尺

chí xích

Hán Việt: xích · Pinyin: chí

Tổng quan

xế xế chiều, xế tà [Eng: decline of day, old age]

Pinyin
chí
Hán Việt
xích
Chú âm
ㄔˇ
Unicode
U+5C3A
Bộ thủ
尸
Số nét
4
Cấu trúc
surround-upper-left
Thương Hiệt
SO

尺中 · 尺八 · 尺兵 · 尺吨 · 尺土 · 尺地 · 尺子 · 尺寸

  • Thuyết Văn Giải Tự
  • Khang Hy Tự Điển

Âm vận

Pinyinchí
Hán Việtxích
Quảng Đôngce1
Mân Namtshe
Nhật BảnMONOSASHI
Hàn Quốc척
Chú âmㄔˇ
Hán ngữ Trung cổchjek
Baxter-SagarttʰAk
Hán ngữ Thượng cổtʰAk
Phản thiết昌約切
Thanh mẫu昌
Vận昔
Đẳng3

Nghĩa

Việt

  • Thiều Chửu Thước, mười tấc là một thước. Cái thước để đo dài ngắn. Đỗ Phủ [杜甫] : {Hàn y xứ xứ thôi đao xích} [寒衣處處催刀尺] (Thu hứng [秋興]) Trời lạnh giục kẻ dao thước may áo ngự hàn.;

Nôm

  • Bảng Tra Chữ Nôm xế xế chiều, xế tà [Eng: decline of day, old age]
  • Bảng Tra Chữ Nôm xách mang xách [Eng: to carry by the handle]
  • Bảng Tra Chữ Nôm xệch méo xệch [Eng: out of shape]
  • Bảng Tra Chữ Nôm xịch xịch cửa [Eng: to sreech to a sudden stop]

Taiwan

  • MOE · 教育部重編國語辭典 參見「尺寸」(二)條。

Mainland

  • Tân Hoa Tự Điển 尺 chi (指事。小篆,从尸,从乙。尸”象人卧的形象。乙”是个标识,周制寸、咫、尺、仞、寻、常诸度,皆以人之体为法。本义十寸) 同本义,量词。长度单位 尺,十寸也。人手却十分动脉为寸口。十寸为尺,所以指斥规榘事也。--《说文》 按,古代长度单位。各代制度不一。如尺一(尺一板、尺一书、尺一牍、尺一诏等都是指诏书。古时诏板长一尺一寸,故称天子的诏书为尺一”。尺一”又指书信) 尺 chě我国民族音乐音阶上的一级，乐谱上用做记音符号，相当于简谱的'2'。参看 【工尺】。又见chǐ。 尺 chǐ ①长度单位。 ②市尺合1/3米。 ③泛指量长度和画图的器具丁字～。…

Eng

  • CC-CEDICT one of the characters used to represent a musical note in gongche notation, 工尺譜|工尺谱[gong1 che3 pu3]
  • CC-CEDICT a Chinese foot|one-third of a meter|a ruler|a tape-measure|one of the three acupoints for measuring pulse in Chinese medicine|CL:支[zhi1],把[ba3]

ja

  • JMdict shaku (unit of distance approximately equal to 30.3 cm)|rule|measure|scale|length
  • JMdict ruler|measure

Nguồn gốc

surround-upper-left

Khang Hy

【廣韻】【集韻】【韻會】【正韻】𠀤昌石切，音赤。【說文】十寸也。人手郤十分動衇爲寸口，十寸爲尺，規矩事也。从尸从乙。乙所識也。周制：寸尺咫尋常仞，諸度量皆以人體爲法。【家語】布指知尺，舒肱知尋。【前漢·律歷志】度量衡皆起於黃鐘之律，一黍爲分，十分爲寸，十寸爲尺。【蔡邕·獨斷】夏十寸爲尺，殷九寸爲尺，周八寸爲尺。【周禮·司市】疏置丈尺於絹布之肆。 又大尺曰施。【管子·地員篇】其施五尺。【註】施音遺，大尺之名。 又【小爾雅】五尺謂之墨。【周語】不過墨丈尋常之閒。【註】五尺爲墨，倍墨爲丈。今木工各用五尺以成宮室，其名爲墨，則墨者工師之五尺也。 又【唐輦下歲時記】二月朔日爲中和節，賜大臣戚里尺，謂之裁度民閒。 又法三尺，謂以三尺竹𥳑書寫法律，故俗謂舞文爲弁髦三尺。今以三尺爲𠛬具，非也。 又叶昌約切，音綽。【詩·魯頌】是尋是尺。叶下作若。【韻會】通作赤。 考證：〔【說文】周制，寸，尺，咫，尋，常，諸度量皆以人體爲法。〕 謹照原文常字下增仞字。〔【周禮·地官】置丈尺於絹布之市。〕 謹照原文地官改爲司市疏，市改肆。

Thuyết Văn

十寸也。 人手卻十分動脈爲寸口。 十寸爲尺。 尺、 所㠯指尺規榘事也。 从尸。 从乙。 乙、 所識也。 周制。寸尺咫尋常仞諸度量。皆㠯人之體爲法。 凡尺之屬皆从尺。

Chú giải Đoàn Ngọc Tài

寸、十分也。禾部曰。十髮爲程。一程爲分。十分爲寸。又曰。律數十二。十二禾秒而當一分。十分而寸。漢志曰。九十分黃鐘之長。一爲一分。十分爲寸。十寸爲尺。十尺爲丈。十丈爲引。而五度審矣。 寸部下亦曰。人手卻一寸動𧖴謂之寸口。鄭注周禮曰。脈之大𠋫要在陽明寸口。疏云。陽明在大拇指本骨之高處與弟二指閒。寸口者、大拇指本高骨後一寸是也。按大拇指本高骨後一寸、許所謂人手卻十分也。卻者、𢇛也。𢇛者、拓也。人手竟又開拓十分得動脈之處、是曰寸口。凡寸之度取象於此。 十其長是爲尺。 逗。 指尺當作指𢇛。聲之誤也。指𢇛猶標目也。用規榘之事。非尺不足以爲程度。尺居中。下可晐寸分。上可包丈引也。漢志曰。寸者、忖也。尺者、蒦也。尺𢇛蒦三字同韵。 主也。 會意。昌石切。古音在五部。古書亦借赤爲之。毛晃曰。宋時案牘如此。 逗。 漢武帝讀東方朔上書未盡。輒乙其處。題識之意也。以榘尺記識所度、故從乙。 寸法人寸口。尺起於寸。咫法中婦人手。八尺也。法人㒳臂之長。常倍。或曰。常當作丈。周制、八寸爲尺。十尺爲丈。人長八尺、故曰丈夫。人部曰。仞、伸臂一也。是仞無二。而此仞並舉。疑許主七尺曰仞之說。人部之解出後人改竄。非許原文。說詳人部。

【尺】 (xích) Lục thư: Hội ý Cấu trúc: Hội ý — Kết hợp: 尸 (thi (Thần {Thi})) + 乙 (ất (Can {Ất})) + 尺 (xích (Thước)) Phiên thiết: Xương thạch thiết Thượng tự: 昌 (xương) | Hạ tự: 石 (thạch) Trung cổ thanh mẫu: 昌母 — thứ thanh (次清) Quy tắc: thanh mẫu 'x' + vận mẫu 'ich' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → sắc Suy luận: xích (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: thập (Mười.) thốn (Tấc. Mười phân là mộ) vậy。 nhân (Ngư…

Tự hình

  • Kim văn
  • Tiểu triện
  • Khải thư
  • Hành thư
  • Thảo thư