潰

kuì hội

Hán Việt: hội · Pinyin: kuì

Tổng quan

Vỡ ngang, nước phá ngang bờ chắn mà chảy tóe vào gọi là {hội}. Như

Pinyin
kuì
Hán Việt
hội
Chú âm
ㄏㄨㄟˋ
Unicode
U+6F70
Số nét
15
Cấu trúc
left-right
Phồn thể
潰
Thương Hiệt
ELMC

潰亂 · 潰圍 · 潰滅 · 潰瘡 · 潰走 · 潰退 · 崩潰 · 胃潰瘍

  • Thuyết Văn Giải Tự
  • Khang Hy Tự Điển

Âm vận

Pinyinkuì
Hán Việthội
Quảng Đôngfui2
Mân Namkhuì
Nhật BảnTSUIERU
Hàn Quốc궤
Chú âmㄏㄨㄟˋ
Hán ngữ Trung cổghuaih
Baxter-Sagart[gʷ]ˤ[ə]j-s
Hán ngữ Thượng cổ[gʷ]ˤ[ə]j-s
Phản thiết戸代切
Thanh mẫu匣
Vận隊
Đẳng1

Nghĩa

Việt

  • Thiều Chửu Vỡ ngang, nước phá ngang bờ chắn mà chảy tóe vào gọi là {hội}. Như {hội đê} [潰隄] vỡ đê. Tan lở, dân bỏ người cai trị trốn đi gọi là {hội}. Vỡ lở, binh thua trận chạy tán loạn gọi là {hội}. Giọt sẩy vỡ mủ cũng gọi là {hội}. Liêu trai chí dị [聊齋志異] : {Quảng sang hội xú, triêm nhiễm…

Nôm

  • Bảng Tra Chữ Nôm hòi [Eng: flooding river; militarily defeat]
  • Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: hội Xuất hiện 1 lần trong Truyện Kiều bản 1866
  • Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: hòi Xuất hiện 1 lần trong Truyện Kiều 1871

Taiwan

  • MOE · 教育部重編國語辭典 [動] 1.大水沖破堤岸，四處奔流。如：「潰決」、「潰堤」。《國語．周語上》：「川壅而潰傷人必多，民亦如之。」《韓非子．喻老》：「千丈之隄，以螻蟻之穴潰。」 2.突破。如：「潰陷」、「潰圍而奔」。明．宋濂〈秦士錄〉：「突圍潰陣，得保首領乎？」 3.敗逃、逃散。如：「潰敗」、「崩潰」、「潰不成軍」。《後漢書．卷二四．馬援傳》：「乘夜放火，擊鼓叫譟，虜遂大潰，凡斬首千餘級。」 4.腐爛。如：「潰爛」、「潰瘍」。明．劉基〈賣柑者言〉：「杭有賣果者，善藏柑，涉寒暑不潰。」

Eng

  • CC-CEDICT used in 潰膿|溃脓[hui4 nong2]|Taiwan pr. [kui4]
  • CC-CEDICT (bound form) (of floodwaters) to break through a dam or dike|(bound form) to break through (a military encirclement)|(bound form) to be routed; to be overrun; to fall to pieces|(bound form) to fester; to ulcerate

Nguồn gốc

left-right

Khang Hy

【唐韻】【集韻】【韻會】【正韻】𠀤胡對切，音繪。【前漢·文帝紀】大水潰出。【註】旁決曰潰。 又亂也。【詩·大雅】潰潰回遹。 又散也。【左傳·文三年】民逃其上曰潰。【公羊傳】國曰潰，邑曰叛。 又遂也。【詩·小雅】是用不潰于成。 又怒也。【詩·邶風】有洸有潰。【韓詩】潰潰，不善之貌。 又水相交過曰潰。【宋玉·高唐賦】潰淡淡而𠀤入。 又潰濩，水勢相激貌。【郭璞·江賦】潰濩泧漷。 又【集韻】胡隈切，音回。義同。 又戸代切，音𢞐。與瀣同。 又胡骨切，音搰。決也。

Thuyết Văn

漏也。 从水。䝿聲。

Chú giải Đoàn Ngọc Tài

漏當作屚。屋穿水下也。左傳。凡民逃其上曰潰。此引伸之義。小雅、大雅毛傳皆曰。潰、遂也。此皆謂假潰爲遂。 胡對切。十五部。

【潰】 (hội) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 水 (thuỷ) | Thanh phù (聲符): 䝿 (quý) Phiên thiết: Hồ đối thiết Thượng tự: 胡 (hồ) | Hạ tự: 對 (đối) Trung cổ thanh mẫu: 匣母 — toàn trọc (全濁) Quy tắc: thanh mẫu 'h' + vận mẫu 'ôi' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → nặng Suy luận: hội (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: lậu (Thấm ra) vậy

Tự hình

  • Tiểu triện
  • Khải thư
  • Hành thư
  • Thảo thư

Dị thể: 𤀭 · 𤃘 · 溃 · 溃 · 溃