雕
điêuNôm điêu
Hán Việt: điêu · Pinyin: diāo · Nôm: điêu
Tổng quan
Chạm trổ
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | diāo |
|---|---|
| Hán Việt | điêu |
| Âm Nôm | điêu |
| Quảng Đông | diu1 |
| Mân Nam | tiau |
| Nhật Bản | CHOU |
| Hàn Quốc | 조 |
| Chú âm | ㄉㄧㄠˉ |
| Hán ngữ Trung cổ | teu |
| Baxter-Sagart | tˤiw |
| Hán ngữ Thượng cổ | tˤiw |
| Phản thiết | 都僚切 |
| Thanh mẫu | 端 |
| Vận | 蕭 |
| Đẳng | 4 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Con diều hâu. Có khi viết là [鵰]. Chạm khắc ngọc, nói rộng ra thì các lối chạm trổ gọi là điêu cả. Luận ngữ [論語] : Hủ mộc bất khả điêu dã, phẩn thổ chi tường bất khả ô dã [朽木不可雕也，糞土之牆不可杇也] (Công Dã Tràng [公冶長]) Gỗ mục không thể chạm khắc được, vách bằng đất dơ không thể trát được
Nôm
- Từ điển Hán Nôm (Viện Hán Nôm) điêu chim điêu (chim ưng) [Eng: falcon]
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 1.鷲的別名。同「鵰」。唐．王維〈觀獵〉詩：「迴看射雕處，千里暮雲平。」 2.指雕刻的技術或成品。如：「竹雕」、「木雕」、「玉雕」、「浮雕」。 3.姓。如漢代有雕延年。 [動] 刻鏤。如：「雕塑」、「雕刻」。《論語．公冶長》：「朽木不可雕也，糞土之牆不可杇也。」 [形] 1.經彩畫裝飾的。如：「雕欄玉砌」、「雕梁畫棟」。宋．蘇軾〈超然臺記〉：「去雕牆之美，而庇采椽之居。」 2.狡詐的。通「刁」。《管子．七法》：「一體之治者，去奇說，禁雕俗也。」
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 雕 (形声。从隹,周声。从隹”,表示与鸟类有关。本义大型猛禽。日间活动的大猛禽(鹰科)力大身大,形态优美,视力敏锐,飞行力强。也叫鹫”) 同本义 流之为雕。--《书·太古誓》 是必射雕者也。--《史记·李将军列传》 其状如雕而有角。--《山海经·南山经》 回看射雕处,千里暮云平。--唐·王维《观猎》 又如雕悍(凶悍如雕); 雕鸷(凶猛如雕); 雕鹗(雕和鶚。均为善飞的鸷鸟。比喻人雄放劲健的才力); 金雕; 海雕; 坐山雕 同碉”。碉堡 依山居止,累石为室。--《后汉书》。唐·李贤注今彼土夷人呼为 雕 diāo ①在竹木、玉石、金属等上面刻画～花、浮～。 ②用彩画装饰～弓、～栏。 ③猛兽。嘴呈钩形，视力很强，能自高空急遽（jù）下降叼取山羊、野兔等。又称鹫（jiù）。 【雕版印刷术】将图文刻在木板上用水墨印刷的技术。中国最早发明。前身为公元前流行的印章捺印和5世纪出现的拓印碑石的方法。隋唐时盛行，传至朝鲜、日本和东南亚， 影响到非洲和欧洲。 【雕虫小技】微不足道的小技能（多指文字技巧）。 【雕梁画栋】有彩绘装饰的华丽的楼台亭阁。 【雕漆】〈美〉将调好的漆料涂在铜胎或木胎上，一般涂八九十层。漆干透后进行浮雕，然后再烘干，磨光。相传始于唐代。因以朱红色为主，又名剔红。 【雕砌】过分修饰堆砌（文字）。 【雕塑】造型艺术之一。是雕、刻、塑三种制作方法的总称。使用的材料有粘土、金属、石、木等…
Eng
- CC-CEDICT variant of 雕[diao1], to engrave
- CC-CEDICT bird of prey
- CC-CEDICT to carve, to engrave, shrewd, bird of prey
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
【唐韻】都僚切【集韻】【韻會】【正韻】丁聊切，𠀤音貂。【說文】琢文也。【廣雅】鏤也。【莊子·天道篇】覆載天地，彫刻衆形，而不爲巧。【前漢·張衡傳】器以彫飾爲好。【司馬相如·子虛賦】乗彫玉之輿。【註】師古曰：以玉飾輿，而彫鏤之。 又【韻會】畫文也。【書·五子之歌】峻宇彫牆。【註】彫，繪飾也。【荀子·大略篇】天子彫弓。【註】彫畫爲文飾。【司馬相如·子虛賦】左烏號之彫弓。【註】郭璞曰：彫，畫也。 又【正韻】傷瘁也。【魏志·明帝紀】於時百姓彫弊。 又【正韻】殘也，零落也。【論語】歲寒，然後知松柏之後彫也。 又文飾也。【前漢·司馬遷傳】今雖欲自彫琢曼辭以自解。【魏志·𨻰思王植傳】任性而行不自彫勵。 又彫蓬，彫胡，𠀤草名。【爾雅·釋草】齧彫蓬。【司馬相如·子虛賦】東蘠彫胡。【註】點涅其面，畫體爲采，卽鮫人也。 又【韻會】通作敦。【詩·大雅】敦弓旣堅。 又【韻會】通作錭【荀子·禮論】錭刻黼黻文章以塞其目。【廣韻】亦作雕。【集韻】或作㓮。通作琱。
Thuyết Văn
𤥨文也。 从彡。 周聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
𤥨者、治玉也。玉部有琱、亦治玉也。大雅。追琢其章。傳曰。追、彫也。金曰彫。玉曰𤥨。毛傳字當作琱。凡琱琢之成文曰彫。故字从彡。今則彫雕行而琱廢矣。 治玉成文也。 都僚切。二三部。
【彫】 (điêu) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 彡 (sam) , Thanh phù (聲符): 周 (chu) Phiên thiết: Đô liêu thiết Thượng tự: 都 (đô) , Hạ tự: 僚 (liêu) Trung cổ thanh mẫu: 端母 — toàn thanh (全清) Quy tắc: thanh mẫu 'đ' + vận mẫu 'iêu' Suy luận: điêu (âm hệ: 0 , từ vựng: 0) Nghĩa: 𤥨 văn (Văn vẻ. Như {văn thạ) vậy
Tự hình
- Kim văn
- Chữ lụa
- Tiểu triện
- Khải thư
Dị thể: 錭 · 雕 · 鵰 · 㓮 · 𨾆 · 𩀜 · 彫 · 錭 · 雕 · 鵰 · 雕 · 彫