沙

shāsaNôm xòa

Hán Việt: sa · Pinyin: shā · Nôm: xòa

Tổng quan

Cát

Pinyin
shā
Hán Việt
sa
Âm Nôm
xòa
Chú âm
ㄕㄚˉ
Unicode
U+6C99
Bộ thủ
水
Số nét
7
Cấu trúc
left-right
Thương Hiệt
EFH

沙䳭 · 沙丘 · 沙丽 · 沙井 · 沙俄 · 沙僧 · 沙克 · 沙劫

  • Thuyết Văn Giải Tự
  • Khang Hy Tự Điển

Âm vận

Pinyinshā
Hán Việtsa
Âm Nômnhểu
Quảng Đôngsaa1
Mân Namsa
Nhật BảnSUNA
Hàn Quốc사
Chú âmㄕㄚˉ
Hán ngữ Trung cổsra
Baxter-Sagartsˤraj
Hán ngữ Thượng cổsˤraj
Phản thiết師加切
Thanh mẫu生
Vận麻
Đẳng2

Nghĩa

Việt

  • Thiều Chửu Cát. Đất cát. Bãi cát. Đãi, thải, gạn đi. Như sa thải [沙汰] đãi bỏ bớt đi. Sa-môn [沙門] thầy tu. Dịch âm tiếng Phạn sramana, Tàu dịch nghĩa là cần tức [勤息] nghĩa là người đi tu chăm tu phép thiện dẹp hết tính ác. Sa-di [沙彌] tiếng nhà Phật (âm tiếng Phạn sramanera), đàn ông đi tu, thụ đủ mười điều giới của nhà Phật, dẹp hết tính ác, chăm làm việc thiện gọi là sa-di, ta gọi là chú tiểu, về đàn bà thì gọi là sa-di-ni [沙彌尼]. Quả chín quá hoen ra từng vết con cũng gọi là sa. Tên số nhỏ, mười hạt bụi là một sa, vì thế nên ví dụ vật gì nhỏ cũng gọi là sa. Một âm là sá. Tiếng rè rè, tiếng khàn

Nôm

  • Nguyễn Trãi Quốc Âm Từ Điển sa 沙 dt. bãi cát. Diếp còn theo tiên gác phượng, rày đà kết bạn sa âu. (Bảo kính 162.4). đng doi. x. đồi
  • Giản Dị Hán Nôm xoà tóc xoà; xuề xoà, cười xoà [Eng: to have one's hair flowing down one's back; easy-going, to laugh off]
  • Giản Dị Hán Nôm nhểu nhểu (nhoè nhoẹt đờm dãi) [Eng: to smear all over something]
  • Từ điển Hán Nôm (Viện Hán Nôm) sa sa mạc, sa trường [Eng: desert, battlefield]
  • Hồng Nghĩa Giác Tư Y Thư [Hồng nghĩa giác tư y thư] mẫu đơn địa cốt sa sâm liên kiều
  • Bảng Tra Chữ Nôm sà sà xuống [Eng: to swoop down]
  • Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: nhểu Xuất hiện 15 lần trong Truyện Kiều 1871
  • Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: nhểu Xuất hiện 19 lần trong Truyện Kiều 1902
  • Lục Vân Tiên Âm Nôm: nhểu Xuất hiện 11 lần trong Lục Vân Tiên

Taiwan

  • MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 1.細碎的石粒。如：「風沙」、「泥沙」、「飛沙走石」。也稱為「沙子」。 2.水邊的土地。《詩經．大雅．鳧鷖》：「鳧鷖在沙，公尸來燕來宜。」漢．毛亨．傳：「沙，水旁也。」 3.細碎而呈顆粒狀的東西。如：「豆沙」、「金沙」、「鐵沙」。 4.姓。如宋代有沙世堅。 [副] 聲音嘶啞。如：「沙啞」。《周禮．天官．內饔》：「鳥皫色而沙鳴。」．漢．鄭玄．注：「沙，澌也。」 [形] 1.瓜果過度成熟，使肉質鬆散而呈微粒。如：「沙瓤的西瓜。」 2.粗糙呈顆粒狀的。如：「沙紙」。宋．陸游《老學庵筆記》卷六：「沙糖，中國本無之。唐太宗時，外國貢至。」 [助] 語尾助詞。同「唦」。相當於「啊」。元．石君寶《曲江池》第一折：「不因你個小名兒沙，他怎肯誤入桃源？」

Mainland

  • Tân Hoa Tự Điển 沙〈名〉 (会意。从水,从少。《说文》水少沙见。”金文字形,左边是水,右边少”象沙粒形。本义极细碎的石粒) 同本义 沙,水中散石也。--《说文》。字亦作砂。 于沙。--《易·需》。荀注水中之刚。故曰沙。” 剽土之次曰五沙。五沙之状,粟焉。如屑尘厉。--《管子·地员》 白沙山广员三百里。尽沙也。--《北山经》 红壁丹沙。--《楚辞·招魂》 胡关饶风沙,萧索竟终古。--李白《古风》 绿杨荫里白沙堤。--白居易《钱塘湖春行》 又如沙芦(泥沙里的芦苇); 沙砾(细沙和碎石。也作砂砾); 沙坛(沙祭坛); 沙路; 沙堤; 沙shā ⒈沙子，砂子，极细碎的石粒～石。～滩。泥～子。 ⒉像～子的～糖。～布§豆～。 ⒊声音发哑（不清脆、不响亮）～哑。～声。 沙shà淘汰，使清除～汰。将豆里的石子～掉。 沙suō 1.通"娑"。婆娑。谓盘旋飞舞。 2.通"挲"。摩挲。谓以手搓揉。

Eng

  • CC-CEDICT surname Sha
  • CC-CEDICT granule, hoarse, raspy, sand, powder, CL:粒[li4], abbr. for Tsar or Tsarist Russia
  • CC-CEDICT (dialect) to sift; to sieve
  • JMdict one hundred-millionth

ja

  • JMdict 沙（しゃ）

other

  • Nguồn khác Cát, Có lúc gọi phù sa với nghĩa bãi cát. 浮沙眉管舍𭁈開 Phù sa mì quán xá rự khai (C.S.) Ở bãi cát ấy có hàng quán mua bán. 本󰝧再𪽖沙 Vẩn khỉn tải nà sa (Ph.L.) (Chuyển lên dẫy ruộng phù sa - ruộng đất cát). Nà sa: một địa danh (nơi ấy có ruộng do phù sa bồi đắp - gọi tên là Nà Sa)
  • Nguồn khác The. 󰝚𫰇󰝙紅沙䏾蘂 Đang noọng sửa hồng sa bóng nhuỵ (Kh.H.) Người em mặc áo the hồng tha thướt hấp dẫn
  • Nguồn khác Phải. 噉伩跒󱊌疓跒沙 Ngám giò kha rại nái kha soa (C.D.) Vừa nhấc chân trái đã mỏi chân phải

Nguồn gốc

left-right

Khang Hy

【唐韻】所加切【集韻】【韻會】【正韻】師加切，𠀤音紗。【說文】水散石也。从水从少，水少沙見。楚東有沙水。【水經注】逢澤陂東北流爲新溝，又東北注梁爲沙水。 又【山海經】盧其之山，無草木，多沙石，沙水出焉，南流注于涔水。 又潁水之別名。【爾雅·釋水】潁爲沙。【註】謂大水溢出別爲小水之名。 又疏土也。【易·需卦】需于沙。【正義】沙，水旁之地。【詩·大雅】鳧鷖在沙。 又州名，在西徼外，取沙角山爲名，卽三秦記鳴沙山也。【廣輿記】沙州鳴沙山，峰勢危峻，沙如乾糖。天氣淸朗則沙鳴，聞數里外。 又流沙，西境極遠之地。【書·禹貢】西被于流沙。 又丘名。【爾雅·釋丘】邐迤曰沙丘。【疏】謂丘形斜行，連接而長者。 又長沙，郡名，屬楚。【廣輿記】今湖廣長沙府有長沙縣。 又長沙，星名。在軫旁，主壽命。見【史記·天官書】。 又水中有沙者曰沙衍。【𥠇天子傳】天子乃遂東征，南絕沙衍。 又沙汰，詳汰字註。 又【謝察微·算經】十塵爲沙，十沙爲纖。 又木名。【范成大·桂海草木記】沙木與杉同類，尤高大，葉尖成叢，穗少與杉異。 又豆名。【崔豹·古今注】貍豆，一名貍沙，一名獵沙。虎豆，一名虎沙。馬豆，一名馬沙。 又吹沙，魚名。【爾雅·釋魚】鯊鮀。【郭璞註】今吹沙也。【陸璣註】魚狹而小，常張口吹沙，故曰吹沙。 又小而甘美之稱。【韓彥直·橘錄】沙橘取其細而甘美，或曰種之沙州之上，故其味特珍。然邦人稱物之小而甘美者必曰沙，如沙瓜，沙蜜，沙糖之類，特方言耳。 又沙門，謂勤行也。【佛說四十二章經】辭親出家，識心達本，解無爲法，名曰沙門。 又姓。宋勇將有沙世堅。 又借爲紗縠字。【周禮·天官】內司服素沙。【註】素沙，今之白縳也。以白縳爲裏，使之章顯。今世有紗縠者，名出于此。 又【集韻】蘇和切【正韻】桑何切，𠀤音蓑。亭名，在元城。【春秋·定七年】齊侯衞侯盟于沙。【註】今陽平元城縣東南有沙亭。 又與犧通。【詩·魯頌】犧尊將將。【鄭註】素何反。【毛傳】有沙飾也。 又酒名。【儀禮·大射儀兩壷獻酒註】獻讀爲沙。沙酒濁，特泲之，必摩沙者也。 又【集韻】山宜切，音釃。亦水傍也。 又【廣韻】【集韻】【韻會】𠀤所稼切，音嗄。聲嘶也。【周禮·天官】內饔鳥皫色而沙鳴貍。【註】沙音所嫁反，或蘇他反。【疏】沙，嘶也。○按沙本有蘇何、山宜二切，不必又入歌支叶韻。今刪去。 考證：〔【周禮·天官】內司服素沙。【註】素沙，今之白縛也。以白縛爲裏。〕　謹照原晝兩縛字𠀤改縳。

Thuyết Văn

水𢿱石也。 从水少。 水少沙見。 楚東有沙水。

Chú giải Đoàn Ngọc Tài

詩正義作水中散石。非是。水經注引與今本同。凡古人所引古書有是有非。不容偏信。大雅傳云。沙、水旁也。許云。水散石。與毛不異。石散碎謂之沙。引伸之、凡生澁皆爲沙。如內則鳥沙鳴是。 會意。 釋其會意之恉。所加切。十七部。古音娑。從石作砂者、俗字也。古丹沙衹用此。 此別一義也。水經注渠水篇曰。渠水、又東南流逕開封縣。睢渙二水出焉。右則新溝注之。卽沙水也。音蔡。許愼正作沙音。言楚東有沙水。謂此水也。

【沙】 (sa ⟨sá⟩) Lục thư: Hội ý Cấu trúc: Hội ý — Kết hợp: 水少 (thủy thiểu) Phiên thiết: Sở gia thiết Thượng tự: 所 (sở) , Hạ tự: 加 (gia) Trung cổ thanh mẫu: 生母 — toàn thanh (全清) Quy tắc: thanh mẫu 's' + vận mẫu 'a' Suy luận: sa (âm hệ: 0 , từ vựng: 0) Nghĩa: thủy (Nước.)𢿱 thạch (Đá.) vậy

Tự hình

  • Kim văn
  • Tiểu triện
  • Khải thư
  • Hành thư
  • Thảo thư

Dị thể: 砂 · 𡋷 · 𣲓 · 𣲡 · 砂