揆
quỹ
Hán Việt: quỹ · Pinyin: kuí
Tổng quan
quẫy cá quẫy [Eng: to wriggle violently (one's tail)]
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | kuí |
|---|---|
| Hán Việt | quỹ |
| Quảng Đông | kwai4 |
| Mân Nam | kui5 |
| Nhật Bản | KI |
| Hàn Quốc | 규 |
| Chú âm | ㄎㄨㄟˊ |
| Hán ngữ Trung cổ | gjyix |
| Baxter-Sagart | [g]ʷijʔ |
| Hán ngữ Thượng cổ | [g]ʷijʔ |
| Phản thiết | 渠惟切 |
| Thanh mẫu | 群 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Đo, lường. Như {bách quỹ} [百揆] toan lường trăm việc, là cái chức của quan tể tướng, vì thế đời sau mới gọi quan thể tướng là {thủ quỹ} [首揆], hay {hiệp quỹ} [協揆] vậy. Đạo. Như {kỳ quỹ nhất dã} [其揆一也] thửa đạo một vậy.;
Nôm
- Bảng Tra Chữ Nôm quĩ quĩ độ (ước lượng) [Eng: to estimate]
- Bảng Tra Chữ Nôm quẽ quạnh quẽ [Eng: lonely desert]
- Bảng Tra Chữ Nôm quậy cựa quậy [Eng: to move]
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: quĩ Xuất hiện 1 lần trong Truyện Kiều 1871
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [動] 1.揣測、審度。《說文解字．手部》：「揆，度也。」如：「揆其用心」、「揆情度理」。宋．歐陽修〈江鄰幾文集序〉：「余竊不自揆，少習為銘章，因得論次當世賢大夫功行。」清．多爾袞〈致史可法書〉：「揆諸情理，豈可謂平！」 2.掌管。《左傳．文公十八年》：「堯舉八愷使主后土，以揆百事，莫不時序，地平天成。」《遼史．卷三一．營衛志．序》：「其人土著而居綏服之中，外奮武衛，內揆文教，守在四邊。」 [名] 1.道理。《孟子．離婁下》：「先聖後聖，其揆一也。」唐．李白〈比干碑〉：「殊塗而一揆，異行而齊致。」 2.政事、事務。《書經．舜典》：「納于百揆，百揆時敘。」…
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 揆〈动〉 (形声。从手,癸声。本义测量方位) 同本义 揆,度也。--《说文》 揆之以日,作于楚室。--《诗·鄘风·定之方中》 初率其辞而揆其方。--《易·系辞》 南北之揆七同也。--《国语·周语》 揆度,大致估量现实状况 皇览揆予初度兮,肇锡予以嘉名。--《楚辞·离骚》 凡圣人见祸福也,亦揆端推类。--《论衡·实知》 揆其所以,虽未必尽由于此,亦不可不以为戒。--《镜花缘》 又如揆格(对客观事物的量度推究);揆量(审度);揆端(估量事物的端倪);揆抚(审度省察);揆德(度量人 揆kuí ⒈度量，考察～日晷（晷日影）。〈引〉揣测，估量～度。临渊～水。～情度…
Eng
- CC-CEDICT consider|estimate
ja
- JMdict way|method
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
【唐韻】求癸切【集韻】【韻會】巨癸切，𠀤葵上聲。【說文】葵也。【爾雅·釋言】度也。【易·繫辭】初率其辭而揆其方。【註】循其辭，以度其義。【詩·鄘風】揆之以日。【史記·律書】癸之爲言揆也，言萬物可揆度，故曰癸。 又百揆，官名。【書·舜典】納于百揆。【傳】納舜于此官，揆度百事也。【後漢·百官志註】百揆，堯初別置，周更名冢宰。 又【正字通】渠惟切，音葵。字彙闕平聲，非。◎按唐韻，集韻諸書，揆字止收紙韻，不入支韻。經典釋文亦無平聲，从舊可也。本作𢲕。
Thuyết Văn
度也。 从手。癸聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
各本作葵也。今依六書故所據唐本正。度者、法制也。因以爲揆度之度。今音分去入。古無二也。小雅。天子葵之。傳曰。葵、揆也。謂叚葵爲揆也。 求癸切。十五部。
【揆】 (quỹ) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 手 (thủ) | Thanh phù (聲符): 癸 (quý) Phiên thiết: Cầu quý thiết Thượng tự: 求 (cầu) | Hạ tự: 癸 (quý) Trung cổ thanh mẫu: 群母 — toàn trọc (全濁) Quy tắc: thanh mẫu 'k' + vận mẫu 'i' ⚡ Chỉnh thanh: Trọc thượng biến khứ (濁上變去): Chữ thượng thanh + toàn trọc → đổi sang khứ thanh ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → nặng Suy luận: kĩ (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Ng…
Tự hình
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 𢲕