霓
nghê
Hán Việt: nghê · Pinyin: ní
Tổng quan
ve sầu Nhật Bản biến thể cũ của 霓[ni2] cầu vồng thứ cấp
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | ní |
|---|---|
| Hán Việt | nghê |
| Quảng Đông | jat6 |
| Mân Nam | ge5 |
| Nhật Bản | NIJI |
| Hàn Quốc | 예 |
| Chú âm | ㄋㄧˊ |
| Hán ngữ Trung cổ | nge |
| Phản thiết | 硏計切 |
| Thanh mẫu | 疑 |
| Vận | 齊 |
| Đẳng | 4 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Cái cầu vồng. Như {nghê thuờng} [霓裳] cái xiêm có màu sắc của cầu vồng.;
Nôm
- Bảng Tra Chữ Nôm nghé con nghé (con trâu con) [Eng: buffalo ['s] calf]
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 1.與虹同時出現的彩色圓弧外圈。《楚辭．王襃．九懷．蓄英》：「修余兮袿衣，騎霓兮南上。」唐．杜甫〈泛溪〉詩：「練練峰上雪，纖纖雲表霓。」也稱為「副虹」。 2.姓。如明代有霓濟。
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 霓〈名〉 (形声。从雨,兒声。本义副虹) 同本义,即虹的外环。大气中有时跟虹同时出现的一种光的现象,形成的原因和虹相同,只是光线在水珠中的反射比形成虹时多了一次,彩带排列的顺序和虹相反,红色在内,紫色在 外 霓,屈虹青赤或白色阴气也。--《说文》。按,雨与日相薄而成光,有雌雄,鲜者为雄虹。暗者为雌霓。 虹霓也,云雾也,风雨也,四时也,此积气之成乎天者也。--《列子·无端》 云披雾裂虹霓断,霹雳掣电捎平岗。--柳宗元《笼鹰词》 霓为衣兮风为马。--唐·李白《梦游天姥吟留别》 彩云;云霞 霓ní ⒈副虹。见虹。 ⒉
Eng
- CC-CEDICT Japanese cicada|old variant of 霓[ni2]
- CC-CEDICT secondary rainbow
Nguồn gốc
top-bottom
Khang Hy
【唐韻】五雞切【集韻】【韻會】【正韻】硏奚切，𠀤音倪。【說文】屈虹靑赤。或白色隂气也。从雨兒聲。【玉篇】雲色似龍也。【埤雅】雄曰虹，雌曰霓。舊說，虹常雙見，鮮盛者雄，其闇者雌也。一曰赤白色謂之虹，靑白色謂之霓。爾雅釋天曰：霓爲挈貳，貳蓋言二。淮南子說山訓曰：天二氣則成虹是也。【孟子】若大旱之望雲霓也。【集韻】通作蜺。 又【爾雅·釋天】疾雷爲霆霓。【註】雷之急擊者謂霹靂。 又【廣韻】五計切【集韻】硏計切，𠀤音詣。義同。【張衡·東京賦】龍輅充廷，雲旗沸霓。夏正三朝，庭燎晢晢。 又【廣韻】五結切【集韻】倪結切，𠀤音齧。義同。【釋名】霓，齧也。其體斷絕，見於非時，此灾氣也。傷害於物，如有所食齧也。【南史·王筠傳】沈約製郊居賦，示筠草，筠讀至雌霓連蜷，約撫掌欣忭曰：僕常恐人呼爲霓。○按雌霓之霓，五的反。雲霓之霓，五兮反。學林曰：范蜀公召試學士院，用彩霓作平聲。考試者以范爲失韻，當時學士爲之憤鬱。司馬光曰：約賦但取聲律便美，非霓不可讀爲平聲也。 又【張衡·西京賦】直墆霓以高居。【註】墆霓，高貌。 又【集韻】【韻會】𠀤倪歷切，音鶂。【集韻】雌霓。【集韻】本作蜺。或作蛪。
Thuyết Văn
屈虹靑赤或白色。 𩃬气也。从雨。 兒聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
或字陸德明作也一曰三字。非也。韵會白下無色字。是也。屈當作詘。許書云詰詘者、謂詘曲。屈非其義。許意詘曲之虹多靑赤。或有白色者。皆謂之霓。釋天曰。螮蝀、虹也。霓爲挈貳。郭云。雙出色鮮盛者爲雄、曰虹。闇者爲雌、曰霓。據此、似靑赤爲虹。白色爲霓。然析言有分。渾言不別。故趙注孟子曰。霓、虹也。虹見則雨。楚辭有白霓。 霓爲陰氣。將雨之兆。故从雨。一从虫作蜺。猶虹从虫也。 五雞切。十六部。如淳五結切。郭樸五擊切。沈約郊居賦。雌蜺連蜷、深恐人讀爲平聲。
【霓】 (nghê) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 雨 (vũ) | Thanh phù (聲符): 兒 (nhi) Phiên thiết: Ngũ kê thiết Thượng tự: 五 (ngũ) | Hạ tự: 雞 (kê) Trung cổ thanh mẫu: 疑母 — thứ trọc (次濁) Quy tắc: thanh mẫu 'ngh' + vận mẫu 'ê' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → huyền Suy luận: nghề (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: khuất (Cong) hồng (Cái cầu vồng. Nguyễn) thanh xích (Sắc đỏ. Sắc đỏ là sắ) hoặc (Hoặc)…
Tự hình
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 蜺 · 蜺