斧
Hán Việt: phủ · Pinyin: fǔ
Tổng quan
【Dịch nghĩa】Cái búa Ngọc phủ 【Khang Hi】[Thi 詩 – Bân phong 豳風] 旣破我斧。 Kí phá ngã phủ. (Búa ta đã gãy) [Truyện 傳] 隋銎曰斧。又凡以斧斫物，亦曰斧。 Tuỳ khung viết phủ. Hựu phàm dĩ phủ chước vật, diệc viết phủ. (Tùy gọi cán rìu là “phủ”. Lại phàm lấy rìu để đẵn vật, cũng gọi là “phủ” [nghĩa sửa trị]) 【Phiên thiết】[Đường vận 唐韻] 方矩切 Phương củ thiết [Tập vận 集韻] [Vận hội 韻會] 匪父切，音甫。 Phỉ phụ thiết, âm Phủ. 【Bộ】Cân斤
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | fǔ |
|---|---|
| Hán Việt | phủ |
| Quảng Đông | fu2 |
| Mân Nam | hú |
| Nhật Bản | ONO |
| Hàn Quốc | 부 |
| Chú âm | ㄈㄨˇ |
| Hán ngữ Trung cổ | pyox |
| Baxter-Sagart | p(r)aʔ |
| Hán ngữ Thượng cổ | p(r)aʔ |
| Phản thiết | 方矩切 |
| Thanh mẫu | 非 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Cái búa. Của dùng. Như {tư phủ} [資斧] đồ ăn dùng, cũng như ta nói củi nước vậy. Sửa lại. Như {phủ chính} [斧政] sửa lại cho đúng, đem văn chương của mình nhờ người sửa lại cho gọi là {phủ chính}.;
Nôm
- Bảng Tra Chữ Nôm phủ đao phủ [Eng: headsman (executioner who cuts off people's heads)]
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: phủ Xuất hiện 1 lần trong Truyện Kiều bản 1866
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: buá Xuất hiện 1 lần trong Truyện Kiều 1871
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: buá Xuất hiện 1 lần trong Truyện Kiều 1902
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 1.砍物的工具。《孟子．梁惠王上》：「斧斤以時入山林，材木不可勝用也。」 2.古代殺人用的兵器或刑具。《文選．班彪．王命論》：「遇折足之凶，伏斧鉞之誅。」《聊齋志異．卷一．青鳳》：「倘宥鳳也，刀鋸鈇鉞，小生願身受之。」 [動] 以斧砍物。漢．曹操〈苦寒行〉：「擔囊行取薪，斧冰持作糜。」《聊齋志異．卷八．小翠》：「公怒，斧其門。」
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 斧〈名〉 (形声。从斤(斧头),父声。本义斧子,伐木工具) 同本义 斧,斫也。--《说文》 丧其资斧。--《易·巽卦》。注斧,所以断者也。” 既破我斧。--《诗·豳风·破斧》 寺僧使小童持斧,于乱石间择其一二扣之。--宋·苏轼《石钟山记》 又如斧柯(斧柄;斧头与斧柄;做媒);斧脑(斧之背);斧砧(古代刑具);斧绣(持斧绣衣。古执法使者的仪制) 白与黑相间的斧形图案 斧谓之黼。--《尔雅·释器》 加斧于椁上。--《礼记·檀弓上》 天子负斧依。--《礼记·明堂位》。注斧依,为斧文屏风于户牖 斧 fǔ ⒈砍东西用的工具～头。把～子拿来。 ⒉〈古〉一种兵器。 ⒊…
Eng
- CC-CEDICT hatchet
ja
- JMdict axe|ax|hatchet
- JMdict hatchet
Nguồn gốc
top-bottom
Khang Hy
【唐韻】方矩切【集韻】【韻會】匪父切，𠀤音甫。【說文】斫也。【釋名】斧，甫也。甫，始也。凡將制器，始用斧伐木，已乃制之也。【廣韻】神農作斤斧陶冶。【易·旅卦】得其資斧。【註】斧，所以斫除荆棘，以安其舍者也。【孟子】斧斤以時入山林。【詩·豳風】旣破我斧。【傳】隋銎曰斧。 又凡以斧斫物，亦曰斧。【古詩·苦寒歌】擔囊行取薪，斧氷持作糜。【註】天寒水凍，故斫氷作粥也。 又仙名。【左思·蜀都賦】山圖采而得道，赤斧服而不朽。【註】列仙服丹砂不死也。 又【儀禮·覲禮】天子設斧依于戸牖之閒。【註】依，如今綈素屛風也。有繡斧文，所以示威也。斧謂之黼。 又鉞斧，今儀仗中亦有之，其形圓如月然。【集韻】或作鈇。
Thuyết Văn
所㠯斫也。 从斤。父聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
所㠯二字今補。斧之爲用廣矣。斤則不見於他用也。葢其制有異矣。白與黑相次文曰黼。葢如畫斧然。故亦曰斧藻。 方矩切。五部。
【斧】 (phủ) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 斤 (cân) | Thanh phù (聲符): 父 (phụ) Phiên thiết: Phương củ thiết Thượng tự: 方 (phương) | Hạ tự: 矩 (củ) Trung cổ thanh mẫu: 非母 — toàn thanh (全清) Quy tắc: thanh mẫu 'ph' + vận mẫu 'ư' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → hỏi Suy luận: phử (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: sở (Xứ sở. Như {công sở}) dĩ chước (Phạt) vậy
Tự hình
- Giáp cốt
- Kim văn
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 𢯋 · 𤕑