仆

pūbộcNôm bộc

Hán Việt: bộc · Pinyin: pū · Nôm: bộc

Tổng quan

Đầy tớ

Pinyin
pū
Hán Việt
bộc
Âm Nôm
bộc
Chú âm
ㄆㄨˊ
Unicode
U+4EC6
Bộ thủ
人
Số nét
4
Cấu trúc
left-right
Phồn thể
僕
Giản thể
仆
Thương Hiệt
OY

仆人 · 仆仆 · 仆从 · 仆地 · 仆妇 · 仆役 · 仆欧 · 仆滅

  • Thuyết Văn Giải Tự
  • Khang Hy Tự Điển

Âm vận

Pinyinpū
Hán Việtphó
Âm Nômphóc
Quảng Đôngbuk1
Mân Namphak
Nhật BảnTAORERU
Hàn Quốc부
Chú âmㄆㄨˊ
Hán ngữ Trung cổbuk
Baxter-Sagart[b]ˤok
Hán ngữ Thượng cổ[b]ˤok
Phản thiết普木切
Thanh mẫu滂

Nghĩa

Việt

  • Thiều Chửu Ngã. Như phó địa [仆地] ngã lăn xuống đất. Vương An Thạch [王安石] : Cự động bách dư bộ, hữu bi phó đạo [距洞百餘步, 有碑仆道] (Du Bao Thiền Sơn kí [遊褒禪山記]) Cách động trên trăm bước có tấm bia đổ bên vệ đường. Giản thể của chữ [僕]

Nôm

  • Giản Dị Hán Nôm bộc lão bộc; nô bộc [Eng: old servant; servant]
  • Giản Dị Hán Nôm phó phó (ngã sấp): tiền phó hậu kế (kẻ trước ngã sấp, kẻ sau tiếp vào) [Eng: to fall flat on one's face: to fall successively]
  • Từ điển Hán Nôm (Viện Hán Nôm) bọc bao bọc; mụn bọc [Eng: to enclose; acne, pimple, black-head]
  • Bảng Tra Chữ Nôm phóc trúng phóc, nhảy phóc [Eng: to hit, to leap]
  • Bảng Tra Chữ Nôm phốc trúng phốc [Eng: to win]

Taiwan

  • MOE · 教育部重編國語辭典 [動] 1.跌倒而伏在地上。《漢書．卷四七．梁孝王傳》：「貪生畏死，即詐僵仆陽病。」 2.傾倒、橫陳。唐．柳宗元〈永州韋使君新堂記〉：「或立或仆。」宋．王安石〈遊褒禪山記〉：「有碑仆道，其文漫滅。」

Mainland

  • Tân Hoa Tự Điển 仆〈动〉 向前跌倒 仆,顿也。--《说文》。朱骏声曰前覆曰仆,后仰曰偃。” 仆表决漏。--《史记·司马穰苴传》。索隐卧其表也。” 度水跌仆。--《素问·经脉别论》 卒仆济北。--《汉书·邹阳传》。注僵仆也。” 卫士仆地。--《史记·项羽本纪》 又如前仆后继; 仆然(扑通倒下的样子); 仆顿(精疲力竭而倒仆); 仆僵(跌倒; 翻倒) 下坠; 倾倒 距洞百余步,有碑仆道,其文漫灭。--宋·王安石《游褒禅山记》 旧碑断折,其半仆地。--唐·韩愈《祭湘君夫人文》 又如仆旗(放倒战旗。借指休战) 败灭 仆pū向前倒下，泛指倒下前～后继。 仆（僿）pú ⒈被雇用于做杂事、供役使的人～人。女～。 ⒉旧时对自己的谦称。 ⒊〈古〉奴隶的一个等级。泛指奴隶。 ⒋ ⒌

Eng

  • CC-CEDICT to fall forward, to fall prostrate
  • CC-CEDICT servant

Nguồn gốc

left-right

Khang Hy

 〔古文〕：䑑【唐韻】【集韻】【韻會】𠀤蒲沃切，蓬入聲。【說文】給事者。【禮·禮運】仕于公曰臣，仕于家曰僕。【周禮·春官】車僕掌戎路。廣車，闕車，苹車，輕車之萃。【註】車僕，主供副車者。僕猶御也，萃猶副也。謂供副車，以待乏用也。五車皆兵車也。又司僕，官名。【五代史·百官志】唐龍朔中，改太保曰司馭，又改爲司僕。齊職儀衆僕之長曰太僕，掌輿馬。明制有太僕寺。 又御車曰僕。【論語】冉有僕。 又僕隷，賤役。【左傳·僖二十四年】秦伯送衞于晉三千人，實紀綱之僕。 又自謙之辭。【前漢·韋玄成傳】自稱爲僕，𤰞辭也。 又辱也。【戰國策】傳命僕官。 又徒也。【莊子·則陽篇】仲尼曰：是聖人僕也。【註】猶言聖人之徒也。 又僕僕，煩猥貌。 又附也。【詩·大雅】君子萬年，景命有僕。 又隱也。【左傳·昭七年】楚芋尹無宇曰：吾先君文王，作僕區之法，曰：盜所隱器，與盜同罪。【註】僕區，𠛬書名。區，匿也，作爲隱匿亡人之法。 又虎僕，獸名。【博物志】羽民國有獸，文似豹，名虎僕，毛可爲筆。 又僕纍，蝸牛也。【山海經】靑要之山，多僕纍蒲盧。【註】僕纍一名蚹贏。蒲盧，細腰蟲，蠮螉也。 又姓。漢僕朋，宋僕斗，南明僕淮。 又【集韻】普木切，音撲。羣飛貌。【莊子·天運篇】蚉蝱僕緣。 又叶鼻墨切，音匐。【柳宗元·佩韋賦】尼父戮齊而誅卯兮，本柔仁以作極。蘭竦顏以誚秦兮，入降廉猶臣僕。

Thuyết Văn

給事者。 从人菐。 菐亦聲。

Chú giải Đoàn Ngọc Tài

周禮注曰。僕、侍御於尊者之名。然則大僕、戎僕、以及易之童僕、詩之臣僕、左傳人有十等、僕第九、臺第十皆是。大雅。景命有僕。毛傳。僕、附也。是其引伸之義也。大雅。芃芃棫樸。毛曰。樸、枹木也。考工記樸屬。此皆取附箸之義。字當作僕。方言作㯷。 人之供煩辱者也。 蒲沃切。三部。

【僕】 (bộc) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 人菐 (nhân + bóc) , Thanh phù (聲符): 菐亦 (bóc) Phiên thiết: Bồ ốc thiết Thượng tự: 蒲 (bồ) , Hạ tự: 沃 (ốc) Trung cổ thanh mẫu: 並母 — toàn trọc (全濁) Quy tắc: thanh mẫu 'b' + vận mẫu 'ôc' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → nặng Suy luận: bộc (âm hệ: 0 , từ vựng: 0) Nghĩa: cấp (Đủ dùng. Như {gia cấ) sự (Việc.Trần Nhân Tông ) là

Tự hình

  • Giáp cốt
  • Kim văn
  • Chữ lụa
  • Tiểu triện
  • Khải thư
  • Cổ văn
  • Hành thư
  • Thảo thư

Dị thể: 仆 · 㒒 · 䑑 · 𢖃 · 𬿵 · 仆 · 仆 · 僕 · 仆 · 僕