拔

bábạtNôm vạt

Hán Việt: bạt · Pinyin: bá · Nôm: vạt

Tổng quan

Bạt lên, chọn trong cả bọn lấy riêng một người lên gọi là bạt. Như đề bạt [提拔], chân bạt [甄拔] đều một nghĩa ấy cả

Pinyin
bá
Hán Việt
bạt
Âm Nôm
vạt
Chú âm
ㄅㄚˊ
Unicode
U+62D4
Bộ thủ
手
Số nét
8
Cấu trúc
left-right
Thương Hiệt
QIKK

拔下 · 拔丝 · 拔举 · 拔俗 · 拔出 · 拔剌 · 拔剑 · 拔劍

  • Thuyết Văn Giải Tự
  • Khang Hy Tự Điển

Âm vận

Pinyinbá
Hán Việtbạt
Âm Nômbặt
Quảng Đôngbaat6
Mân Nampua̍h
Nhật BảnNUKU
Hàn Quốc발
Chú âmㄅㄚˊ
Hán ngữ Trung cổbret
Baxter-Sagartbˤ<r>ot
Hán ngữ Thượng cổbˤ<r>ot
Phản thiết蒲昧切
Thanh mẫu並
Vận月
Đẳng3

Nghĩa

Việt

  • Thiều Chửu Bạt lên, chọn trong cả bọn lấy riêng một người lên gọi là bạt. Như đề bạt [提拔], chân bạt [甄拔] đều một nghĩa ấy cả. Trọi chót. Có tài hơn cả một bọn gọi là bạt. Như xuất loại bạt tụy [出類拔萃] cao chót hơn cả mọi người. Nhổ. Như liên căn bạt khởi [連根拔起] nhổ cả rễ lên. Vây thành mà lấy được cũng gọi là bạt. Nhanh, vội. Một âm là bội. Đâm cành nẩy lá

Nôm

  • Giản Dị Hán Nôm vạt vạt áo [Eng: flap, coat-tails]
  • Từ điển Hán Nôm (Viện Hán Nôm) bạt đề bạt [Eng: promote]
  • Bảng Tra Chữ Nôm bặt im bặt [Eng: stop crying abruptly]
  • Bảng Tra Chữ Nôm gạt gạt bỏ, que gạt nước [Eng: to eliminate, windscreen wiper]
  • Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: bạt Xuất hiện 4 lần trong Truyện Kiều 1902
  • Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: bạt Xuất hiện 2 lần trong Truyện Kiều bản 1866
  • Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: bạt Xuất hiện 2 lần trong Truyện Kiều 1871

Taiwan

  • MOE · 教育部重編國語辭典 [動] 1.拉出、抽出。如：「拔草」、「拔旗」、「拔劍」。《孟子．盡心上》：「楊子取為我，拔一毛而利天下不為也。」 2.吸取。如：「拔毒」、「拔出膿來」。 3.除去。如：「拔禍根」、「拔去眼中釘，肉中刺」。 4.選出。如：「提拔」、「選拔」。《漢書．卷七五．李尋傳》：「閉絕私路，拔進英雋。」 5.特出。《孟子．公孫丑上》：「出於其類，拔乎其萃。」《文選．孔稚珪．北山移文》：「夫以耿介拔俗之標，瀟灑出塵之想。」 6.拉高。如：「拔起嗓門尖叫。」 7.動搖、改變。如：「堅忍不拔」、「牢不可拔」。《易經．乾卦．文言》：「樂則行之，憂則違之，確乎其不可拔。」 8.攻取、占領。如：「連拔五城」。《孫子．謀攻》：「殺士三分之一，而城不拔者，此攻之災也。」 9.矯治。如：「用藥膏將扭傷的脖子拔直。」 [名] 括，箭的尾端。《詩經．秦風．駟驖》：「公曰：『左之。』舍拔則獲。」漢．毛亨．傳：「拔，矢末也。」 [副] 急速。《禮記．少禮》：「毋拔來，毋報往。」漢．鄭玄．注：「報讀為赴疾之赴，拔、赴皆疾也。」

Mainland

  • Tân Hoa Tự Điển 拔 (形声。从手,犮(蹢??)声。本义拔起,拔出) 同本义 拔,擢也。--《说文》 拔,引也。--《苍颉篇》 确乎其不可拔。--《易·乾》。郑注移也。” 拔河。--《封氏见闻录》 杨子取为我,拔一毛而利天下,不为也。--《孟子·尽心上》 力拔山兮气盖世。--《史记·项羽本纪》 又 拔剑切而啖之。 又 拔剑撞而破之。 拔刃奋起。--清·徐珂《清稗类钞·战事类》 又如拔毛; 拔草; 拔秧 盐; 提拔 是以先帝简拔以遗陛下。--诸葛亮《出师表》 山涛作冀州,甄拔三十余人。--李白《与韩荆 拔 bā ①拉出; 抽出～草。 ②吸出～火罐。 ③选择选～干部。 ④向高提～苗助长。 ⑤超出; 高出海～。 【拔刀相助】看到别人遇有危险而仗义援救。形容见义勇为。又作路见不平，拔刀相助。 【拔高】 ①提高。 ②有意抬高人物或作品等的地位。 【拔河】一种体育活动。比赛时在地上划两线为河界，由人数相等的两队各执绳的一端，以把对方拉过河界为胜。 【拔节期】禾谷类作物生长过程中，茎的节间向上迅速伸长的时期。一般以全田50%以上植株的第一茎节露出地面1.5-2.5厘米作标志。此时植株生长快，需要大量水分、养料 。 【拔苗助长】比喻只求速成，结果适得其反。又作揠（yà）苗助长。 【拔山扛（gāng）鼎（dǐng）】能把山举起来，把鼎扛起来。形容力大气壮。鼎古代多用青铜制成的炊器。多为圆形，三足两耳。…

Eng

  • CC-CEDICT to pull up, to pull out, to draw out by suction, to select, to pick, to stand out (above level), to surpass, to seize

Nguồn gốc

left-right

Khang Hy

【唐韻】【集韻】【韻會】𠀤蒲八切，辦入聲。【說文】擢也。【增韻】抽也。【易·乾·文言】確乎其不可拔。又【泰卦】拔茅茹，以其彙征吉。【後漢·蔡邕傳】連見拔擢，位在上列。【晉書·胡母輔之傳】甄拔人物。 又【爾雅·釋詁】殲拔殄，盡也。 又【增韻】攻而舉之也。【前漢·高帝紀】攻碭，三日拔之。【註】破城邑而取之，若拔樹木幷得其根本。 又【唐韻】【集韻】【韻會】【正韻】𠀤蒲撥切，音跋。回也。 又【增韻】疾也。【禮·少儀】毋拔來。【疏】拔，速疾之意。【前漢·𨻰項傳贊】拔起隴畝之中。【註】疾起也。 又挺也。特立貌。【杜甫詩】友于皆挺拔。 又括也。矢末也。【詩·秦風】舍拔則獲。【疏】以鏃爲首，故拔爲末。 又除也。【周禮·秋官·赤犮氏註】赤犮猶言捇拔。【疏】拔，除去之也。 又與茇通。【前漢·禮樂志】拔蘭堂。【註】拔，舍止也。 又【集韻】北末切，音撥。把也。 又【集韻】【韻會】𠀤蒲蓋切，音旆。【詩·大雅】柞棫拔矣。【疏】拔然生柯葉也。 又【集韻】【韻會】蒲昧切【正韻】步昧切，𠀤音佩。【詩·大雅·朱傳】挺拔而上，不拳曲蒙密也。 又拂取也。 又【唐韻】【集韻】𠀤房越切，音伐，草名。【爾雅·釋草】拔蘢葛。【註】似葛，蔓赤，葉多。 又【集韻】筆別切。讀若分別之別。晉俗謂平地除𡊅曰拔。 又【張華·鮑文泰誄】抱道冲虚，執義貞厲。栖遲無悶，不營不拔。厲音列。

Thuyết Văn

擢也。从手。犮聲。

Chú giải Đoàn Ngọc Tài

蒲八切。十五部。

【拔】 (bạt ⟨bội⟩) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 手 (thủ) , Thanh phù (聲符): 犮 (bạt) Phiên thiết: Bồ bát thiết Thượng tự: 蒲 (bồ) , Hạ tự: 八 (bát) Trung cổ thanh mẫu: 並母 — toàn trọc (全濁) Quy tắc: thanh mẫu 'b' + vận mẫu 'at' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → nặng Suy luận: bạt (âm hệ: 0 , từ vựng: 0) Nghĩa: trạc (Cất lên) vậy

Tự hình

  • Chữ lụa
  • Tiểu triện
  • Khải thư
  • Hành thư
  • Thảo thư

Dị thể: 扷 · 抜 · 㧞 · 𢪺 · 扷 · 抜 · 抜