔車。

Thuyết Văn

春秋傳曰。輔車相依。 从車。甫聲。 人頰車也。

Chú giải Đoàn Ngọc Tài

凡許書有不言其義徑舉經傳者。如下云詞之矣、鶴下云鶴鳴九皋聲聞于天、艴下云色艴如也、絢下云詩云素以爲絢兮之類是也。此引春秋傳僖公五年文。不言輔義者、義已具於傳文矣。小雅正月曰。其車旣載。乃棄爾輔。傳曰。大車旣載。又棄其輔也。無棄爾輔。員于爾輻。傳曰。員、益也。正義云。大車、牛車也。爲車不言从輔。此云棄輔、則輔是可解脫之物。葢如今人縛杖於輻以防輔車也。今按呂覽權勳篇曰。宫之奇諫虞公曰。虞之與虢也。若車之有輔也。車依輔。輔亦依車。虞虢之勢是也。此卽詩無棄爾輔之說也。合詩與左傳則車之有輔信矣。引申之義爲凡相助之偁。今則借義行而本義廢。尠有知輔爲車之一物者矣。人部曰。俌、輔也。以引申之義釋本義也。今則本字廢而借字行矣。面部曰。䩉頰車也。面䩉自有本字。周易作輔、亦字之叚借也。今亦本字廢而借字行矣。春秋傳輔車相依、許廁之於此者、所以說輔之本義也。所以說左氏也。謂輔與車必相依倚也。他家說左者以頰與牙車釋之。乃因下文之唇齒而傅會耳。固不若許說之善也。 扶雨切。五部。 小徐本箸此四字於甫聲下。與上文意不相應。又無一曰二字以别爲一義。知淺人𡚶謂引傳未詮而增之也。面部旣有䩉頰也之文。則必不用借義爲本義矣。若大徐本移輔篆於部末。解曰。人頰車也。从車、甫聲。而無春秋傳曰輔車相依八字。輔非眞車上物。廁末似合許例。然無解於面部業有䩉篆也。校許宜刪去四字。

【輔】 (phụ) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 車 (xa) | Thanh phù (聲符): 甫 (phủ) Phiên thiết: Phù vũ thiết Thượng tự: 扶 (phù) | Hạ tự: 雨 (vũ) Trung cổ thanh mẫu: 奉母 — toàn trọc (全濁) Quy tắc: thanh mẫu 'ph' + vận mẫu 'ô' ⚡ Chỉnh thanh: Trọc thượng biến khứ (濁上變去): Chữ thượng thanh + toàn trọc → đổi sang khứ thanh ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → nặng Suy luận: phộ (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Ngh…

Tự hình

• Kim văn
• Tiểu triện
• Khải thư
• Hành thư
• Thảo thư

Dị thể: 俌 · 𥙷 · 𨊽 · 俌 · 辅 · 辅 · 辅