德
Nôm đức
Pinyin: dé · Nôm: đức
Tổng quan
nước Đức tiếng Đức viết tắt của 德國 德国[De2 guo2] đức hạnh sự tốt đẹp đạo đức luân lý lòng tốt ân huệ phẩm chất tử tế biến thể của 德[de2]
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | dé |
|---|---|
| Hán Việt | đức |
| Âm Nôm | đức |
| Quảng Đông | dak1 |
| Mân Nam | tik |
| Nhật Bản | OSHIE |
| Hàn Quốc | 덕 |
| Chú âm | ㄉㄜˊ |
| Hán ngữ Trung cổ | tok |
| Baxter-Sagart | tˤək |
| Hán ngữ Thượng cổ | tˤək |
| Phản thiết | 的則切 |
| Thanh mẫu | 端 |
| Vận | 德 |
| Đẳng | 1 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Đạo đức. Cái đạo để lập thân gọi là đức. Như đức hạnh [德行], đức tính [德性], v.v. Thiện. Làm thiện cảm hóa tới người gọi là đức chính [德政], đức hóa [德化]. Ơn. Như túy tửu bão đức [醉酒飽德] ơn cho no say rồi, vì thế nên cảm ơn cũng gọi là đức. Cái khí tốt (vượng) trong bốn mùa. Như mùa xuân gọi là thịnh đức tại mộc [盛德在木], mùa hè gọi là thịnh đức tại hỏa [盛德在火], v.v. Tên nước Đức-ý-chí [德意志] thường gọi tắt là nước Đức
Nôm
- Nguyễn Trãi Quốc Âm Từ Điển đức 德 / dt. đạo đức. Làm người chẳng có đức cùng tài, đi nghỉ đều thì kém hết hai. (Ngôn chí 6.1, 15.6)‖ (Mạn thuật 27.6)‖ (Trần tình 39.6)‖ (Tự thán 91.7, 92.6, 99.4)‖ (Bảo kính 137.8, 184.1, 187.2)
- Từ điển Hán Nôm (Viện Hán Nôm) đức đức hạnh; đức bà, đức phật, đức vua [Eng: dignity; Madonna, Buddha, king]
- Hồng Nghĩa Giác Tư Y Thư [Hồng nghĩa giác tư y thư] vâng lời đức thánh phục hy
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: đức Xuất hiện 4 lần trong Truyện Kiều 1902
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: đức Xuất hiện 4 lần trong Truyện Kiều 1871
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 1.人類共同遵循的規範。《論語．述而》：「德之不脩，學之不講。」 2.品行、作風。《論語．顏淵》：「君子之德風，小人之德草。草上之風必偃。」 3.恩澤、恩惠。《論語．憲問》：「子曰：『何以報德？以直報怨，以德報德。』」《孟子．公孫丑上》：「且以文王之德，百年而後崩，猶未洽於天下。」 4.心意、信念。如：「一心一德」、「離心離德」。 5.德意志聯邦共和國的簡稱。 6.姓。如漢代西域有德若國，後人以國為姓，簡姓德。 [動] 感激、感恩。《左傳．成公三年》：「王曰：『然則德我乎？』」《聊齋志異．卷一．王成》：「主人聞而德之，贈金五兩，慰之使歸。」 [形] 好的、善的。如：「德政」、「德譽」。《文選．袁宏．三國名臣序贊》：「恂恂德心，汪汪軌度。」
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 德 (形声。从彳,惪声。从彳”,表示与行走有关。本义登高,攀登) 同本义 德,升也。--《说文》 君子德车。--《易·剥》虞本。按,与剥庐对文。登也,升。君子以顺德,亦本字。 感激 然则德我乎。--《左传·成公三年》 通得”。取得,获得 善者吾善之,不善者吾亦善之,德善。信者吾信之,不信者吾亦信之,德信。--《老子·四十九章》 是故用财不费,民德不劳。--《墨子·节用上》 德〈名〉 道德,品行 德,德行。--《篇海类编》 德行,内外之称,在心为德
Eng
- CC-CEDICT Germany, German, abbr. for 德國, 德国[De2 guo2]
- CC-CEDICT virtue, goodness, morality, ethics, kindness, favor, character, kind
- CC-CEDICT variant of 德[de2]
other
- Nguồn khác Đạo đức. 德損親生醜 Đức tổn thương, thân sinh xẩu (Nh.S.) Đạo đức bị tổn thương khiến bố mẹ hổ thẹn với xã hội
- Nguồn khác 이 높다
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
【唐韻】【正韻】多則切【集韻】【韻會】的則切，𠀤登入聲。【廣韻】德行也。【集韻】德行之得也。【正韻】凡言德者，善美，正大，光明，純懿之稱也。【易·乾卦】君子進德修業。【詩·大雅】民之秉彝，好是懿德。【書·臯陶謨】九德，寬而栗，柔而立，愿而恭，亂而敬，擾而毅，直而溫，𥳑而廉，剛而塞，彊而義。又【洪範】三德，一曰正直，二曰剛克，三曰柔克。【周禮·地官】六德：知、仁、聖、義、中、和。 又【玉篇】德，惠也。【書·盤庚】施實德于民。【詩·小雅】旣飽以德。 又善敎也。【禮·月令】孟春之月，命相布德，和令，行慶，施惠。【註】德謂善敎。 又感恩曰德。【左傳·成三年】王曰：然則德我乎。【疏】德加於彼，彼荷其恩，故謂荷恩爲德。【後漢·樊曄傳】光武微時，曄餽餌一笥，帝德之不忘。 又【韻會】四時旺氣也。【禮·月令】某日立春，盛德在木。 又【諡法】綏柔士民，諫爭不威，執義揚善，曰德。 又【說文】升也。 又【玉篇】福也。 又星名。【前漢·郊祀志】望氣王朔言，後獨見塡星出如瓜。有司皆曰：陛下建漢家封禪，天其報德星云。【註】德星，旣填星也。 又【韻會】亦作悳。【前漢·賈誼傳】悳至渥也。 又州名。【廣韻】秦爲齊郡地，漢爲平原郡。武德初爲德州，因德安縣以名之。 又叶都木切，音篤。【謝惠連·雪賦】曹風以麻衣比色，楚謠以幽蘭儷曲。盈尺則呈瑞於豐年，袤丈則表沴於隂德。 又叶得各切，當入聲。【易林】酒爲歡伯，除憂來樂，福善入門，與君相索，使我有德。 考證：〔【書·大禹謨】九德，寬而栗。〕 謹照原書改臯陶謨。
Thuyết Văn
𦫵也。 从彳。𢛳聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
𦫵當作登。辵部曰。遷、登也。此當同之。德訓登者。公羊傳。公曷爲遠而觀魚。登來之也。何曰。登讀言得。得來之者、齊人語。齊人名求得爲得來。作登來者、其言大而急。由口授也。唐人詩。千水千山得得來。得卽德也。登德雙聲。一部與六部合韵又冣近。今俗謂用力徙前曰德。古語也。 多則切。一部。
【德】 (đức) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 彳 (xích) , Thanh phù (聲符): 𢛳 (𢛳) Phiên thiết: Đa tắc thiết Thượng tự: 多 (đa) , Hạ tự: 則 (tắc) Trung cổ thanh mẫu: 端母 — toàn thanh (全清) Quy tắc: thanh mẫu 'đ' + vận mẫu 'ăc' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → sắc Suy luận: đắc (âm hệ: 0 , từ vựng: 0) Nghĩa: 𦫵 vậy
Tự hình
- Giáp cốt
- Kim văn
- Chữ lụa
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 惪 · 悳 · 徳 · 恴 · 㤫 · 㥁 · 𢕞 · 𢛳 · 𨗤 · 𫣜 · 徳 · 恴