寤
ngụ
Hán Việt: ngụ · Pinyin: wù
Tổng quan
tỉnh dậy từ giấc ngủ
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | wù |
|---|---|
| Hán Việt | ngụ |
| Quảng Đông | ng6 |
| Mân Nam | goo7 |
| Nhật Bản | SAMERU |
| Hàn Quốc | 오 |
| Chú âm | ㄨˋ |
| Hán ngữ Trung cổ | ngoh |
| Baxter-Sagart | ŋˤa-s |
| Hán ngữ Thượng cổ | ŋˤa-s |
| Phản thiết | 五故切 |
| Thanh mẫu | 疑 |
| Vận | 暮 |
| Đẳng | 1 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Thức dậy. Như {ngụ mị cầu chi} [寤寐求之] thức ngủ cầu đấy. Tô Thức [蘇軾] : {Dư diệc kinh ngụ} [予亦驚寤] (Hậu Xích Bích phú [後赤壁賦]) Tôi cũng giật mình tỉnh dậy.;
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [動] 1.睡醒。《詩經．周南．關雎》：「窈窕淑女，寤寐求之。」《呂氏春秋．離俗覽．離俗》：「惕然而寤，徒夢也。」 2.覺悟、醒悟。通「悟」。《楚辭．屈原．離騷》：「閏中既以邃遠兮，哲王又不寤。」《後漢書．卷四○．班彪傳上》：「仰寤東井之精，俯協河圖之靈。」
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 寤 同本义 寤,寐觉而有言曰寤。--《说文》 窈窕淑女,寤寐求之。--《诗·周南·关雎》 又如寤言(醒后说话);寤寐(指醒时和睡时);寤宿(醒而卧;躺卧);寤怀(睡不着而怀念);寤辟(醒来以手拍胸);寤叹(睡不着而叹息);寤迁(刚刚醒来就迁移);寤觉(睡醒) 通悟”。觉悟,认识到 静言思之,寤擗有摽。--《诗·邶风·柏舟》 而心尚未寤也。--《史记·李斯列传》 身死东城,尚不觉寤。--《汉书·陈胜项籍传赞》 欲一言而寤。--《淮南子·要略》 哲王又不寤。--《楚辞·离骚》 别为《音图》,用祛未寤。--郭 寤wù ⒈觉醒，睡醒，泛指醒过来觉～。醒～。新～。…
Eng
- CC-CEDICT to awake from sleep
Nguồn gốc
top-bottom
Khang Hy
【唐韻】【集韻】【韻會】【正韻】𠀤五故切，音誤。【說文】寐覺而有言曰寤。从㝱省，吾聲。一曰晝見而夜㝱也。【周禮·秋官】有司寤氏。【註】寤，覺也，主夜覺者。又【春官·大卜疏】精神寤見，覺而占之。 又【左傳·隱元年】莊公寤生，驚姜氏。【註】遌生也。遌，逆也。杜預曰：寤寐而莊公生。【風俗通】凡兒墮地，能開目視者，謂之寤生。 又與悟通。【爾雅序】別爲音圖，用祛未寤。【註】用此音圖，以祛除未曉寤者也。孔伋曰：吾終日思而未之得，於學則寤焉。 又【說文】一作𡨂。【正字通】俗作窹，非。窹，竈名。又𥧝，同窹。
Thuyết Văn
寐覺而有言曰寤。 从㝱省。吾聲。 一曰晝見而夜㝱也。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
有言、今鍇本作省信。鉉本作有信。皆誤。今依韵會所據鍇本。釋玄應引倉頡篇。覺而有言曰寤。左傳季寤字子言是其證。按周南毛傳曰。窹、覺也。衛風鄭箋同。言其大略而巳。鄭釋周禮寤夢云。覺時道之而夢。亦與倉頡篇同也。古書多叚寤爲悟。 五故切。五部。 葢亦周禮寤夢之說。陳風傳云。晤、遇也。箋云。晤、對也。寤與晤義相通。
【寤】 (ngụ) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 㝱省 (mộng + tỉnh) | Thanh phù (聲符): 吾 (ngo) Phiên thiết: Ngũ cố thiết Thượng tự: 五 (ngũ) | Hạ tự: 故 (cố) Trung cổ thanh mẫu: 疑母 — thứ trọc (次濁) Quy tắc: thanh mẫu 'ng' + vận mẫu 'ô' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → nặng Suy luận: ngộ (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: mị (Ngủ say.) giác (Hiểu biết) nhi (Mày. Như {nhi ông} [) hữu (Có.) ngôn (Nói) nó…
Tự hình
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 窹 · 𡨂 · 𡨟 · 𡬑 · 𧄯 · 窹