饭
phạn
Hán Việt: phạn
Tổng quan
cơm đã nấu LT:碗[wan3] bữa ăn LT:頓 顿[dun4] (từ mượn) fan người hâm mộ
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | fàn |
|---|---|
| Hán Việt | phạn |
| Quảng Đông | faan6 |
| Chú âm | ㄈㄢˋ |
| Hán ngữ Trung cổ | byanh |
| Baxter-Sagart | bo[n]ʔ |
| Hán ngữ Thượng cổ | bo[n]ʔ |
| Phản thiết | 符萬切 |
| Thanh mẫu | 奉 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Giản thể của chữ [飯].
- Thiều Chửu Cơm. Một âm là {phãn}. Ăn cơm. Cho giống súc ăn. Ngậm.
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 饭 (形声。从食,反声。本义吃饭) 同本义 饭,食也。--《说文》 饭飱者三饭也。--《礼记·玉藻》 呼饭饮之。--《汉书·朱买臣传》 饭疏食,饮水。--《论语·述而》 饭糗(干粮)茹草。--《孟子·尽心下》 廉颇老矣,尚能饭否?--宋·辛弃疾《永遇乐·京口北固亭怀古》 又如尚能饭否;饭粥(吃粥);饭蔬(吃蔬菜) 给人喂饭或喂牲口 有一漂母见信饥,饭信。--《史记·淮阴侯列传》 吕望屠于朝歌兮,宁戚歌而饭牛。--《楚辞·九章·惜往日》 又如饭牛(饲牛);饭僧(施舍饭食给僧人) 含。古代将米贝珠玉之类放 饭 fàn ⒈熟的谷物食品，多指大米饭这～好吃。这～…
Eng
- CC-CEDICT cooked rice|CL:碗[wan3]|meal|CL:頓|顿[dun4]|(loanword) fan|devotee
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
【廣韻】扶晚切【集韻】【韻會】父遠切，𠀤音笲。【玉篇】餐飯也。【禮·曲禮】飯黍毋以箸。又【文王世子】文王一飯亦一飯，文王再飯亦再飯。 又【儀禮·少牢饋食禮·尸又食註】或言食，或言飯。食，大名，小數曰飯。【疏】食大名者，以其論語文多言食，故云食大名也。小數曰飯者，此少牢特言三飯五飯九飯之等，據一口謂之一飯，五口謂之五飯等，據小數而言，故云小數曰飯。 又【論語】亞飯、三飯、四飯。【註】以樂侑食之官。【白虎通】王者平旦食、晝食、晡食、暮食，凡四飯，諸侯三飯，大夫再飯。 又指本。【儀禮·士喪禮】設決麗于掔自飯持之。【註】麗，施也。掔手後節中也。飯，大擘指本也。決，以韋爲之籍，有彄，彄內端爲紐，外端有橫帶，設之以紐，擐大擘指本也。 又【唐韻】符萬切【集韻】【韻會】扶萬切【正韻】符諫切，𠀤煩去聲。【說文】食也。【汲冢周書】黃帝始炊穀爲飯。【禮·曲禮】毋摶飯。【疏】取飯作摶，則易得多。是欲爭飽非謙也。 又【儀禮·公食大夫禮】賔升，公揖退于箱，賔卒食，會飯三飲。【註】會飯謂黍稷也。 又叶扶霰切，音卞。【蘇轍詩】岸上遊人暮不歸，淸香入袖凉吹靣。投壺擊鞠綠楊隂，共盡淸尊餐白飯。【廣韻】同𩚳。俗作飰。 考證：〔【儀禮註】食，大名，小數曰飯。【疏】據少數而言，故云小數飯也。〕 謹照原文少數改小數。飯也改曰飯。〔【曲禮】毋摶飯。【註】取飯作摶，則易得多。〕 謹照原文註改疏。〔【儀禮·公食大夫禮】賔升，公揖退于箱，賔卒食，會飯三飯。〕 謹照原文三飯改三飲。
Thuyết Văn
食也。 从𠊊。反聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
自饎篆巳上皆自物言之。自䉵篆巳下皆自人言之。然則云食也者、謂食之也。此飯之本義也。引伸之所食爲飯。今人於本義讀上聲。於引伸之義讀去聲。古無是分別也。禮記音義云。依字書食旁作卞、扶万反。謂所食也。食旁作反、符晚反。謂食之也。二字不同。今則混之。故隨俗而音此字。陸語殊誤。古衹有飯字。後乃分別作。俗又作飰。此正如汳水俗作汴也。唐以前書多作字。後來多譌爲餠字。 符萬切。十四部。按大徐不達許意。故切符萬。而不云扶晚也。
【飯】 (phạn ⟨phãn⟩) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 𠊊 (𠊊) | Thanh phù (聲符): 反 (phản) Phiên thiết: Phù vạn thiết Thượng tự: 符 (phù) | Hạ tự: 萬 (vạn) Trung cổ thanh mẫu: 奉母 — toàn trọc (全濁) Quy tắc: thanh mẫu 'ph' + vận mẫu 'an' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → nặng Suy luận: phạn (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: thực (Đồ để ăn. Các loài t) vậy
Tự hình
- Kim văn
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 飰 · 𩚳 · 粄 · 飰 · 饭 · 饭 · 飯 · 飰 · 饭 · 飯