鐸
đạc
Hán Việt: đạc · Pinyin: duó
Tổng quan
họ [Duo2] chuông lớn cổ đại
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | duó |
|---|---|
| Hán Việt | đạc |
| Quảng Đông | dok6 |
| Mân Nam | tok8 |
| Nhật Bản | SUZU |
| Hàn Quốc | 탁 |
| Chú âm | ㄉㄨㄛˊ |
| Hán ngữ Trung cổ | dak |
| Baxter-Sagart | lˤak |
| Hán ngữ Thượng cổ | lˤak |
| Phản thiết | 達各切 |
| Thanh mẫu | 定 |
| Vận | 鐸 |
| Đẳng | 1 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Cái chuông lắc. Ngày xưa khi nào ra tuyên mệnh lệnh thì lắc chuông. Thứ lưỡi bằng gỗ gọi là {mộc đạc} [木鐸] cái mõ. Ngày xưa dùng cái đạc để tuyên lời dạy, cho nên gọi những người chủ trì về việc giáo hóa là {tư đạc} [司鐸].
Nôm
- Bảng Tra Chữ Nôm đác lác đác [Eng: scattered; spattered]
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 1.樂器名，打擊樂器。一種大鈴，通常為有柄有鈴舌，振舌發聲。古代用來宣佈政教法令或示警。材質多為金屬製或木製。如：「鈴鐸」、「木鐸」。 2.姓。如春秋時晉國有鐸遏寇。
Eng
- CC-CEDICT surname Duo
- CC-CEDICT large ancient bell
ja
- JMdict duo (ancient Chinese bell with a clapper and a long handle)|large wind bell
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
【唐韻】待各切【集韻】【韻會】【正韻】達各切，𠀤音度。【說文】大鈴也。軍法，五人爲伍，五伍爲兩，兩司馬執鐸。【玉篇】所以宣敎令也。【釋名】鐸，度也。號令之限度也。【書·胤征】遒人以木鐸徇于路。【傳】木鐸，金鈴木舌，所以振文敎。【周禮·天官·小宰】徇以木鐸。【註】古者將有新令，必奮木鐸以警衆。木鐸，木舌也。文事奮木鐸，武事奮金鐸。又【地官·鼓人】以金鐸通鼓。【註】鐸，大鈴也。振之以通鼓。 又牛鐸。【世說】晉荀勗逢趙賈人牛鐸鳴，識其聲，及掌樂，音未調，曰得趙賈牛鐸則諧矣。下郡國，悉送牛鐸，得之果諧。 又【開元遺事】宮中簷閒縣碎玉片，風搖如環珮聲，名占風鐸。 又地名。【左傳·僖十六年】狄侵晉，取狐㕑受鐸。【註】受鐸，晉地，在汾北。 又國名。【左傳·宣十六年】晉士會帥師，滅赤狄甲氏，及留吁鐸辰。【註】鐸辰，留吁之屬。 又宮名。【左傳·哀三年】司鐸火。【註】司鐸，宮名。 又姓。【左傳·成十八年】鐸遏𡨥爲上軍尉。【前漢·藝文志】鐸氏微三篇。【註】楚太傅鐸椒也。 又人名。【左傳·僖二十八年】曹叔振鐸。又【昭十三年】司鐸射。【註】魯大夫。 考證：〔【周禮·地官·封人】以金鐸通鼓。〕 謹照原文封人改鼓人。〔【左傳·宣十六年】晉士會帥師，滅赤甲狄氏，及留吁鐸辰。〕 謹照原文赤甲狄氏改赤狄甲氏。
Thuyết Văn
大鈴也。 从金。睪聲。 軍灋。五人爲伍。五伍爲兩。兩司馬執鐸。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
𡔷人。以金鐸通𡔷。注。鐸、大鈴也。謂鈴之大者。說者謂軍法所用金鈴金舌、謂之金鐸。施令時所用金鈴木舌、則謂之木鐸。按大司馬職曰振鐸。又曰摝鐸。鄭謂摝、掩上振之。鐸之制同鈴。 徒洛切。五部。 見大司馬職。
【鐸】(đạc) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 金 (kim) | Thanh phù (聲符): 睪 (dịch) Phiên thiết: 徒洛切 → đồ + rặc Nghĩa: đại (lớn)鈴 vậy。 từ kim (kim loại)。睪 thanh。軍灋。五nhân (người)爲伍。五伍爲兩。兩司馬執鐸。
Tự hình
- Kim văn
- Tiểu triện
- Khải thư
Dị thể: 铎 · 铎 · 鈬 · 铎