寒
hàn
Hán Việt: hàn · Pinyin: hán
Tổng quan
Âm Nôm
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | hán |
|---|---|
| Hán Việt | hàn |
| Quảng Đông | hon4 |
| Mân Nam | gân |
| Nhật Bản | KAN |
| Hàn Quốc | 한 |
| Chú âm | ㄏㄢˊ |
| Hán ngữ Trung cổ | ghan |
| Baxter-Sagart | Cə.[g]ˤa[n] |
| Hán ngữ Thượng cổ | Cə.[g]ˤa[n] |
| Phản thiết | 胡田切 |
| Thanh mẫu | 匣 |
| Vận | 寒 |
| Đẳng | 1 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Rét, khí hậu mùa đông. Như {hàn lai thử vãng} [寒來暑往] rét lại nóng đi, mùa đông tất rét nên nói chữ {hàn} là biết ngay là nói về mùa đông. Lạnh. Như {hàn thực} [寒食] ăn lạnh. Cùng quẫn. Như {nhất hàn chí thử} [一寒至此] cùng quẫn đến thế ư ! Học trò nghèo gọi là {hàn sĩ} [寒士], ai nghèo…
Nôm
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: hàn Xuất hiện 8 lần trong Truyện Kiều 1871
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: hàn Xuất hiện 8 lần trong Truyện Kiều 1902
- Lục Vân Tiên Âm Nôm: hàn Xuất hiện 6 lần trong Lục Vân Tiên
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [形] 1.冷。如：「酷寒」、「禦寒」、「飢寒交迫」、「天寒地凍」。《論語．子罕》：「歲寒，然後知松柏之後彫也。」唐．白居易〈長恨歌〉：「鴛鴦瓦冷霜華重，翡翠衾寒誰與共？」 2.窮困。如：「貧寒」、「家境清寒」。《史記．卷七九．范雎蔡澤傳》：「范叔一寒如此哉！乃取其綈袍以贈之。」 3.卑賤。如：「寒門」、「寒儒」。唐．杜甫〈茅屋為秋風所破歌〉：「安得廣廈千萬間，大庇天下寒士俱歡顏。」 [名] 1.秋冬寒冷的季節。與「暑」相對。《易經．繫辭下》：「寒往則暑來，暑往則寒來，寒暑相推而歲成焉。」 2.國名。夏朝諸侯寒浞的封國。故址在今大陸地區山東省濰縣境。 3…
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 寒〈形〉 (会意。金文外面是宀”,即房屋;中间是人”;人的左右两边是四个草”,表示很多;下面两横表示冰”‘冷是一种感觉,人们虽能感觉到,但是却看不见。于是古人就 采用上述四个形体来创造这个字,人踡曲在室内,以草避寒,表示天气很冷。本义冷,寒冷) 同本义 寒,冻也。--《说文》 凉是冷之始,寒是冷之极。--《列子·汤问》注 乾为寒。--《易·说卦》 若不可寻也,亦可寒也。--《左传·哀公十二年》 以享司寒。--《左传·昭公四年》 北方曰寒风。--《吕氏春秋·有始》 岁寒,然后知松柏之后凋也。--《论语· 寒hán ⒈冷，凉～冷。数九～天。防～大衣。 ⒉贫困…
Eng
- CC-CEDICT cold|poor|to tremble
ja
- JMdict midwinter|cold season|coldest days of the year
- JMdict cold
Nguồn gốc
top-bottom
Khang Hy
〔古文〕：𡫮、𡫾【唐韻】胡安切【集韻】【韻會】【正韻】河干切，𠀤音韓。【說文】東也。本作𡫾。从人在宀下，从茻薦覆之，下有仌。仌，水也。隸省作寒。【釋名】寒，捍也。捍，格也。【玉篇】冬時也。【易·繫辭】日月運行，一寒一暑。【書·洪範】庶徴曰燠，曰寒。【傳】煥以長物，寒以成物。 又司寒，水神。【左傳·昭四年】黑牡秬黍，以享司寒。【註】司寒，元冥，水神也。 又【周語】火見而淸風戒寒。【荀悅·申鑒】下有寒民，則上不具服。 又窮窘也。【史記·范睢傳】范叔一寒至此哉。【宋史·𨻰同甫傳】畸人寒士皆賴之。 又國名，在北海，平壽縣東寒亭。【史記·夏本紀】伯明氏之讒子寒浞封國。 又姓。漢博士寒朗。 又叶胡田切，音賢。【楚辭·天問】何所冬暖，何所夏寒。焉有石林，何獸能言。 又叶側鄰切，音眞。【歐陽修·答韓子華詩】俊乂沈下位，惡去善乃伸。家至與戸到，飽饑而衣寒。
Thuyết Văn
凍也。 从人在宀下。从茻。上下爲覆。 下有仌也。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
凍當作冷。十一篇曰。凍、仌也。冷、寒也。此可證矣。釋名曰。寒、捍也。捍、格也。左傳寒盟。寒者、尋之反。尋卽燅字。 此依小徐本。上下皆得云覆也。 合一宀、一人、二艸、一仌會意。胡安切。十四部。
【蠟】 (lạp ⟨chá⟩) Nghĩa:
Tự hình
- Kim văn
- Chữ lụa
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 㥶 · 𡫙 · 𡫜 · 𡫮 · 𡫾 · 𣽬