決

jué quyết

Hán Việt: quyết · Pinyin: jué

Tổng quan

quyết định xác định xử tử (ai đó) (về đập nước, v.v.) vỡ hoặc nứt chắc chắn nhất định

Pinyin
jué
Hán Việt
quyết
Chú âm
ㄐㄩㄝˊ
Unicode
U+6C7A
Số nét
7
Cấu trúc
left-right
Phồn thể
決
Thương Hiệt
EDK

決了 · 決刀 · 決勝 · 決定 · 決志 · 決戰 · 決撒 · 決擇

  • Thuyết Văn Giải Tự
  • Khang Hy Tự Điển

Âm vận

Pinyinjué
Hán Việtquyết
Quảng Đônggyut3
Mân Namkuat
Nhật BảnKETSU
Hàn Quốc결
Chú âmㄐㄩㄝˊ
Hán ngữ Trung cổhuet
Baxter-Sagart[k]ʷˤet
Hán ngữ Thượng cổ[k]ʷˤet
Phản thiết烏穴反
Thanh mẫu影

Nghĩa

Việt

  • Thiều Chửu Khơi, tháo. Vỡ đê. Xử chém (trảm quyết). Như {xử quyết} [處決] xử tử. Quyết đoán. Nhất quyết. Như {quyết ý} [決意], {quyết tâm} [決心], v.v. Cắn. Dứt, quyết liệt. Dị dạng của chữ [决].

Nôm

  • Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: quyết Xuất hiện 16 lần trong Truyện Kiều bản 1866
  • Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: quyết Xuất hiện 20 lần trong Truyện Kiều 1871
  • Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: quyết Xuất hiện 18 lần trong Truyện Kiều 1902

Taiwan

  • MOE · 教育部重編國語辭典 [動] 1.疏通水道。《書經．益稷》：「予決九川，距四海。」《孟子．滕文公上》：「決汝漢，排淮泗。」 2.隄防潰壞。如：「決堤」、「潰決」、「黃河決口」。《淮南子．天文》：「賁星墜而勃海決。」 3.判定、斷定。如：「判決」、「議決」、「猶豫不決」。《史記．卷五三．蕭相國世家》：「群臣爭功，歲餘功不決。」 4.競爭勝負。如：「決一死戰」。唐．高邁〈濟河焚舟賦〉：「冀桑榆之未晚，得雌雄之一決。」 5.處死。如：「處決」、「槍決」。《三國志．卷一六．魏書．倉慈傳》：「慈躬往省閱，料簡輕重，自非殊死，但鞭杖遣之，一歲決刑曾不滿十人。」 6.張開、裂開。《文選．揚…

Eng

  • CC-CEDICT to decide|to determine|to execute (sb)|(of a dam etc) to breach or burst|definitely|certainly

ja

  • JMdict decision|vote

Nguồn gốc

left-right

Khang Hy

【廣韻】【集韻】【韻會】𠀤古穴切，音玦。水名。【水經】決水，出廬江雩婁縣南大別山。【注】俗名爲檀山峴，蓋大別之異名也。其水歷山委注而絡其縣，西北流逕蓼縣故城，灌水注之，故地理志曰：決水北注蓼入灌，灌水於蓼亦入決。 又決決，北方水名。【山海經】龍侯之山，決決之水出焉，東流注于河。 又行流也。【管子·君臣下篇】決之則行，塞之則止。【左傳·襄三十一年】不如小決使道。 又斷也，判也。【禮·曲禮】夫禮者，所以定親疎，決嫌疑。又分爭辨訟，非禮不決。 又以齒斷物亦曰決。【禮·曲禮】濡肉齒決，乾肉不齒決。【周禮·冬官考工記】梓人銳喙決吻。【疏】鳥乃喙長，決物食之時，以其近喙本決，故云決吻。決如字。又烏穴反。 又開也。【儀禮·鄕射禮】袒決遂。【註】決猶闓也。以象骨爲之，著右大擘指，以鈎絃闓體也。闓音開。【詩·小雅】決拾旣佽。 又絕也，與訣同。【前漢·蘇武傳】李陵與蘇武決去。【註】決，別也。 又決曹，官名。主罪法者。【後漢·黃昌傳】習文法，仕郡爲決曹。 又【廣韻】【集韻】【正韻】𠀤呼決切，音血。疾貌。一曰小飛也。與𦐍通。【莊子·逍遙遊】決起而飛，搶楡枋。決或作𦐍。 又【集韻】苦穴切，音闋。與缺同。或从血作𧖫。亦作決。【史記·秦始皇紀】譬猶騁六驥過決𨻶也。 又涓惠切，音桂。疾貌。【莊子·齊物論】麋鹿見之而決驟。【註】決，徐邈讀古惠反。

Thuyết Văn

下流也。 从水。夬聲。 廬江有決水。出大別山。

Chú giải Đoàn Ngọc Tài

各本作行流。衆經音義三引皆作下流。下讀自上下下之下。胡駕切。決水之義引伸爲決𣃔。 古穴切。衆經音義三引說文胡玦切。十五部。 地理志。廬江郡雩婁。決水、北至蓼入淮。又有灌水、亦北至蓼入決。水經注。決水、自安豐縣故城西北。逕蓼縣故城東。又西北、灌水注之。又北入於淮。決水卽今史河。詳灌字下。按漢志六安國安豐縣下曰。禹貢大別在西南。許云決水出大別山。卽安豐之大別山也。漢安豐今爲固始及霍丘。

【決】 (quyết) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 水 (thuỷ) | Thanh phù (聲符): 夬 (quái) Nghĩa: hạ (Dưới) lưu (Nước chảy. Như {hải ) vậy

Tự hình

  • Chữ lụa
  • Tiểu triện
  • Khải thư
  • Hành thư
  • Thảo thư

Dị thể: 决 · 𣲺 · 决 · 决 · 决 · 决