使
sử
Hán Việt: sử · Pinyin: shǐ
Tổng quan
[Hồng nghĩa giác tư y thư] ba mươi mốt ích nguyên thang sử
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | shǐ |
|---|---|
| Hán Việt | sử |
| Quảng Đông | sai2 |
| Mân Nam | sái |
| Nhật Bản | SHI |
| Hàn Quốc | 사 |
| Chú âm | ㄕˇ |
| Hán ngữ Trung cổ | srih |
| Baxter-Sagart | s-rəʔ |
| Hán ngữ Thượng cổ | s-rəʔ |
| Phản thiết | 疏士切 |
| Thanh mẫu | 生 |
| Vận | 止 |
| Đẳng | 3 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Khiến, sai khiến người ta gọi là {sử}. Dùng tới. Như {sử dụng} [使用]. Giả sử, ví phỏng, lời đặt điều ra. Như sách Mạnh tử nói {như sử nhân chi sở dục thậm vu kì sinh} [如使人之所欲甚于其生] giá khiến lòng muốn của người hơn cả sự sống. Một âm là {sứ}. Đi sứ. Như {công sứ} [公使] quán sứ, {sứ…
Nôm
- Bảng Tra Chữ Nôm sử sử dụng [Eng: to use, to utilize]
- Bảng Tra Chữ Nôm sửa sửa sang [Eng: to reform, to redecorate]
- Bảng Tra Chữ Nôm thửa thửa đôi giầy [Eng: this pair of shoes was made to order]
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: sứ Xuất hiện 1 lần trong Truyện Kiều 1871
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: sứ Xuất hiện 1 lần trong Truyện Kiều 1902
- Lục Vân Tiên Âm Nôm: sứ Xuất hiện 2 lần trong Lục Vân Tiên
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [動] 1.命令、派遣。《左傳．桓公五年》：「夜鄭伯使祭足勞王，且問左右。」《水滸傳》第八五回：「若得如此，宋江星夜使人回家搬取老父，以絕根本。」 2.讓、以致於。《詩經．鄭風．狡童》：「維子之故，使我不能餐兮。」唐．杜甫〈蜀相〉詩：「出師未捷身先死，長使英雄淚滿襟。」 3.役用、役使。《論語．學而》：「節用而愛人，使民以時。」晉．范甯〈為豫章臨發上疏〉：「古之使人，歲不過三日；今之勞擾，殆無二日休停。」 4.可、行、做。如：「使不得」。《紅樓夢》第九六回：「若說服裡娶親，當真使不得。」《文明小史》第一六回：「如要看全，也不過一百多錢，倘若租看，亦使得。…
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 使 (形声。从人,吏声。从人表示人的动作行为。本义命令) 同本义 使,伶也。--《说文》。按,伶者,令也。 故君使其臣。--《礼记·表记》。注谓使之聘问师役之属也。” 扶苏以数谏故,上使外将兵。--《史记·陈涉世家》 怀王使屈原造为宪令。--《史记·屈原列传》 魏王使将军晋鄙将十万众救赵。--《史记·魏公子列传》 又如支使(命令人去做事) 派遣 乃使蒙恬北筑长城而守藩篱。--汉·贾谊《过秦论》 郑穆公使视客馆,则束载,厉兵,秣马矣。--《左传·僖公三十三年》 又如差使(差遣;派遣) 使shǐ ⒈命令，派遣，支配指～。差～。支～。～臂～指（身体支配胳膊，胳…
Eng
- CC-CEDICT to make|to cause|to enable|to use|to employ|to send|to instruct sb to do sth|envoy|messenger
ja
- JMdict messenger|police and judicial chief (Heian and Kamakura periods)|klesha (polluting thoughts such as greed, hatred and delusion, which result in suffering)
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
〔古文〕：𡥐、𠭆【唐韻】疏士切【集韻】【韻會】爽士切【正韻】師止切，𠀤音史。令也，役也。【豳風】序：說以使民。【禮·曲禮】六十曰耆指使。【註】指事使人也。【管子·樞言篇】天以時使，地以材使，人以德使，鬼神以祥使，禽獸以力使。 又【集韻】疏吏切【正韻】式至切，𠀤音𩢲。遣人聘問曰使。【前漢·韓信傳】發一乗之使，下咫尺之書。又【鬼谷子抵巇篇】聖人者，天地之使也。【淮南子·天文訓】四時者，天之吏也。日月者，天之使也。 又【諡法】治民克盡嚴篤無私曰使。本作𠉕。【六書統】从人从事。令人治事也。 考證：〔【易·兌卦】悅以使民。〕 謹按易兌卦象傳是悅以先民，與使字無涉。惟查毛詩豳風東山序有此四字。謹將易兌卦三字改爲豳風序。悅改說。
Thuyết Văn
令也。 从人。吏聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
大徐令作伶。誤。令者、發號也。釋詁。使、從也。其引伸之義也。按許書無駛駛字。左傳。吏走問諸朝。本作使走問諸朝。古注。使、速疾之意也。又鬯部𩰢、烈也。讀若迅。葢此二字卽今之駛字乎。水部沑、水吏也。吏同使。謂水疾。 疏士切。一部。
【䟞】 (dạo) Nghĩa:
Tự hình
- Giáp cốt
- Kim văn
- Chữ lụa
- Tiểu triện
- Lệ thư
- Khải thư
- Cổ văn
- Hành thư
Dị thể: 𠉕 · 𠭆 · 𡥐 · 𡷮 · 𫹒