宰

Nghĩa

Việt

• Thiều Chửu Chúa tể. Như tâm giả đạo chi chủ tể [心者道之主宰] tâm là cái chúa tể của đạo. Vì thế nên bây giờ gọi kẻ ý thức không nhất định là hung vô chủ tể [胸無主宰]. Như sách Sử ký nói tể chế vạn vật [宰制萬物] nghĩa là làm chúa cai trị hết các loài. Quan tể, đứng đầu coi một việc gì gọi là tể. Như kẻ coi việc cơm nước gọi là thiện tể [膳宰] hay bào tể [庖宰], chức quan coi cả trăm quan gọi là trủng tể [冢宰], v.v. Kẻ đứng đầu bọn gia thần cũng gọi là tể. Luận ngữ [論語] : Trọng Cung vi Quý thị tể [仲弓為季氏宰] (Tử Lộ [子路]) Trọng Cung làm chức đầu ban gia thần cho họ Quý. Chức quan coi đầu một ấp cũng gọi là tể. Tục gọi quan…

Nôm

• Từ điển Hán Nôm (Viện Hán Nôm) tể tể tướng [Eng: prime minister]
• Bảng Tra Chữ Nôm tẻ lẻ tẻ [Eng: to slaughter; to rule]
• Bảng Tra Chữ Nôm tỉa nhổ tỉa [Eng: to grow, to trim]
• Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: tẻ Xuất hiện 1 lần trong Truyện Kiều 1871
• Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: tể Xuất hiện 1 lần trong Truyện Kiều bản 1866
• Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: tẻ Xuất hiện 1 lần trong Truyện Kiều 1902

Taiwan

• MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 1.具有支配權力的人、物。明．張自烈《正字通．宀部》：「凡為事物之主者亦曰宰。」《呂氏春秋．季秋紀．精通》：「德也者萬民之宰也，月也者群陰之本也。」 2.職官名：(1)某種職位的長官。如：「太宰」、「膳宰」。(2)家臣的長官。《論語．子路》：「仲弓為季氏宰，問政。」(3)地方行政長官。《後漢書．卷一一．劉盆子傳》：「子為縣吏，犯小罪，宰論殺之。」 3.姓。如春秋時魯國有宰予。 [動] 1.主持、治理。如：「主宰」。《老子》第五一章：「生而不有，為而不恃，長而不宰，是謂玄德。」 2.屠殺、分割。如：「殺豬宰羊」。

Mainland

• Tân Hoa Tự Điển 宰 (会意。从宀,从辛。宀”表屋子。辛,奴隶,罪人。本义充当家奴的罪人) 同本义 宰,罪人在屋下执事者。--《说文》 一说古代贵族家中的管家或奴隶总管 宰右执镫,左执盖。--《仪礼》。郑玄注宰谓太宰,宰夫之长也。” 一说宰为手工业奴隶 古代官吏的通称 宰者,官也。--《周礼·目录》 乃立天官冢宰。--《周礼·序官》 宰命司马戒众介。--《仪礼·聘礼》。注上卿贰君事者也。诸侯谓司徒为宰。”按,凡周官宰夫,仪礼大射仪宰胥,左襄廿六传宰旅,哀三传宰人,皆谓太宰 宰zǎi ⒈杀牲畜，割肉～杀。屠～。～羊。～割（〈喻〉分割、支配）。 ⒉主管，主持主～。 ⒊〈古〉官名～相。邑～。太～。

Eng

• CC-CEDICT to slaughter; to butcher; to kill (animals etc), (coll.) to fleece; to rip off; to overcharge, (bound form) to govern; to rule, (bound form) (a title for certain government officials in ancient China)