潛
tiềm
Hán Việt: tiềm · Pinyin: qián
Tổng quan
bí mật tiềm ẩn ẩn giấu che giấu lặn xâm nhập
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | qián |
|---|---|
| Hán Việt | tiềm |
| Quảng Đông | cim4 |
| Mân Nam | tsiâm |
| Nhật Bản | SEN |
| Hàn Quốc | 잠 |
| Chú âm | ㄑㄧㄢˊ |
| Hán ngữ Trung cổ | ziem |
| Baxter-Sagart | [dz][o]m |
| Hán ngữ Thượng cổ | [dz][o]m |
| Phản thiết | 慈鹽切 |
| Thanh mẫu | 從 |
| Vận | 鹽 |
| Đẳng | 3 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Cất kín, giấu, giấu ở trong nước, ngoài không trông thấy gọi là {tiềm}. Vì thế, cái gì dấu kín không lộ gọi là {thâm tiềm} [深潛] hay là {trầm tiềm} [沉潛], dụng tâm vào tới cõi thâm gọi là {tiềm tâm} [潛心]. Ở ẩn. Khen cái đức hạnh của kẻ ẩn sĩ gọi là {tiềm đức} [潛德]. Ngầm, không cho…
Nôm
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: tiềm Xuất hiện 1 lần trong Truyện Kiều bản 1866
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: tiềm Xuất hiện 1 lần trong Truyện Kiều 1871
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [動] 1.入水，在水面下活動。如：「潛水」、「鳥飛魚潛」。《左傳．哀公十七年》：「越子以三軍潛涉，當吳中軍而鼓之。」 2.深藏、隱藏。如：「潛藏」、「潛伏」。唐．杜甫〈奉贈韋左丞丈二十二韻〉：「殘杯與冷炙，到處潛悲辛。」宋．范仲淹〈岳陽樓記〉：「日星隱曜，山岳潛形。」 [形] 隱藏的。《易經．乾卦．初九》：「潛龍勿用。」宋．蘇軾〈赤壁賦〉：「舞幽壑之潛蛟，泣孤舟之嫠婦。」 [副] 祕密的、暗中的。如：「潛心默禱」。晉．陶淵明《搜神後記》卷五：「後以雞鳴出去，平早潛歸。」唐．杜甫〈哀江頭〉詩：「少陵野老吞聲哭，春日潛行曲江曲。」 [名] 《詩經．周頌》的…
Eng
- CC-CEDICT hidden|secret|latent|to hide|to conceal|to submerge|to dive
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
【唐韻】昨鹽切【集韻】【韻會】【正韻】慈鹽切，𠀤音𤄵。【說文】涉水也。【揚子·方言】潛涵，沉也。又游也。【註】潛行水中，亦曰游。 又藏也。【易·乾卦】陽氣潛藏。 又【爾雅·釋言】潛，深也。【詩·小雅】潛雖伏矣。 又漢水之別名。【爾雅·釋水】水自江出爲沱，漢爲潛。【書·禹貢】沱潛旣道。 又丘名。【爾雅·釋丘】晉有潛丘。 又地名。【春秋·隱二年】公會戎于潛。 又邑名。【史記·楚世家】吳取楚之六潛。 又潛江，縣名。【廣輿記】屬安陸府。 又牛名。【酉陽雜俎】句漏縣大江中有潛牛。 又姓。宋安撫使潛說友。 又【小爾雅】魚之所息謂之潛。【詩·周頌】潛有多魚。【傳】潛，糝也。 又【廣韻】【集韻】𠀤慈艷切，音𥌳。義同。一曰伏流。
Thuyết Văn
涉水也。 一曰藏也。 从水。朁聲。 一曰漢爲潛。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
上文云潛行水中。對下文浮行水上言之。邶風傳云。由厀以上爲涉。然則言潛者、自其厀以下𣳚於水言之。所謂泳也。左傳哀十七年。越子以三軍潛涉。又按潛汓等字、後人不甚分明。若水經注江水篇云。有潛客泳而視之。見水下有兩石牛。此則謂潛全𣳚水中矣。 此今日通行義。釋言曰。潛、深也。方言曰。潛、涵、沈也。 昨鹽切。七部。 釋水文。劉逵注蜀都賦云。禹貢梁州、沲潛旣道。有水從漢中沔陽縣南流。至梓潼漢壽縣。入大穴中。通岡山下。西南潛出。今名伏水。舊說云禹貢潛水也。郭樸爾雅音義同此說。
【潛】 (tiềm) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 水 (thuỷ) | Thanh phù (聲符): 朁 (thảm) Phiên thiết: Tạc diêm thiết Thượng tự: 昨 (tạc) | Hạ tự: 鹽 (diêm) Trung cổ thanh mẫu: 從母 — toàn trọc (全濁) Quy tắc: thanh mẫu 't' + vận mẫu 'iêm' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → huyền Suy luận: tiềm (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: thiệp (Lội. Lội qua sông gọ) thủy (Nước.) vậy。 Một thuyết khác tàng (Giấu. Như…
Tự hình
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 潜 · 濳 · 潜 · 濳 · 潜 · 濳 · 潜 · 潜