乍

zhà sạ

Hán Việt: sạ · Pinyin: zhà

Tổng quan

chạ chung chạ, lang chạ [Eng: to share bed and board, to sleep around]

Pinyin
zhà
Hán Việt
sạ
Chú âm
ㄓㄚˋ
Unicode
U+4E4D
Bộ thủ
丿
Số nét
5
Cấu trúc
surround-upper-left
Thương Hiệt
HS

乍可 · 乍得 · 乍浦 · 乍然 · 乍现 · 乍看 · 乍见 · 乍香

  • Thuyết Văn Giải Tự
  • Khang Hy Tự Điển

Âm vận

Pinyinzhà
Hán Việtsạ
Quảng Đôngzaa3
Mân Namtsànn
Nhật BảnTACHIMACHI
Hàn Quốc사
Chú âmㄓㄚˋ
Hán ngữ Trung cổzrah
Baxter-Sagart[dz]ˤrak-s
Hán ngữ Thượng cổ[dz]ˤrak-s
Phản thiết助駕切
Thanh mẫu崇
Vận禡
Đẳng2

Nghĩa

Việt

  • Thiều Chửu Chợt, thốt nhiên xảy ra gọi là {sạ} [乍]. Như {kim nhân sạ kiến nhụ tử} [今人乍見孺子] nay người chợt thấy đứa bé. Nguyễn Du [阮攸] : {Ngã sạ kiến chi bi thả tân} [我乍見之悲且辛] (Thái Bình mại ca giả [太平賣歌者]) Ta chợt thấy vậy vừa đau buồn vừa chua xót.;

Nôm

  • Bảng Tra Chữ Nôm sạ [Eng: first time, for the first time]
  • Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: cha Xuất hiện 2 lần trong Truyện Kiều 1871
  • Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: cha Xuất hiện 3 lần trong Truyện Kiều 1902

Taiwan

  • MOE · 教育部重編國語辭典 [副] 1.突然。《孟子．公孫丑上》：「今人乍見孺子將入於井，皆有怵惕惻隱之心。」唐．白居易〈琵琶行〉：「銀瓶乍破水漿迸，鐵騎突出刀槍鳴。」 2.初、剛剛。如：「乍暖還寒」、「新來乍到」、「霪雨乍晴」。 3.暫時。《文選．孔稚珪．北山移文》：「乍迴跡以心染，或先貞而後黷。」 4.怎、哪。《西遊記》第三三回：「乍想到了此處，遭逢魔障，又被他遣山壓了。」 [動] 1.因害怕而顫抖。元．無名氏《鴛鴦被》第二折：「不由我意張狂，心驚乍。」 2.壯著、放大。《紅樓夢》第六七回：「那興兒聽見這個聲音兒，早已沒了主意了，只得乍著膽子進來。」

Mainland

  • Tân Hoa Tự Điển 乍 (会意。小篆字形,从亡从一。本义忽然) 同本义 乍,暂也。--《广雅》 今人乍见孺子。--《孟子》 银瓶乍破。--唐·白居易《琵琶行(并序)》 雷霆乍惊。--唐·杜牧《阿房宫赋》 又如离乍(分离很骤然);乍乍(忽然);江上渔火乍明乍灭;乍冷乍热,天气很不正常 刚;才 波色乍明。--明·袁宏道《满井游记》 乍出于匣。 又如春寒乍暖,又下起了毛毛细雨;大雨乍停,球赛又继续进行 初;开始 韶光明媚,乍晴转暖清明后。--柳永《笛家弄词》 又如初来乍到, 乍zhà ⒈初，刚，才～到。～一想。 ⒉忽然～雨～晴。 乍zǎ 1.怎，怎么。 乍zhā 1.参见"乍呼"…

Eng

  • CC-CEDICT at first|suddenly|abruptly|to spread|(of hair) to stand on end|bristling

Nguồn gốc

surround-upper-left

Khang Hy

【唐韻】鉏駕切【集韻】【正韻】助駕切，𠀤槎去聲。【增韻】暫也，初也，忽也，猝也，甫然也。【孟子】今人乍見孺子。又【荀悅·雜言】一俯一仰，乍進乍退。 又【集韻】【類篇】𠀤卽各切。同作。三代鼎文款識，作皆書爲乍。

Thuyết Văn

止亡䛐也。 从亡一。 一、 有所礙也。

Chú giải Đoàn Ngọc Tài

各本作止也一曰亡也六字。今正。乍無亡義。淺人離析所改耳。補䛐字者、如母下云止䛐也。亦本有䛐而後人刪之。乍與母同意。母者、有人姦女而一止之。其言曰母。者、有人逃亡而一止之。其言曰乍。皆咄咄逼人之語也。亡與止亡者皆必在倉猝。故引申爲倉猝之稱。廣雅曰。暫也。孟子。今人乍見孺子將入於井。左傳。桓子乍謂林楚。文意正同。而左傳俗本改乍爲咋。 會意。鉏駕切。古音在五部。 逗。 礙者、止也。說从一之意。母字从一、亦是有所礙之之意。

【乍】 (sạ) Lục thư: Hội ý Cấu trúc: Hội ý — Kết hợp: 亡一 (vong nhất) Phiên thiết: Sừ giá thiết Thượng tự: 鉏 (sừ) | Hạ tự: 駕 (giá) Trung cổ thanh mẫu: 崇母 — toàn trọc (全濁) Quy tắc: thanh mẫu 's' + vận mẫu 'a' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → nặng Suy luận: sạ (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: chỉ (Dừng lại. Như {chỉ b) vong (Mất. Như {Lương vong) từ vậy

Tự hình

  • Giáp cốt
  • Kim văn
  • Chữ lụa
  • Tiểu triện
  • Khải thư
  • Cổ văn
  • Hành thư
  • Thảo thư

Dị thể: 𠆦