掀
hiênNôm hiên
Hán Việt: hiên · Pinyin: xiān · Nôm: hiên
Tổng quan
Xốc lên, nhấc lên. Lấy tay xốc cao lên gọi là hiên [掀]
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | xiān |
|---|---|
| Hán Việt | hiên |
| Âm Nôm | hiên |
| Quảng Đông | hin1 |
| Mân Nam | hian |
| Nhật Bản | KAKAGERU |
| Hàn Quốc | 흔 |
| Chú âm | ㄒㄧㄢˉ |
| Hán ngữ Trung cổ | hian |
| Phản thiết | 胡恩切 |
| Thanh mẫu | 匣 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Xốc lên, nhấc lên. Lấy tay xốc cao lên gọi là hiên [掀]. Ta quen đọc là chữ hân
Nôm
- Giản Dị Hán Nôm hiên hiên động (tung lên); hiên môn liêm (vén màn cửa) [Eng: to throw; to open the curtains]
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [動] 1.舉起、揭開、打開。如：「掀窗簾」、「掀開鍋蓋」、「掀起蓋頭。」《左傳．成公十六年》：「乃掀公以出於淖。」《紅樓夢》第六○回：「連忙上前來打簾子，將掀起時，只見芳官自外帶笑跑出。」 2.吹翻、翻動。如：「颱風把屋頂都掀了。」唐．白居易〈風雨晚泊〉詩：「青苔撲地連春雨，白浪掀天盡日風。」宋．陸游〈幽事絕句〉六首之三：「昨夕風掀屋，今朝雨壞牆。」 3.拋甩。如：「掀下馬來。」《儒林外史》第四七回：「當下叫小廝搬出三十錠大元寶來，望桌上一掀。」 [形] 翹。如：「掀尾」。《三國演義》第五七回：「權見其人濃眉掀鼻，黑面短髯，形容古怪，心中不喜。」
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 掀 (形声。从手,欣声。本义举起) 同本义 掀,举出也。--《说文》 乃掀公以出于淖。--《左传·成公十六年》 又如掀掀(高举的样子); 掀然(高举的样子; 飞扬的样子); 掀擢(举拔,拔擢); 掀拳裸袖(高举拳头,卷起衣袖。表示心情激动) 撩起; 揭开 刘老老掀帘进去。--《红楼梦》 又如掀揭(掀起,揭开) 翻; 推 有觉南方重,无疑厚地掀。--李咸用《庐山诗》 又如掀天(翻天。极言声势之大); 掀扬(折腾,磨折) 揭发,把…公开出来 攻取 记少年骏马走韩卢,掀 掀xiān ⒈揭起，打开～茶盖。～窗帘。 ⒉翻起，兴起，发动～巨浪。～起建设祖国的新高潮。
Eng
- CC-CEDICT to lift (a lid), to rock, to convulse
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
【唐韻】【集韻】【韻會】𠀤虛言切，音軒。【說文】舉出也。【廣韻】以手高舉也。【左傳·成十六年】乃掀公以出于淖。【註】捧車轂，舉之出泥淖中也。 又高聳貌。【韓愈詩】蛇虺首掀掀。 又【集韻】許斤切，音欣。又許訖切，音迄。義𠀤同《說文》。 又胡恩切。與拫同。【博雅】引也。 又丘近切，螼去聲，讀與搇近。【左傳·杜林註】亦舉也。
Thuyết Văn
舉出也。 从手。欣聲。 春秋傳曰。掀公出於淖。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
掀之言軒也。 虛言切。古音在十三部。虛斤切。 成十六年左傳文。釋文曰。捧轂舉之。則公軒起也。徐許言反。一曰掀、引也。胡根反。○又按陸引字林云。火氣也。葢呂氏所見昭十八年左傳作行火所掀。與今本作焮不同。亦謂火氣高舉也。
【掀】 (hiên ⟨hân⟩) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 手 (thủ) , Thanh phù (聲符): 欣 (hân) Phiên thiết: Hư ngôn thiết Thượng tự: 虛 (hư) , Hạ tự: 言 (ngôn) Trung cổ thanh mẫu: 溪母 — thứ thanh (次清) Quy tắc: thanh mẫu 'kh' + vận mẫu 'iên' Suy luận: khiên (âm hệ: 0 , từ vựng: 0) Nghĩa: cử (Cất lên) xuất (Ra ngoài) vậy
Tự hình
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 搟 · 搟