僕
bộc
Hán Việt: bộc · Pinyin: pú
Tổng quan
bọc bao bọc
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | pú |
|---|---|
| Hán Việt | bộc |
| Quảng Đông | buk6 |
| Mân Nam | po̍k |
| Nhật Bản | BOKU |
| Hàn Quốc | 복 |
| Chú âm | ㄆㄨˊ |
| Hán ngữ Trung cổ | buk |
| Baxter-Sagart | [b]ˤok |
| Hán ngữ Thượng cổ | [b]ˤok |
| Phản thiết | 普木切 |
| Thanh mẫu | 滂 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Đầy tớ. Kẻ cầm cương, ngày xưa có chức {Thái bộc tự} [太僕寺] coi về việc xe ngựa cho vua. Kẻ hèn này. Lời thư từ nói nhún mình gọi là {bộc}. Lóc cóc. Như {phong trần bộc bộc} [風塵僕僕] đi lại lóc cóc, nghĩa là phải xông pha gió bụi, không đuợc nghỉ ngơi. Dị dạng của chữ [仆].
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 供人使喚的工役或車夫。如：「奴僕」、「僕人」。《詩經．小雅．正月》：「屢顧爾僕，不輸爾載。」唐．崔塗〈巴山道中除夜書懷〉詩：「漸與骨肉遠，轉於僮僕親。」 [代] 引申為自謙之詞。《文選．司馬遷．報任少卿書》：「僕雖罷駑，亦嘗側聞長者之遺風矣。」《文選．曹植．與楊德祖書》：「僕少小好為文章，迄至於今。」 [動] 駕車。《論語．子路》：「子適衛，冉有僕。」
Eng
- CC-CEDICT servant
ja
- JMdict servant|manservant|menial
- JMdict I|me|you|manservant
- JMdict I|me
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
〔古文〕：䑑【唐韻】【集韻】【韻會】𠀤蒲沃切，蓬入聲。【說文】給事者。【禮·禮運】仕于公曰臣，仕于家曰僕。【周禮·春官】車僕掌戎路。廣車，闕車，苹車，輕車之萃。【註】車僕，主供副車者。僕猶御也，萃猶副也。謂供副車，以待乏用也。五車皆兵車也。又司僕，官名。【五代史·百官志】唐龍朔中，改太保曰司馭，又改爲司僕。齊職儀衆僕之長曰太僕，掌輿馬。明制有太僕寺。 又御車曰僕。【論語】冉有僕。 又僕隷，賤役。【左傳·僖二十四年】秦伯送衞于晉三千人，實紀綱之僕。 又自謙之辭。【前漢·韋玄成傳】自稱爲僕，𤰞辭也。 又辱也。【戰國策】傳命僕官。 又徒也。【莊子·則陽篇】仲尼曰：是聖人僕也。【註】猶言聖人之徒也。 又僕僕，煩猥貌。 又附也。【詩·大雅】君子萬年，景命有僕。 又隱也。【左傳·昭七年】楚芋尹無宇曰：吾先君文王，作僕區之法，曰：盜所隱器，與盜同罪。【註】僕區，𠛬書名。區，匿也，作爲隱匿亡人之法。 又虎僕，獸名。【博物志】羽民國有獸，文似豹，名虎僕，毛可爲筆。 又僕纍，蝸牛也。【山海經】靑要之山，多僕纍蒲盧。【註】僕纍一名蚹贏。蒲盧，細腰蟲，蠮螉也。 又姓。漢僕朋，宋僕斗，南明僕淮。 又【集韻】普木切，音撲。羣飛貌。【莊子·天運篇】蚉蝱僕緣。 又叶鼻墨切，音匐。【柳宗元·佩韋賦】尼父戮齊而誅卯兮，本柔仁以作極。蘭竦顏以誚秦兮，入降廉猶臣僕。
Thuyết Văn
給事者。 从人菐。 菐亦聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
周禮注曰。僕、侍御於尊者之名。然則大僕、戎僕、以及易之童僕、詩之臣僕、左傳人有十等、僕第九、臺第十皆是。大雅。景命有僕。毛傳。僕、附也。是其引伸之義也。大雅。芃芃棫樸。毛曰。樸、枹木也。考工記樸屬。此皆取附箸之義。字當作僕。方言作㯷。 人之供煩辱者也。 蒲沃切。三部。
【僕】 (bộc) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 人菐 (nhân + bóc) | Thanh phù (聲符): 菐亦 (bóc) Phiên thiết: Bồ ốc thiết Thượng tự: 蒲 (bồ) | Hạ tự: 沃 (ốc) Trung cổ thanh mẫu: 並母 — toàn trọc (全濁) Quy tắc: thanh mẫu 'b' + vận mẫu 'ôc' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → nặng Suy luận: bộc (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: cấp (Đủ dùng. Như {gia cấ) sự (Việc.Trần Nhân Tông ) là
Tự hình
- Giáp cốt
- Kim văn
- Chữ lụa
- Tiểu triện
- Khải thư
- Cổ văn
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 仆 · 㒒 · 䑑 · 𢖃 · 𬿵 · 仆 · 仆 · 仆