比
bỉ
Hán Việt: bỉ · Pinyin: bǐ
Tổng quan
【Dịch nghĩa】Cái lược bí 【Khang Hi】[Quảng nhã 廣雅] 比，櫛也。 Tỉ, trất dã. (Tỉ, nghĩa là cái lược) [Thương hiệt thiên 蒼頡篇] 靡者爲比，麤者爲疏。今亦謂之梳。 Mỹ giả vi tỉ, thô giả vi sơ. Kim diệc vị chi sơ. (Cái lược đẹp thì gọi là Tỉ 比, cái lược to thì gọi là Sơ 疏. Nay cũng gọi là Sơ 梳) 【Phiên thiết】〔Cổ văn 古文〕夶𣬅 [Quảng vận 廣韻] 𤰞履切 Ti lý thiết [Tập vận 集韻] [Vận hội 韻會] 補履切 Bổ lý thiết [Chính vận 正韻] 補委切，音匕。 Bổ uỷ thiết…
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | bǐ |
|---|---|
| Hán Việt | bỉ |
| Quảng Đông | bei2 |
| Mân Nam | pí |
| Nhật Bản | HI |
| Hàn Quốc | 비 |
| Chú âm | ㄅㄧˇ |
| Hán ngữ Trung cổ | bjii |
| Baxter-Sagart | C.pijʔ |
| Hán ngữ Thượng cổ | C.pijʔ |
| Phản thiết | 房脂切 |
| Thanh mẫu | 奉 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu So sánh, lấy sự gì cùng một loài mà so sánh nhau gọi là {bỉ}. Về số học dùng hai số so sánh nhau để tìm số khác gọi là {bỉ lệ} [比例]. Về đời khoa cử gọi kỳ thi hương là {đại bỉ} [大比]. Lệ, sự đã làm rồi gọi là {bỉ}. Đời nhà Ngụy, nhà Tấn đặt một {bỉ bộ} [比部] coi việc phép luật, tức…
Nôm
- Bảng Tra Chữ Nôm tị suy tị [Eng: be envious]
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: tí Xuất hiện 2 lần trong Truyện Kiều 1902
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [動] 1.較量。晉．張華〈鷦鷯賦〉：「將以上方不足，而下比有餘。」漢．賈誼〈過秦論〉：「試使山東之國與陳涉度長絜大，比權量力，則不可同年而語矣。」 2.媲美。《三國演義》第三六回：「此人每嘗自比管仲、樂毅。」 3.依照、仿照。如：「比著葫蘆畫瓢」。《戰國策．齊策四》：「食之，比門下之客。」 4.用手勢摹擬動作。《紅樓夢》第二九回：「因為寶姐姐要看獃雁，我比給他看，不想失了手。」 5.打譬喻。《紅樓夢》第三四回：「別說多了，只拿前兒琪官的事比給你們聽。」 6.表示勝負結果的對比。如：「競賽結果為五比一。」 7.同類的兩量相除，求出前量為後量的幾倍或幾分之…
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 比 (会意。从二匕,匕亦声。甲骨文字形,象两人步调一致,比肩而行。它与从”字同形,只是方向相反。《说文》二人为从,反从为比。”本义并列;并排) 同本义 比物四骊。--《诗·小雅·六月》 南方有比翼鸟焉,不比不飞,其名谓之鹣鹣。--《尔雅·释鸟》 危东六星,两两相比曰司空。--《史记·天官书》 比其具。--《周礼·世妇》。注次也。” 及献比禽。--《周礼·田仆》 子比而同之,是乱天下也。--《孟子·滕文公上》 比诸侯之列,给贡职如郡县。--《战国策·燕策》 纳比笼中。--《聊斋志异
Eng
- CC-CEDICT Belgium|Belgian|abbr. for 比利時|比利时[Bi3 li4 shi2]
- CC-CEDICT euphemistic variant of 屄[bi1]
- CC-CEDICT to compare|(followed by a noun and adjective) more {adj.} than {noun}|ratio|to gesture|(Taiwan pr. [bi4] in some compounds derived from Classical Chinese)
ja
- JMdict ratio|proportion|match|equal|equivalent
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
〔古文〕：夶、𣬅【廣韻】𤰞履切【集韻】【韻會】補履切【正韻】補委切，𠀤音匕。校也，𠀤也。【周禮·天官】凡禮事，贊小宰，比官府之具。【註】比，校次之，使知善惡足否也。【儀禮·大射儀】遂比三耦。【註】比，校也。【齊語】比校民之有道者。 又類也，方也。【禮·學記】比物醜類。【疏】謂以同類之事相比方，則學乃易成。【韓詩外傳】高比，所以廣德也。下比，所以挾行也。比於善，自進之階。比於惡，自退之原。 又《詩》有比體。【毛詩序】詩有六義：一曰風，二曰賦，三曰比，四曰興，五曰雅，六曰頌。鄭司農云：比者，比方於物，諸言如者，皆比詞也。比之與興，同附託外物，比顯而興隱。 又比例。【禮·王制】必察小大之比以成之。【鄭註】已行故事曰比。比，例也。【後漢·陳忠傳】父寵在廷尉，上除漢法溢於甫𠛬者。未施行，寵免，後忠略依寵意，奏上二十三條，爲决事比。【註】比，例也。 又綴輯書史曰比。【前漢·儒林傳】公孫弘比輯其義。【唐藝文志】𤣥宗命馬懷素爲修圖書使，與褚無量整比。 又諡法之一。【左傳·昭二十八年】擇善而從之曰比。【詩·大雅】王此大邦，克順克比。【註】比，必里反。正義引服䖍云：比方損益古今之宜而從之也。 又比部，官名。取校勘亭平之義。卽今𠛬部。【正韻】音皮，誤。 又水名。【前漢·地理志】南陽郡有比陽縣。應劭曰：比水所出，東入蔡。 又【集韻】【正韻】𠀤普弭切，音諀。與庀同。治也，具也。【周禮·春官】大胥比樂官。【註】錄具樂官也。與庀通。 又【廣韻】【韻會】毗至切【集韻】毗義切【正韻】毗意切，𠀤音避。【爾雅·釋詁】比，俌也。【郭註】俌，猶輔。【易·比卦·彖辭】比，輔也，下順從也。【卜氏傳】地得水而柔，故曰比。 又親也，近也。【周禮·夏官】形方氏使小國事大國，大國比小國。【註】比，猶親也。 又和也。【周禮·春官】𥰫人辨九𥰫之名，六曰巫比。【註】巫讀爲筮，比謂筮與民和比也。 又近鄰之稱。【周禮·地官】五家爲比，使之相保。五比爲閭，使之相受。 又案比。【周禮·地官】小司徒掌九比之數，乃頒比法於六鄕之大夫，及三年，則大比。【又】鄕大夫大比考其德行道藝，而興賢者能者。【疏】三年一閏，天道有成，故每至三年則大案比。 又及也。【詩·大雅】比于文王，其德靡悔。【註】比于，至于也。【前漢·高帝紀】自度比至皆亡之。 又頻也。【禮·王制】比年一小聘。【漢志】比年，猶頻年也。又比比，猶言頻頻。【前漢·成帝紀】郡國比比地動。 又𠀤也。【書·牧誓】比爾干。【正義】楯則𠀤以扞敵，故言比。【史記·蘇秦傳】騎不得比行。 又齊也。【詩·小雅】比物四驪。【註】比物，齊其力也。 又偏也，黨也。【書·洪範】人無有比德。【正義】人無阿比之德，言天下衆民盡得中也。【論語】君子周而不比。【鄭註】忠信爲周，阿黨…
Thuyết Văn
密也。 二人爲从。反从爲比。 凡此之屬皆从比。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
今韵平上去入四聲皆錄此字。要宻義足以之。其本義謂相親密也。餘義俌也、及也、次也、校也、例也、類也、頻也、擇善而從之也、阿黨也。皆其所引伸。許書無篦字。古衹作比。見蒼頡篇、釋名、漢書匈奴傳。周禮或叚比爲庀。 猶反人爲匕也。毗二切。按四聲俱收。其義本一。其音強分耳。唐人詩多讀入聲者。十五部。
【比】 (bỉ ⟨bí|bì|tỉ⟩) Lục thư: Hội ý Cấu trúc: Hội ý — Kết hợp: 爲比 (vi bỉ) + 比 (bỉ ⟨bí|bì|tỉ⟩ (So sánh)) Nghĩa: mật (Rậm rạp) vậy。 nhị (Hai) nhân (Người) vi (Làm. Như {hành vi} [)
Tự hình
- Giáp cốt
- Kim văn
- Chữ lụa
- Tiểu triện
- Lệ thư
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 芘 · 夶 · 𣬅 · 夶 · 芘