宮

gōngcungNôm cung

Hán Việt: cung · Pinyin: gōng · Nôm: cung

Tổng quan

Cung, nhà xây tường cao mà trên uốn cong xuống gọi là cung. Nhà của vua ở và nhà để thờ thần đều gọi là cung

Pinyin
gōng
Hán Việt
cung
Âm Nôm
cung
Chú âm
ˉ ㄋ
Unicode
U+5BAE
Bộ thủ
宀
Số nét
3
Cấu trúc
top-bottom
Phồn thể
宮
Giản thể
宫
Thương Hiệt
JRHR

宮人 · 宮保 · 宮僚 · 宮刑 · 宮商 · 宮女 · 宮妃 · 宮妝

  • Thuyết Văn Giải Tự
  • Khang Hy Tự Điển

Âm vận

Pinyingōng
Hán Việtcung
Âm Nômcung
Quảng Đônggung1
Mân Namking
Nhật BảnMIYA
Hàn Quốc궁
Chú âmˉ ㄋ
Hán ngữ Trung cổkiung
Baxter-Sagartk(r)uŋ
Hán ngữ Thượng cổk(r)uŋ
Phản thiết居雄切
Thanh mẫu見
Vận東
Đẳng3

Nghĩa

Việt

  • Thiều Chửu Cung, nhà xây tường cao mà trên uốn cong xuống gọi là cung. Nhà của vua ở và nhà để thờ thần đều gọi là cung. Ngày xưa gọi trong nhà vua là cung cả. Như bà hoàng hậu gọi là chính cung [正宮], các phi tần gọi là lục cung [六宮], thái tử gọi là trừ cung [儲宮] hay đông cung [東宮], các hầu gái ở trong cung gọi là cung nữ [宮女], ăn mặc lối trong cung gọi là cung trang [宮裝], v.v. Tiếng cung, một thứ tiếng trong năm tiếng, cung [宮], thương [商], giốc [角], chủy [徵], vũ [羽]. Hình cung, ngày xưa, ai phạm tội dâm, con trai cắt dái, con gái giam trong cung gọi là cung hình [宮刑]. Phép làm lịch lấy ba mươi độ làm…

Nôm

  • Giản Dị Hán Nôm cung cung điện, cung đình, chính cung, đông cung; cung hình; tử cung; ngũ cung [Eng: palace, imperial palace, official queen, crown prince; castration; uterus; five offerings]
  • Hồng Nghĩa Giác Tư Y Thư [Hồng nghĩa giác tư y thư] hợp tiểu sài hồ thanh huyết lạc cung
  • Hồng Nghĩa Giác Tư Y Thư [Hồng nghĩa giác tư y thư] thấy những thân nhiệt trong lòng khát khao
  • Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: cung Xuất hiện 15 lần trong Truyện Kiều 1902
  • Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: cung Xuất hiện 14 lần trong Truyện Kiều 1871
  • Lục Vân Tiên Âm Nôm: cung Xuất hiện 3 lần trong Lục Vân Tiên

Taiwan

  • MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 1.房屋、住宅。《說文解字．宮部》：「宮，室也。」《易經．困卦．象曰》：「入于其宮不見其妻，不祥也。」《韓非子．難二》：「子宮小，近市，請徙子家豫章之圃。」 2.帝王的住所。如：「皇宮」。唐．陸德明《經典釋文．卷二九．爾雅音義中》：「宮，古者貴賤同稱宮，秦漢以來惟王者所居稱宮焉。」唐．李白〈古風〉詩五九首之二：「蕭蕭長門宮，昔是今已非。」 3.祭祀神明或祖先的地方。如：「天后宮」、「朝天宮」。《詩經．大雅．雲漢》：「不殄禋祀，自郊徂宮。」漢．鄭玄．箋：「宮，宗廟也。」唐．韓愈〈謁衡嶽廟遂宿嶽寺題門樓〉詩：「森然魄動下馬拜，松柏一逕趨靈宮。」 4.五音之一，與商、角、徵、羽合稱為「五音」。以宮聲為主的調式也稱為「宮」。如元代北曲用樂分六宮十一調。 5.古代一種閹割男性的生殖器官或將女性幽閉起來的刑罰。《書經．呂刑》：「宮辟疑赦，其罰六百鍰。」漢．孔安國．傳：「宮，淫刑也。男子割勢，婦人幽閉，次死之刑。」 6.姓。如春秋時虞國有宮之奇。

Mainland

  • Tân Hoa Tự Điển 宮gōng1.同"宫"。

Eng

  • CC-CEDICT surname Gong
  • CC-CEDICT palace, temple, castration (as corporal punishment), first note in pentatonic scale
  • JMdict shrine
  • JMdict palace
  • JMdict imperial residence
  • JMdict Imperial prince
  • JMdict Imperial princess
  • JMdict tonic (of the Japanese and Chinese pentatonic scale)
  • JMdict ancient Chinese punishment (castration for men, or confinement for women)
  • JMdict zodiacal sign

ja

  • JMdict 宮（みや）
  • JMdict 宮（きゅう）

other

  • Nguồn khác 【Dịch nghĩa】Nhà cung trong hậu cung sáu cung ngoài, lại có cung vọng cung, cung hành cung 【Khang Hi】[Thuyết văn 說文] 室也。 Thất dã. (Căn phòng) [Chu lễ 周禮 – Nội tể lục cung chú 內宰六宮註] 婦人稱寢曰宮。 Phụ nhân xưng tẩm viết cung. (Người phụ nữ gọi chỗ để ngủ gọi là cung.) 【Phiên thiết】[Đường vận 唐韻] 居戎切 Cư nhung thiết [Tập vận 集韻] [Vận hội 韻會] 居雄切 Cư hùng thiết [Chính vận 正韻] 居中切，音弓。 Cư trung thiết, âm Cung. 【Bộ】Miên宀
  • Nguồn khác Nơi ở. 岜玄宮󱵴贤 Phya Huyẹn cung Giả Gỉn (Ph.L.) (Chỗ núi Huyện là nơi ở của mụ Giả Gỉn). Trong truyện dân gian Tày: Giả Gỉn là mụ yêu tinh

Nguồn gốc

top-bottom

Khang Hy

【唐韻】居戎切【集韻】【韻會】居雄切【正韻】居中切，𠀤音弓。【說文】室也。从宀，躳省聲。【白虎通】黃帝作宮室，以避寒暑。宮之言中也。【釋名】宮，穹也。屋見垣上穹隆然也。【詩·大雅】雝雝在宮。【周禮·內宰六宮註】婦人稱寢曰宮。宮者，隱蔽之言，天子謂之六寢。 又【禮·儒行】儒有一畝之宮。【註】宮，牆垣也。【儀禮·士昏禮】母戒女曰：夙夜無違宮事，古者貴賤所居，皆得稱宮，至秦始定爲至尊所居之稱。 又宗廟亦曰宮。【詩·召南】于以用之，公侯之宮。【孔氏曰】可以奉祭祀曰事，祭必於宗廟曰宮，互見其義也。 又學名。【禮·曲禮】諸侯曰頖宮。【註】謂半於天子之宮也。 又官名。【周禮·天官】宮正掌王宮之戒令糾禁。 又五音中聲曰宮。【前漢·律歷志】宮，中也。居中央，暢四方，倡始施生，爲四聲綱。【史記·樂書】宮，土音，聲出於𦜉，合口而通之，其性圓而居中。五聲六律十二管，還相爲宮也。【註】宮爲君主之義，當其爲宮，五聲皆備。 又腐𠛬曰宮。【書·呂𠛬宮辟註】宮，淫𠛬，次死之𠛬也。【禮·文王世子】公族無宮𠛬，不翦其類也。 又環也。【爾雅·釋山】大山宮，小山霍。【註】宮謂圍繞之。禮記曰：君爲廬宮之是也。 又【周禮·春官·小胥】正樂縣之位，天子宮縣。【註】宮縣，四面縣也。 又姓。左傳虞宮之奇，戰國宮佗。又北宮，南宮，俱複姓。 又守宮，木名。【爾雅·釋木】守宮，槐。 又守宮，蜥蜴名，別作𧎡。 又叶古黃切，音光。【班固·張敖銘】功成德立，襲封南宮。垂號萬期，永保無疆。 又叶古元切，音涓。【黃庭經】自高自下皆眞人，玉堂絳宇盡元宮。人音然。 考證：〔【釋名】宮，宆也。屋見垣上宆隆然也。〕　謹照原文兩宆字𠀤改穹。

Thuyết Văn

室也。 从宀。躳省聲。 凡宫之屬皆从宫。

Chú giải Đoàn Ngọc Tài

釋宫曰。宫謂之室。室謂之宫。郭云。皆所以通古今之異語。明同實而兩名。按宫言其外之圍繞。室言其內。析言則殊。統言不別也。毛詩。作于楚宫。作于楚室。傳曰。室猶宫也。此統言也。宫自其圍繞言之。則居中謂之宫。五音宫商角徵羽。劉歆云。宫、中也。居中央。唱四方。唱始施生。爲四聲綱也。 按說宫謂从宀吕會意。亦無不合。宀繞其外。吕居其中也。吕者、骨也。居人身之中者也。居戎切。九部。

【宮】(cung) Lục thư: Hội ý Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 宀 (miên) , Thanh phù (聲符): 躳省 (cung) Phiên thiết: 居戎切 → cư + nhung Nghĩa: 室 vậy。 từ 宀。躳 thanh phù lược。Phàm các chữ thuộc bộ 宫 đều từ 宫。

Tự hình

  • Giáp cốt
  • Kim văn
  • Chữ lụa
  • Tiểu triện
  • Khải thư
  • Hành thư
  • Thảo thư

Dị thể: 宫 · 宫 · 宫 · 宫