進

jìntiếnNôm tiến

Hán Việt: tiến · Pinyin: jìn · Nôm: tiến

Tổng quan

Tiến lên. Trái lại với chữ thoái [退]

Pinyin
jìn
Hán Việt
tiến
Âm Nôm
tiến
Chú âm
ㄐㄧㄣˋ
Unicode
U+9032
Bộ thủ
辵
Số nét
11
Phồn thể
進
Giản thể
进
Thương Hiệt
YOG

進𫆉 · 進云 · 進位 · 進佔 · 進兵 · 進具 · 進化 · 進取

  • Thuyết Văn Giải Tự
  • Khang Hy Tự Điển

Âm vận

Pinyinjìn
Hán Việttiến
Âm Nômtiến
Quảng Đôngzeon3
Mân Namtsìn
Nhật BảnSUSUMU
Hàn Quốc진
Chú âmㄐㄧㄣˋ
Hán ngữ Trung cổcinh
Baxter-Sagart[ts][i][n]-s
Hán ngữ Thượng cổ[ts][i][n]-s
Phản thiết資辛切
Thanh mẫu精
Vận震
Đẳng3

Nghĩa

Việt

  • Thiều Chửu Tiến lên. Trái lại với chữ thoái [退]. Dắt dẫn lên. Dâng. Như tiến cống [進貢] dâng đồ cống, tiến biểu [進表] dâng biểu, v.v. Vì thế nên khoản thu vào cũng gọi là tiến hạng [進項]. Liều đánh bạc gọi là bác tiến [博進]. Bọn, lũ. Như tiên tiến [先進] bọn trước. Cũng như ta nói tiền bối [前輩] vậy. Tục gọi chỗ chia giới hạn nhà trong nhà ngoài là tiến

Nôm

  • Giản Dị Hán Nôm tấn tấn (một phần tuồng kịch), đệ nhất tấn [Eng: one part of dramatics]
  • Từ điển Hán Nôm (Viện Hán Nôm) tiến tiến tới [Eng: to approach]
  • Hồng Nghĩa Giác Tư Y Thư [Hồng nghĩa giác tư y thư] khối tiêu ăn tiến yêu đương dường này
  • Hồng Nghĩa Giác Tư Y Thư [Hồng nghĩa giác tư y thư] tiến thực tiêu đạo có công dị thường

Taiwan

  • MOE · 教育部重編國語辭典 [動] 1.向上或向前移動。相對於「退」。如：「前進」、「進攻」。 2.由外入內。如：「進門」、「閒人免進」、「非請勿進」。《三國演義》第九五回：「今大開城門，必有埋伏。我兵若進，中其計也。」 3.出仕、做官。《孟子．公孫丑上》：「治則進，亂則退，伯夷也。」《荀子．大略》：「君子進則能益上之譽而損下之憂。」 4.推荐。如：「引進」。《周禮．夏官．大司馬》：「進賢興功，以作邦國。」 5.呈獻、奉上。如：「進貢」。《禮記．曲禮上》：「侍飲於長者，酒進則起。」《三國演義》第一九回：「但到處，聞劉豫州，皆爭進飲食。」 6.積極、努力。如：「進取」。 7.收入、買入。如：「進帳」、「進貨」、「日進斗金」。 [名] 1.舊式房舍的院落層次。如：「兩進院子」。《儒林外史》第一四回：「右邊一路，一間一間的房子，都有兩進。」 2.姓。如漢代有進險。

Eng

  • CC-CEDICT to go forward, to advance, to go in, to enter, to put in, to submit, to take in, to admit, (math.) base of a number system, classifier for sections in a building or residential compound

other

  • Nguồn khác Sợi. 進派近進𬞢 Sẩn phải gặn sẩn gà (Ph.L.) Sợi vải thô như cọng cỏ gianh

Nguồn gốc

Khang Hy

 〔古文〕：𨙟、𨗃【唐韻】【集韻】【韻會】【正韻】𠀤卽刃切，音晉。【說文】登也。【玉篇】升也。【廣韻】前也。【禮·曲禮】遭先生于道，趨而進。【表記】君子三揖而進。【註】人之相見，三揖三讓，以升賔階。【書·盤庚】乃登進厥民。【疏】延之使前而告之也。 又【正韻】薦也。【禮·儒行】推賢而進達之。 又【正韻】效也。【禮·樂記】禮減而進，以進爲文。【註】自勉强也。【易·乾卦】君子進德修業，欲及時也。 又近也。【禮·檀弓】兄弟之子猶子也。蓋引而進之也。 又進士。【禮·王制】大樂正論造士之秀者，以告于王，而升諸司馬，曰進士。【註】進士，可進而受爵祿也。 又特進。【後漢·和帝紀】賜諸侯王公將軍特進。【註】諸侯功德優盛，朝廷所敬異者賜位特進。 又與餕同。【禮·祭統】百官進徹之。【註】進同餕。 又【字彙補】與盡同。【列子·黃帝篇】竭聰明，進智力。 又通作薦。【列子·湯問篇】穆王薦之，张註薦當作進。 又【集韻】徐刃切【正韻】齊進切。𠀤與贐同。會禮也。【前漢·高帝紀】蕭何爲主吏主進。【註】主賦斂禮錢也。師古曰：進本作贐，聲轉爲進。 又叶資辛切，音津。【揚子·太𤣥經】陽引而進，物出溱溱。 考證：〔【唐韻】【集韻】【韻會】【正韻】𠀤郎刃切，音晉。〕　謹照原文郎改卽。〔【列子·湯問篇】王薦而問之。【註】薦，猶進也。〕　謹照原文改穆王薦之，张註薦當作進。〔【史記·高帝紀】蕭何爲主吏主進。【註】主賦斂禮錢也。師古曰，進，本作贐，聲轉爲進。〕　謹按所引係前漢書註，則正文亦當引前漢書。史記改前漢。

Thuyết Văn

登也。从辵。閵省聲。

Chú giải Đoàn Ngọc Tài

卽刃切。十三部。

【進】 (tiến) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 辵 (sước) , Thanh phù (聲符): 閵省 (lận) Phiên thiết: Tức nhận thiết Thượng tự: 卽 (tức) , Hạ tự: 刃 (nhận) Trung cổ thanh mẫu: 精母 — toàn thanh (全清) Quy tắc: thanh mẫu 't' + vận mẫu 'ân' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → sắc Suy luận: tấn (âm hệ: 0 , từ vựng: 0) Nghĩa: đăng (Lên. Như đăng lâu ) vậy

Tự hình

  • Giáp cốt
  • Kim văn
  • Chữ lụa
  • Tiểu triện
  • Khải thư
  • Hành thư
  • Thảo thư

Dị thể: 𡥦 · 𨗃 · 𨙟 · 进 · 进 · 进