黎

lílêNôm lê

Hán Việt: lê · Pinyin: lí · Nôm: lê

Tổng quan

Đen. Bách tính, dân chúng gọi là lê dân [黎民] nghĩa là kể số người tóc đen vậy. Cũng gọi là lê nguyên [黎元]

Pinyin
lí
Hán Việt
lê
Âm Nôm
lê
Chú âm
ㄌㄧˊ
Unicode
U+9ECE
Bộ thủ
黍
Số nét
15
Cấu trúc
left-right
Thương Hiệt
HHOE

黎利 · 黎城 · 黎川 · 黎平 · 黎庶 · 黎族 · 黎昌 · 黎明

  • Thuyết Văn Giải Tự
  • Khang Hy Tự Điển

Âm vận

Pinyinlí
Hán Việtlê
Âm Nômrê
Quảng Đônglai4
Mân Namlê
Nhật BảnKUROI
Hàn Quốc려
Chú âmㄌㄧˊ
Hán ngữ Trung cổle
Baxter-Sagart[r]ˤij
Hán ngữ Thượng cổ[r]ˤij
Phản thiết憐題切
Thanh mẫu來
Vận齊
Đẳng4

Nghĩa

Việt

  • Thiều Chửu Đen. Bách tính, dân chúng gọi là lê dân [黎民] nghĩa là kể số người tóc đen vậy. Cũng gọi là lê nguyên [黎元]. Lê minh [黎明] tờ mờ sáng. Tô Mạn Thù [蘇曼殊] : Lê minh, pháp sự cáo hoàn [黎明, 法事告完] (Đoạn hồng linh nhạn kí [斷鴻零雁記]) Tới lúc rạng đông thì pháp sự xong xuôi. Họ Lê

Nôm

  • Giản Dị Hán Nôm rê rê lưỡi lên môi [Eng: to drag tongue on lips]
  • Từ điển Hán Nôm (Viện Hán Nôm) lê lê (họ Lê): Lê Lợi, Lê Lai [Eng: surname; numerous, many; black]
  • Hồng Nghĩa Giác Tư Y Thư [Hồng nghĩa giác tư y thư] dạ lòng tích những hoắc lê

Taiwan

  • MOE · 教育部重編國語辭典 [形]_x000D_ 1.眾多的。如：「黎庶」。《詩經．大雅．雲漢》：「周餘黎民，靡有孑遺。」_x000D_ 2.黑色的。通「黧」。《荀子．堯問》：「舍佚而為勞，顏色黎黑而不失其所。」_x000D_ [副]_x000D_ 及、將。參見「黎明」條。_x000D_ [名]_x000D_ 1.中國少數民族之一。分布於大陸地區廣東、廣西兩省，而以海南島黎母嶺下人數最多。《國語．楚語下》：「及少皞之衰也，九黎亂德。」_x000D_ 2.古國名。殷商時的諸侯國，商末為周文王所滅。故城在今大陸地區山西省長治縣西南。_x000D_ 3.姓。如北周時有黎景熙。

Mainland

  • Tân Hoa Tự Điển 黎〈形〉 (形声。从黍,利省声。本义黍胶。以黍米制成。古代用以粘履) 假借为齐”。众多,数目很多 民靡有黎,具祸以烬。--《诗·大雅·桑柔》 黎,众也。--《尔雅》 黎民于变时雍。--《书·尧典》。传众也。” 以能保我子孙黎民。--《礼记·大学》。注众也。” 觉悟黎焌。--《汉书·司马相如传》。注黎焌,众庶也。” 黎民不饥不寒。--《孟子·梁惠王上》。又如黎庶(民众; 百姓); 黎氓(黎民,人民); 黎甿(黎民,人民); 黎首(黎民·黔首) 颜色黑中带黄 土青曰黎。 黎lí ⒈众，多～民（百姓）。 ⒉ ⒊

Eng

  • CC-CEDICT Li ethnic group of Hainan Province, surname Li, abbr. for Lebanon 黎巴嫩[Li2 ba1 nen4]
  • CC-CEDICT (literary) black, dark, many, multitude

Nguồn gốc

left-right

Khang Hy

【唐韻】【集韻】郞奚切【正韻】鄰溪切，𠀤音犂。【說文】履黏也。作履黏以黍米。 又國名。在上黨東北殷侯國。【書·西伯戡黎釋文】黎，國名。又【山海經】有牛黎之國。 又縣名。【前漢·地理志】魏郡黎陽縣。 又山名。【前漢·地理志】黎山在黎陽之南。 又水名。【書·禹貢】導弱水至于合黎。【傳】合黎，水名。在流沙之東。 又玉名。【班固·西都賦】懸黎垂棘，夜光在焉。 又【玉篇】衆也。【書·堯典】黎民於變時雍。【孔疏】黎，衆也。 又【正韻】黑也。與黧同。【書·堯典蔡傳】黎，黑也。黎民，黑髮之人。【釋名】土靑曰黎，似黎草色也。 又與邌同。黎明，比明也。【史記·高帝紀】黎明圍宛城。【註】索隱曰：黎，猶比也。謂比至天明也。 又與瓈同。玻瓈。【本草】作頗黎。 又與蔾同。【左傳·襄二十五年】引易據于蒺蔾，作蒺黎。 又姓。黎侯國之後。 又人名。【書·堯典乃命羲和傳】重黎之後有羲氏和氏。 又【集韻】【韻會】𠀤憐題切，音藜。又【集韻】良脂切，音棃。義𠀤同。

Thuyết Văn

履黏也。 从黍。𥝤省聲。 𥝤、 古文利。作履黏㠯黍米也。

Chú giải Đoàn Ngọc Tài

釋詁曰。黎、衆也。衆之義行而履黏之義廢矣。古亦以爲黧黑字。 𥝤省者、不欲重禾也。郞奚切。十五部。 此依刀部作。 說从黍之意。

【黎】 (lê) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 黍 (thử) , Thanh phù (聲符): 𥝤省 (𥝤 tỉnh) Phiên thiết: Lang hề thiết Thượng tự: 郞 (lang) , Hạ tự: 奚 (hề) Trung cổ thanh mẫu: 來母 — thứ trọc (次濁) Quy tắc: thanh mẫu 'l' + vận mẫu 'ê' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → huyền Suy luận: lề (âm hệ: 0 , từ vựng: 0) Nghĩa: lí (Giầy da) niêm (Dính) vậy

Tự hình

  • Tiểu triện
  • Lệ thư
  • Khải thư
  • Hành thư
  • Thảo thư

Dị thể: 菞 · 㴝 · 𥟦 · 𥠖 · 𥡓 · 𥡚 · 𥢀 · 𨝟 · 𨞃 · 𪏭 · 𪏯 · 𪏱