敦
Nôm dôn
Pinyin: duī · Nôm: dôn
Tổng quan
run run sợ [Eng: to shake with fright]
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | duī |
|---|---|
| Hán Việt | đôn |
| Âm Nôm | dôn |
| Quảng Đông | deoi1 |
| Mân Nam | tun |
| Nhật Bản | ATSUI |
| Hàn Quốc | 돈 |
| Chú âm | ㄉㄨㄣˉ |
| Hán ngữ Trung cổ | duan |
| Baxter-Sagart | tˤur |
| Hán ngữ Thượng cổ | tˤur |
| Phản thiết | 都回切 |
| Thanh mẫu | 端 |
| Vận | 灰 |
| Đẳng | 1 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Hậu, dày dặn, trau chuộng. Như đôn đốc [敦篤] thúc đẩy coi sóc công việc, đôn mục [敦睦] dốc một niềm hòa mục, v.v. Một âm là đôi. Bức bách, thúc dục. Lại một âm là đối. Một thứ đồ để đựng thóc lúa. Một âm nữa là độn. Hỗn độn [渾敦] u mê, mù mịt. $ Cũng có nghĩa như chữ [沌], chữ [頓]
Nôm
- Giản Dị Hán Nôm đùn mối đùn đất [Eng: termite push up soil]
- Giản Dị Hán Nôm run run sợ [Eng: to shake with fright]
- Giản Dị Hán Nôm giôn giôn giốt [Eng: somewhat acid]
- Giản Dị Hán Nôm dôn chua dôn dốt (hơi chua) [Eng: a little bit of sour]
- Từ điển Hán Nôm (Viện Hán Nôm) đôn đôn hậu [Eng: upright, honest]
- Hồng Nghĩa Giác Tư Y Thư [Hồng nghĩa giác tư y thư] chân tay run rẩy dạ đau bồi hồi
- Bảng Tra Chữ Nôm xôn xôn xao [Eng: tumult]
- Bảng Tra Chữ Nôm ton ton hót [Eng: to denounce (to)]
- Bảng Tra Chữ Nôm đon đon đả; đon lúa [Eng: warmly; two handfuls of rice]
- Bảng Tra Chữ Nôm gion nói gion giỏn [Eng: babbling, glib]
- Bảng Tra Chữ Nôm xun xun xoe [Eng: smarmy]
- Lục Vân Tiên Âm Nôm: dôn Xuất hiện 1 lần trong Lục Vân Tiên
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [動] 催逼、逼迫。《詩經．邶風．北門》：「王事敦我，政事一埤遺我。」 [副] 孤獨的樣子。《詩經．豳風．東山》：「敦彼獨宿，亦在車下。」
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 敦 (形声。从攴”,表示与以手持械的动作有关。本义投掷) 厚道。诚朴宽厚; 厚重; 笃实 说礼乐而敦诗书。--《左传·僖公二十七年》 乞言,从求善言,可以为政者,敦使受之。--《诗·行苇·序》郑笺 尽力莫如敦笃。--《左传·成公十三年》 敦祗恭厚。--《韩非子·难言》 乐者敦和。--《礼记·乐记》 乃夫敦乐而无忧。--《礼记·乐记》 敦外亲。--《汉书·鲍宣传》 又如敦雅(敦厚文雅); 敦固(敦厚巩固); 敦笃(敦厚笃实); 敦勉(敦厚勤勉); 敦至(笃实周全); 敦善(敦良,敦厚善良) 厚实 使虞敦匠。╠ 敦 dūn ①诚恳～请。 ②姓。 【敦促】诚恳地催促。 【敦厚】忠厚。 【敦煌石窟】中国著名石窟。位于甘肃省敦煌县东南。前秦建元二年（366），僧乐尊开始凿窟造象。历经隋、唐以至元代，均有所修建。现尚存有壁画和雕塑作品的共486窟， 计有壁画12万平方米，造像2415尊。壁画包括本生、佛传、经变、供养人和建筑彩画图案等; 造像都是泥塑，有佛、菩萨、弟子、天王、力士等。这些作品反映了中国从4世纪 到14世纪的部分社会生活及历代造型艺术的发展情况。清光绪二十五年（1899）发现藏经洞后，窟内历史文物和艺术品遭到斯坦因、伯贤、华尔纳等外国掠夺者的大量盗窃和 破坏。建国后设立敦煌文物研究所，进行修复、保管和研究工作。1987年12月被联合国教科文组织列入'世界遗产'名录…
Eng
- CC-CEDICT variant of 敦[dun1]
- CC-CEDICT kindhearted, place name
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
〔古文〕：𢼪、𠧈【廣韻】【集韻】𠀤都昆切，音墩。【說文】作𣀦。怒也，詆也。一曰誰何也。 又【五經文字】敦，厚也。【易·臨卦】敦臨吉。【疏】厚也。 又【詩·邶風】王事敦我。【釋文】韓詩云：敦，迫也。鄭都回反，猶投擲也。 又【爾雅·釋詁】敦，勉也。【疏】敦者，厚相勉也。【前漢·揚雄傳】敦衆神使式道兮。【註】師古曰：敦，勉也。 又【爾雅·釋天】太歲在午曰敦牂。【史記·歷書註】敦，盛也。 又【揚子·方言】敦，大也。 又姓。【廣韻】敦洽，衞之醜人也。 又【廣韻】【集韻】【韻會】【正韻】𠀤都回切，音堆。【詩·豳風】敦彼獨宿。【傳】敦敦然獨宿也。 又【詩·魯頌】敦商之旅。【箋】敦，治也。 又【莊子·說劒篇】今日試使士敦劒。【註】敦，斷也。 又【廣韻】度官切【集韻】【韻會】【正韻】徒官切，𠀤音團。【詩·豳風】有敦瓜苦。【傳】敦，猶專專也。【疏】敦，是瓜繫蔓之貌，言瓜繫於蔓，專專然也。【釋文】徒丹反。【朱傳】音堆。 又【詩·大雅】敦彼行葦。【傳】聚貌。【釋文】徒端反。 又【集韻】徒渾切，音屯。【詩·大雅】鋪敦淮濆。【箋】當作屯。【揚雄·甘泉賦】敦萬騎於中營兮。【註】敦與屯同。𨻰也。 又【類篇】敦煌，郡名。 又【集韻】【韻會】𠀤丁聊切，音雕。【詩·大雅】敦弓旣堅。【傳】敦弓，畫弓也。天子敦弓音彫。【疏】敦與彫，古今之異。 又【詩·周頌】敦琢其旅。【疏】敦雕古今字。【朱傳】音堆。 又【集韻】都內切，音對。【儀禮士昏禮】黍稷四敦皆蓋。【禮·明堂位】有虞氏之兩敦。【註】敦音對。黍稷器。【疏】敦與瑚璉簠簋連方，故云黍稷器也。 又【周禮·天官·玉府】若合諸侯，則共珠槃玉敦。【註】敦，槃類，古者以槃盛血，以敦盛食。 又【集韻】大到切，音道。幬，或作敦。覆也。【周禮·春官·司几筵】每敦一几。【註】敦讀曰燾。覆也。 又【集韻】杜皓切，音稻。又𨻰留切，音儔。義𠀤同。 又【集韻】【正韻】𠀤杜本切，音盾。【左傳·文十八年】天下之民。謂之渾敦。【註】謂驩兜渾敦，不開通之貌。【疏】混沌與渾敦，字之異耳。 又【廣韻】【集韻】【韻會】【正韻】𠀤都困切。通作頓。【爾雅·釋丘】丘一成爲敦丘。【疏】詩衞風氓篇，至于頓丘，是也。 又【爾雅·釋天】太歲在子曰困敦。【註】敦，音頓。【史記·歷書註】困敦，混沌也。 又【莊子·列禦𡨥】敦杖蹙之。【音義】敦，音頓。司馬云：豎也。 又【集韻】主尹切，音準。淳，或作敦。【周禮·天官·內宰】出其度量淳制。【註】故書淳爲敦。杜子春讀敦爲純。純者，謂幅廣也。 又【集韻】他昆切。憞，或省作敦。憞者，恨心不明也。 又【韻補】叶都鈞切。【崔瑗·南陽文學頌】我國旣淳，我俗旣敦。 又叶亭年切。【蘇軾·祭同安郡夫人文】嗣爲兄弟，莫如君賢。婦職旣備，母儀甚敦。…
Thuyết Văn
怒也。詆也。一曰誰何也。 从攴。𦎧聲。都昆切。十三部。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
皆責問之意。邶風。王事敦我。毛曰。敦厚也。按心部惇、厚也。然則凡云敦厚者、皆假敦爲惇。此字本義訓責問。故從攵。誰何見言部。
【敦】 (đôn ⟨đôi, đối, độn⟩) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 攴 (phộc) , Thanh phù (聲符): 𦎧 (𦎧) Phiên thiết: Đô côn thiết Thượng tự: 都 (đô) , Hạ tự: 昆 (côn) Trung cổ thanh mẫu: 端母 — toàn thanh (全清) Quy tắc: thanh mẫu 'đ' + vận mẫu 'ôn' Suy luận: đôn (âm hệ: 0 , từ vựng: 0) Nghĩa: nộ (Giận. Cảm thấy một s) vậy。 để (Mắng) vậy。 Một thuyết khác thùy (Gì) hà (Sao) vậy Một thuyết khác: 誰何也
Tự hình
- Giáp cốt
- Kim văn
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 㪟 · 𠊋 · 𠧈 · 𢼪 · 𣀦 · 𤮩 · 𭣸 · 惇 · 㪟 · 惇