必
tấtNôm tất
Hán Việt: tất · Pinyin: bì · Nôm: tất
Tổng quan
Ắt hẳn, lời nói quyết định. Như tất nhiên [必然] sự tất thế
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | bì |
|---|---|
| Hán Việt | tất |
| Âm Nôm | ắt |
| Quảng Đông | bit1 |
| Mân Nam | pit |
| Nhật Bản | KANARAZU |
| Hàn Quốc | 필 |
| Chú âm | ㄅㄧˋ |
| Hán ngữ Trung cổ | pjit |
| Baxter-Sagart | pi[t] |
| Hán ngữ Thượng cổ | pi[t] |
| Phản thiết | 𤰞吉切 |
| Thanh mẫu | 幫 |
| Vận | 質 |
| Đẳng | 3 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Ắt hẳn, lời nói quyết định. Như tất nhiên [必然] sự tất thế. Mong được hy vọng mà có ý muốn cho tất được. Như vô ý vô tất [毋意毋必] đừng cứ ý riêng mình, đừng cầu ắt phải thế. Hẳn. Như hữu công tất thưởng [有功必賞] có công ắt hẳn được thưởng
Nôm
- Từ điển Hán Nôm (Viện Hán Nôm) tất tất nhiên, tất yếu [Eng: of course, indispensable]
- Bảng Tra Chữ Nôm ắt ắt phải [Eng: surely, most certainly; must]
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: tất Xuất hiện 1 lần trong Truyện Kiều 1902
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [副] 1.一定、肯定。如：「未必」、「務必」、「言必信，行必果。」《左傳．隱公元年》：「多行不義必自斃，子姑待之！」唐．李白〈將進酒〉：「天生我材必有用，千金散盡還復來。」 2.假設、如果。《論語．顏淵》：「必不得已而去，於斯三者何先？」《史記．卷八一．廉頗藺相如傳》：「王必無人，臣願奉璧往使。」 [動] 堅定、果決。《荀子．彊國》：「其刑罰重而信，其誅殺猛而必。」《韓非子．內儲說上》：「是以刑罰不必，則禁令不行。」 [名] 姓。宋代有必贊，明代有必沙。
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 必 (会意。从八,从弋。弋亦兼表字音。八”表示分”,弋”即杙”,小木桩,合起来指用木杆做标记。本义区分的标准) 标杆; 标准 必,分极也。--《说文》 姓 必 必须,一定要 齐宣王使人吹竽,必三百人。--《韩非子·内储说》 必为奇巧声动上。--宋·王谠《唐语林·雅量》 山水必有实景。--蔡元培《图画》 又如必防其渐(防微杜渐之意。在事情上还不显著或刚刚发生的时侯就加以防止); 必也正名(必须按礼教来端正名份) 必 必然,必定 三人行,必有我师焉。--《论语》 人人自 必 bì ①必定; 必然～胜无疑。 ②必须; 一定要明早～到。 【必恭必敬】形容态度十分恭敬。又作毕恭毕敬。 【必然判断】断定对象情况必然性的判断。如'他必然完成任务。' 【必然事件】在一定条件下必然要发生的事件。必然事件的概率为$。如x>0是在x>3件下的必然事件。 【必须】 ①表示事理、情理上的必要; 一定要 ②加强劳动安全教育。#加强命令语气这个任务你～完成。 【必需】一定要的; 不可少的登山～品。 【必需氨基酸】人体必需、但不能在人体内合成，必须由食物供给的氨基酸。包括甲硫氨酸（蛋氨酸）、缬氨酸、亮氨酸、异亮氨酸、赖氨酸、苏氨酸、色氨酸和苯丙氨酸。 【必需元素】植物正常生长发育所必需的化学元素。目前公认的有碳、氢、氧、氮、磷、钾、钙、镁、铁、硫、锰、硼、锌、铜、钼、氯等16种。 【必要产品】'剩余产品'的对称…
Eng
- CC-CEDICT certainly, must, will, necessarily
- JMdict definiteness
- JMdict certainty
ja
- JMdict 必（ひつ）
Nguồn gốc
overlaid
Khang Hy
【唐韻】𤰞吉切【集韻】【韻會】【正韻】璧吉切，𠀤音畢。【說文】分極也。从八戈。戈亦聲。【趙宧光箋】弋猶表識也，分極猶畺界也，故从八弋。 又定辭也。【詩·齊風】取妻如之何，必告父母。 又專也。【揚子·太𤣥經】赤石不奪，節士之必。【註】石不可奪堅，丹不可奪赤，猶節士之必專也。 又期必也。【論語】子絕四，毋意，毋必。 又審也。【後漢·劉陶傳】所與交友，必也同志。 又果也。【後漢·宣帝紀贊】孝宣之治，信賞必罰。 又必育，人名。燧人氏之佐也。【羣輔錄】必育受稅俗。【註】受賦稅及徭役，所宜施爲也。 又【字彙補】赤犮必力。山名。河水所出也。見僧宗泐記。 又【古今字考】幷列切，音縪。組也。【周禮·冬官考工記】玉人之事，天子圭中必。【註】謂以組約其中央，以備失墜。◎按周禮考工釋文，必卽組也，讀如縪者，俗讀之也。弓檠之䪐从韋，正譌欲舉以駁《說文》，迂矣，當以《說文》爲正。又按必字不从心，《字彙》幷入心部。《正字通》因之，取其形似，便於檢閱爾。
Thuyết Văn
分極也。 从八弋。 八亦聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
極猶凖也。木部棟極二字互訓。橦字下云。帪極也。凡高處謂之極。立表爲分判之準。故云分極。引伸爲䛐之必然。 樹臬而分也。弋今字作杙。 八各本誤弋。今正。古八與必同讀也。卑吉切。十二部。
【必】(tất) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 八弋 (bát + dặc) , Thanh phù (聲符): 八亦 (bát) Phiên thiết: 卑吉切 → ti + cát Nghĩa: 分極 vậy。 từ 八弋。八 cũng là thanh phù。
Tự hình
- Giáp cốt
- Kim văn
- Chữ lụa
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư