坤
khôn
Hán Việt: khôn · Pinyin: kūn
Tổng quan
Âm Nôm
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | kūn |
|---|---|
| Hán Việt | khôn |
| Quảng Đông | kwan1 |
| Mân Nam | khun |
| Nhật Bản | KON |
| Hàn Quốc | 곤 |
| Chú âm | ㄎㄨㄣˉ |
| Hán ngữ Trung cổ | khuon |
| Baxter-Sagart | [kʰ]ˤu[n] |
| Hán ngữ Thượng cổ | [kʰ]ˤu[n] |
| Phản thiết | 枯昆切 |
| Thanh mẫu | 溪 |
| Vận | 魂 |
| Đẳng | 1 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Quẻ khôn, ví như đất, là một quẻ trong bát quái. Thuận nói về đức hạnh bên đàn bà. Như {khôn trạch} [坤宅] nhà gái.;
Nôm
- Bảng Tra Chữ Nôm khuôn khuôn mẫu, khuôn phép [Eng: model]
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: khuôn Xuất hiện 20 lần trong Truyện Kiều 1871
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: khuôn Xuất hiện 20 lần trong Truyện Kiều 1902
- Lục Vân Tiên Âm Nôm: khuôn Xuất hiện 13 lần trong Lục Vân Tiên
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 《易經》卦名：(1)八卦之一。卦形是☷。其象為地、為臣、為母、為妻。(2)六十四卦之一。坤（☷）下坤（☷）上。象女德之義。 [形] 女性的、女方的。如：「坤伶」、「坤宅」、「坤德」。《後漢書．卷一○．皇后紀下．順烈梁皇后紀》：「梁小貴人宜配天祚，正位坤極。」《鏡花緣》第一回：「現在魁星既現女像，其為坤兆無疑。」
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 坤 (形声。从土,申声。本义八卦之一,象征地) 地,大地 坤,地也,易之卦也。--《说文》 坤,土也。--《左传·庄公二十二年》 坤也者,地也。--《易·说卦》 山岳河渎,皆坤之灵。--《宋书·乐志》 又如坤元(坤的元始之德,指大地资生万物之德);坤母(地;火);坤后(地);坤珍(象征大地的符瑞);坤轴(想像中的地轴);坤维(地维。指大地的四方);坤仪(大地。同坤舆) 《易》卦名 八卦之一 坤为地、为母、为布、为釜、为吝啬。--《易·说卦》 又如坤卦(八卦之一,代表地); 坤（堃）kūn ⒈八卦之一，代表地。 ⒉女性的，阴性的～伶。～包。～衣。 "堃"多…
Eng
- CC-CEDICT one of the Eight Trigrams 八卦[ba1 gua4], symbolizing earth|female principle|☷|ancient Chinese compass point: 225° (southwest)
- CC-CEDICT variant of 坤[kun1]
ja
- JMdict kun (one of the trigrams of the I Ching: earth, southwest)
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
〔古文〕：巛、𠔜【廣韻】苦昆切【集韻】【韻會】【正韻】枯昆切，𠀤音髡。地也。【釋名】順也，上順乾也。【易】卦名。【象傳】地勢坤。【說卦】坤爲地。 又叶巨員切，音拳。【桓君山仙賦】氾氾濫濫，隨天轉旋。容容無爲，壽極乾坤。【蘇軾·服胡麻賦】至陽赫赫，發自坤兮。至隂肅肅，躋于乾兮。【說文】从土从申。土位在申，古作巛，象坤畫六斷也。別作𠔧𦥤䰠䝿。𦥤字原作𦥑下介。䝿字从𦥑。䝿，古貴字。
Thuyết Văn
地也。易之卦也。 从土申。 土位在申也。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
象傳曰。地勢坤。君子以厚德載物。說卦傳曰。坤、順也。按伏羲取天地之德爲卦。名曰乾坤。 會意。苦昆切。十三部。 此說从申之意也。說卦傳曰。坤也者、地也。萬物皆致養焉。故曰致役乎坤。坤正在申位。自倉頡造字已然。後儒乃臆造乾南去坤北爲伏羲先天之學。說卦傳所定之位爲文王後天之學。甚矣人之好怪也。或問伏羲畫八卦。卽有乾坤震巽等名與不。曰有之。伏羲三奇謂之乾。三耦謂之坤。而未有乾字坤字。傳至於倉頡乃後有其字。坤特造之。乾震坎離艮兌以音義相同之字爲之。故文字之始作也。有義而後有音。有音而後有形。音必先乎形。名之曰乾坤者、伏羲也。字之者、倉頡也。畫卦者、造字之先聲也。是以不得云三卽坤字。
【坤】 (khôn) Lục thư: Hội ý Cấu trúc: Hội ý — Kết hợp: 土申 (thổ thân) Phiên thiết: Khổ côn thiết Thượng tự: 苦 (khổ) | Hạ tự: 昆 (côn) Trung cổ thanh mẫu: 溪母 — thứ thanh (次清) Quy tắc: thanh mẫu 'kh' + vận mẫu 'ôn' Suy luận: khôn (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: địa (Đất) vậy。 dịch (Đổi. Hai bên lấy tiề) chi (Chưng) quái (Quẻ) vậy
Tự hình
- Tiểu triện
- Lệ thư
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 巛 · 堃 · 𠔧 · 𡘩 · 𡿭 · 堃 · 巛 · 堃