治

zhì trì

Hán Việt: trì · Pinyin: zhì

Tổng quan

quản lý cai trị kiểm soát điều hành khai thác (sông ngòi) điều trị (bệnh) tiêu diệt (sâu bệnh) trừng phạt nghiên cứu

Pinyin
zhì
Hán Việt
trì
Chú âm
ㄓˋ
Unicode
U+6CBB
Bộ thủ
氵
Số nét
8
Cấu trúc
left-right
Thương Hiệt
EIR

治下 · 治世 · 治丧 · 治亂 · 治事 · 治伤 · 治保 · 治兵

  • Thuyết Văn Giải Tự
  • Khang Hy Tự Điển

Âm vận

Pinyinzhì
Hán Việttrì
Quảng Đôngci4
Mân Namtī
Nhật BảnOSAMERU
Hàn Quốc치
Chú âmㄓˋ
Hán ngữ Trung cổdri
Baxter-SagartC.lrə
Hán ngữ Thượng cổC.lrə
Phản thiết湯來切
Thanh mẫu透

Nghĩa

Việt

  • Thiều Chửu Sửa. Tô Thức [蘇軾] : {Dư chí Phù Phong chi minh niên, thủy trị quan xá} [余至扶風之明年, 始治官舍] (Hỉ vủ đình kí [喜雨亭記]) Tôi đến Phù Phong năm trước thì năm sau mới sửa lại quan nha. Trừng trị. Một âm là {trị}. Sửa trị. Như {tràng trị cửu an} [長治久安] (Minh sử [明史]) trị yên lâu dài. Chỗ quan…

Nôm

  • Lục Vân Tiên Âm Nôm: chệ Xuất hiện 3 lần trong Lục Vân Tiên

Taiwan

  • MOE · 教育部重編國語辭典 [動]_x000D_ 1.管理、統理。如：「統治」、「治理」。《易經．繫辭下》：「上古結繩而治，後世聖人易之以書契。」《禮記．大學》：「古之欲明明德於天下者，先治其國。」_x000D_ 2.診療。如：「治療」、「治癒」、「醫治」。《韓非子．喻老》：「故良醫之治病也，攻之於腠理。」《老殘遊記》第一回：「來了一個搖串鈴的道士，說是曾受異人傳授，能治百病。」_x000D_ 3.整理、修建。如：「治水」、「整治」。《孟子．告子下》：「丹之治水也，愈於禹。」《漢書．卷六九．趙充國辛慶忌傳．趙充國》：「以閒暇時下所伐材，繕治郵亭。」_x000D_ 4.修養、修練。《…

Mainland

  • Tân Hoa Tự Điển 治 (形声。从水,台声。①本义水名。②引申义治水;整治;修治) 同引申义 昔禹治洪水。--郦道元《水经注》 民治渠。--褚少孙《西门豹治邺》 遂治别院,使夫妇成礼。--《聊斋志异·小翠》 其后治装行,东入海求其师云。--《史记·孝武本纪》 又如治酒(置办酒食);治步(修整仪容,举止合乎法度);治任(整理行装);治行(治严。整理行装);治缮(修缮);治茸(修缮) 治理;管理;统治 治国无法则乱。--《吕氏春秋·察今》 或劳心,或劳力。劳心者 治zhì ⒈管理～理。～家。抓纲～国。 ⒉处理，惩处、医疗、研究等～丧。处～。～罪。惩～。医～。～病。～学。～世之道…

Eng

  • CC-CEDICT to rule|to govern|to manage|to control|to harness (a river)|to treat (a disease)|to wipe out (a pest)|to punish|to research

ja

  • JMdict politics|government|administration|rule|peace

Nguồn gốc

left-right

Khang Hy

 〔古文〕：乿【唐韻】直之切【集韻】【韻會】澄之切【正韻】陳知切，𠀤音持。水名。【說文】水，出東萊曲城陽丘山，南入海。 又水，出泰山。【前漢·地理志】泰山郡南武陽冠石山，治水所出，南至下邳入泗。 又【集韻】湯來切，音胎。水名。水出鴈門郡。【前漢·地理志】鴈門郡隂館累頭山，治水所出，東至泉州入海。 又理也。【周禮·天官】大宰以九職任萬民，七日嬪婦，化治絲枲。 又盈之切，音怡。義同。 又【廣韻】【集韻】【韻會】直利切【正韻】直意切，𠀤音穉。亦理也。【荀子·修身篇】少而理曰治。 又𥳑習也。【周禮·春官·大宗伯】治其大禮。 又校也。【戰國策】皆無敢與趙治。 又有所求乞也。【周禮·地官·旅師】凡新甿之治，皆聽之。 又監督也。【周禮·地官·鄕師】用役則帥其民而至，遂治之。 又聽獄之成辭亦曰治。【周禮·秋官·方士】凡都家之士所上治，則主之。【註】所上治，謂獄訟之小事，不附罪者也。 又才多亦曰治。【左傳·莊九年】鮑叔曰：管夷吾治于高傒，使相可也。【註】言管仲治理政事之才多于敬仲。 又道家靜室曰治。【六朝詩話】送謝靈運於杜治，猶今之宮觀也。 又所都之處曰治。【前漢·田儋傳】更王膠東，治卽墨。【註】治，謂都之也。 又州郡所駐曰治，如蜀刺史曰治成都，揚刺史曰治會稽。【毛氏韻增】治字本平聲，脩治字借爲去聲，經典釋文治字平聲皆無音，假借治道平治字，𠀤直吏切。 考證：〔【周禮·春官·大宗伯】治其大體。〕 謹照原文體改大禮。

Thuyết Văn

治水。出東萊曲城陽丘山。南入海。 从水。台聲。

Chú giải Đoàn Ngọc Tài

城當作成。字之誤也。東萊郡曲成、二志同。今山東萊州府掖縣東北六十里有曲成故城。前志曲成下曰。陽丘山、治水所出。南至沂入海。按沂字疑誤。一本作至臨沂尤誤。當作計斤二字。今掖縣東南三十里有陽邱山。亦名馬鞍山。今治水名小沽河。自掖縣馬鞍山南流至平度州東南。與出登州府黃縣之大沽河合流。逕卽墨。至膠州之麻灣口入海。一統志曰。左傳昭二十年。姑尤以西。杜注。姑水、尤水皆在城陽郡。東南入海。齊乘。姑卽大沽河。尤卽小沽河。玉裁謂尤古音讀如貽。與治同在第一部。齊乘之言可信也。 直之切。一部。按今字訓理。葢由借治爲理。

【治】 (trì ⟨trị⟩) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 水 (thuỷ) | Thanh phù (聲符): 台 (thai) Phiên thiết: Trực chi thiết Thượng tự: 直 (trực) | Hạ tự: 之 (chi) Trung cổ thanh mẫu: 澄母 — toàn trọc (全濁) Quy tắc: thanh mẫu 'tr' + vận mẫu 'i' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → huyền Suy luận: trì (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: trì (Sửa. Tô Thức [蘇軾] : ) thủy (Nước.)。 xuất (Ra ngoài) đông (Phương đông)…

Tự hình

  • Tiểu triện
  • Lệ thư
  • Khải thư
  • Hành thư
  • Thảo thư

Dị thể: 冶 · 𡭒 · 𣳮 · 乿 · 冶