浚
tuấnNôm tuấn
Hán Việt: tuấn · Pinyin: jùn · Nôm: tuấn
Tổng quan
Khơi thông
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | jùn |
|---|---|
| Hán Việt | tuấn |
| Âm Nôm | tuấn |
| Quảng Đông | seon3 |
| Mân Nam | tsun3 |
| Nhật Bản | SARAU |
| Hàn Quốc | 준 |
| Chú âm | ㄐㄩㄣˋ |
| Hán ngữ Trung cổ | synh |
| Phản thiết | 祖峻切 |
| Thanh mẫu | 精 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Sâu. Đào sâu. Như tuấn tỉnh [浚井] đào giếng sâu. Khơi, lấy ra. Nên, phải
Nôm
- Giản Dị Hán Nôm tuấn tuấn (cào bùn) [Eng: to rake the mud]
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [動] 1.舀取。《說文解字．水部》：「浚，抒也。」清．段玉裁．注：「抒者，挹也，取諸水中也。」 2.疏通或挖深水道。通「濬」。唐．魏徵〈論時政疏〉：「欲流之遠者，必浚其泉源。」唐．韓愈〈重答張籍書〉：「浚其源，導其所歸; 溉其根，將食其實。」 3.剝削、榨取。《左傳．襄公二十四年》：「子實生我，而謂子浚我以生乎？」晉．杜預．注：「浚，取也，言取我財以自生。」唐．柳宗元〈封建論〉：「姦利浚財，怙勢作威。」 [形] 深。《詩經．小雅．小弁》：「莫高匪山，莫浚匪泉。」漢．毛亨．傳：「浚，深也。」唐．柳宗元〈鈷鉧潭西小邱記〉：「西二十五步，當湍而浚者為魚梁。」
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 浚 (形声。从水,雋声。本义从水中挹取) 同本义 浚,抒也。--《说文》。段玉裁注抒者,挹也,取诸水中也。” 疏浚; 深挖 封十有二山,浚川。--《书·舜典》 冬,浚洙。--《春秋·庄公九年》 浚之者何?深也。--《公羊传·庄公九年》 浚沟渠。--《汉书·赵充国传》 浚其源泉。--唐·魏征《谏太宗十思疏》 浚吴淞白茆。--清·张廷玉《明史》 又如浚池(挖掘或疏通护城河); 浚治(疏浚); 浚流(疏坑流); 浚泻(疏浚使排泄) 压榨,取出汁水或内含物 浚民之膏济以实之。--《国语·晋语》 又如浚 浚（瀎）jùn ⒈疏通～沟渠。 ⒉深临～谷。 ⒊取，榨取。 ⒋见xùn。 浚（瀎）xùn ⒈浚县，在河南省。 浚cún 1.伏。参见"浚浚"。
Eng
- CC-CEDICT to dredge (a river)
- CC-CEDICT used in 浚縣, 浚县[Xun4 Xian4], a county in Henan
- CC-CEDICT variant of 浚[jun4]
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
【唐韻】私閏切【集韻】【韻會】【正韻】須閏切，𠀤音峻。【說文】抒也。【徐曰】抒取出之也。【左傳·襄二十四年】浚我以生。【註】言取我財以自生也。 又深也。【春秋·莊九年】冬浚洙。 又【揚子·方言】稟浚，敬也。秦晉閒曰稟，齊曰浚。 又須也。【書·臯陶謨】夙夜浚明有家。【傳】言早夜思之，須明行之也。馬融云：大也。 又水名，在衞。【詩·地理攷】浚水出浚儀，東逕邶地，入濟。 又邑名。【詩·邶風】在浚之下。【傳】浚，衞邑。 又【集韻】祖峻切，音俊。浚稽，山名，在武威北。 又【字彙補】七均切。與踆通。伏也。【劉歆遂初賦】鳥脇翼之浚浚。與𣽊濬通。 考證：〔【揚子·方言】稟浚，敬也。秦晉閒曰稟，齊曰敬。〕 謹照原文曰敬改曰浚。〔【書·大禹謨】夙夜浚明有家。〕 謹照原書大禹謨改臯陶謨。
Thuyết Văn
抒也。 从水。夋聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
抒者、挹也。取諸水中也。春秋經浚洙、孟子使浚井、左傳浚我以生、義皆同。浚之則深。故小弁傳曰。浚、深也。 私閏切。十三部。
【浚】 (tuấn) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 水 (thuỷ) , Thanh phù (聲符): 夋 (i) Phiên thiết: Tư nhuận thiết Thượng tự: 私 (tư) , Hạ tự: 閏 (nhuận) Trung cổ thanh mẫu: 心母 — toàn thanh (全清) Quy tắc: thanh mẫu 't' + vận mẫu 'uận' ⚡ Chỉnh thanh: Thanh điệu suy luận từ âm HV hiện tại (không có nguồn trực tiếp) ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → sắc Suy luận: tuấn (âm hệ: 0 , từ vựng: 0) Nghĩa:…
Tự hình
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 濬 · 濬