晷
quỹ
Hán Việt: quỹ · Pinyin: guǐ
Tổng quan
đồng hồ mặt trời
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | guǐ |
|---|---|
| Hán Việt | quỹ |
| Quảng Đông | gwai2 |
| Nhật Bản | KAGE |
| Hàn Quốc | 귀 |
| Chú âm | ˇ |
| Hán ngữ Trung cổ | kyix |
| Phản thiết | 已有切 |
| Thanh mẫu | 以 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Bóng mặt trời. Dùng cái nêu đo bóng mặt trời, nay gọi cái đồ đo bóng mặt trời để định giờ khắc là {nhật quỹ} [日晷].;
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 1.日光、日影。《說文解字．日部》：「晷，日景也。」《漢書．卷一○○．敘傳下》：「應天順民，五星同晷。」唐．韓愈〈進學解〉：「焚膏油以繼晷，恆兀兀以窮年。」 2.利用日影來測定時刻的儀器。如：「立晷測影」。也稱為「日規」。 3.時光、時間。如：「日無暇晷」。晉．潘尼〈贈陸機出為吳王郎中令詩〉六首之六：「寸晷惟寶，豈無璵璠。」
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 晷〈名〉 (形声。从日,咎声。本义日影) 同本义 晷,日景也。--《说文》 白日未及移其晷,己猘其什七八。--汉·张衡《西京赋》 相持既久,日晷渐移。--马中锡《中山狼传》 又如晷昃(日影偏西);晷曜(圭表上投射的日影);晷仪(测日影以定时刻的仪器);晷景(晷表之投影;日影);晷柱(晷表) 日光;亮光 辉光所烛,万里同晷。--《汉书·李寻传》 月晷呈祥。--《宋书·谢庄传》 春来多困,正晷移帘影,银屏深闭。--宋·柴望《念奴娇》 白昼 究晷系夜,钓于台下。--晋·王嘉《拾遗记 晷guǐ ⒈日影。〈喻〉时光，时间寸～惟宝（惟宝是宝贝）。 ⒉日晷，也叫"日规…
Eng
- CC-CEDICT sundial
Nguồn gốc
top-bottom
Khang Hy
【唐韻】居洧切【集韻】【韻會】矩鮪切【正韻】古委切，𠀤音軌。【說文】日景也。【博雅】晷，柱景也。【釋名】晷，規也。如規畫也。【玉篇】以表度日也。【前漢·天文志】去極遠近難知，要以晷景。晷景者，所以知日之南北也。【正字通】晷者，歷數所自出。其法：望高處爲體，立長短二竿爲用，二竿與高齊等，度三物兩閒修短若干，句股而求之，寒暑短長暸然自見。从咎何也，日景有差也，天行有常，不能不小有贏縮，歲差由此生，故立日景以測之，卽《周禮·考工記》置槷眡景之法也。 又【韻補】叶果許切。【陸雲詩】願登扶桑，仰結飛晷。伊人匪存，遺芳孰與。 又叶已有切。【王延壽·魯靈光殿賦】蔥翠紫蔚，礧碨瓌瑋含光晷兮。窮奇極妙，棟宇以來未之有兮。
Thuyết Văn
日景也。 从日。咎聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
上文云景、光也。渾言之。此云晷、日景也。不云日光。析言之也。以其陰別於陽。卽今之影字也。左傳謂之蔭。云趙孟視蔭。釋名曰。晷、規也。如規畫也。此謂以表度日。大雅。旣景乃岡。傳云。考於日景。參之高岡。 居洧切。古音在三部。
【晷】 (quỹ) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 日 (nhật) | Thanh phù (聲符): 咎 (cữu) Phiên thiết: Cư vị thiết Thượng tự: 居 (cư) | Hạ tự: 洧 (vị) Trung cổ thanh mẫu: 見母 — toàn thanh (全清) Quy tắc: thanh mẫu 'k' + vận mẫu 'i' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → hỏi Suy luận: kỉ (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: nhật (Mặt trời.) cảnh (Cảnh) vậy
Tự hình
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư