烛
chúc
Hán Việt: chúc
Tổng quan
nến (văn học) chiếu sáng
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | zhú |
|---|---|
| Hán Việt | chúc |
| Quảng Đông | zuk1 |
| Chú âm | ㄓㄨˊ |
| Hán ngữ Trung cổ | cjyuk |
| Baxter-Sagart | tok |
| Hán ngữ Thượng cổ | tok |
| Phản thiết | 朱欲切 |
| Thanh mẫu | 章 |
| Vận | 燭 |
| Đẳng | 3 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Giản thể của chữ 燭
- Thiều Chửu Đuốc, nến. Nguyễn Trãi [阮廌] : {Duyên giang thiên lý chúc quang hồng} [沿江千里燭光紅] (Thượng nguyên hỗ giá chu trung tác [上元扈駕舟中作]) Ven sông nghìn dặm, ánh đuốc đỏ rực. Soi. Như {đỗng chúc vô di} [洞燭無遺] soi suốt không sót gì. Bốn mùa hòa bình gọi là {ngọc chúc} [玉燭]. {Phong chúc} [風燭]…
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 「燭」的異體字。
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 烛 (形声。从火,蜀声。本义古代照明用的火炬) 同本义 烛,庭燎大烛也。--《说文》。按,燋也。未爇曰燋,执之曰日烛,树地曰庭燎。苇薪为之,小者麻蒸为之。 执烛于西阶上。--《仪礼·燕礼》 共坟烛庭燎。--《周礼·司烜氏》。注树于门外,曰大庭燎。” 独不见跋。--《礼记·曲礼》 火在地曰燎,执之曰烛。--《仪礼·士丧礼》注 举烛者,尚明也。--《韩非子·外储说左上》 昼短苦夜长,何不秉烛游?--《古诗十九首·生年不满百》 江月亭前桦烛香,龙门阁上驮声长。--陆游《雪夜感旧》 又如烛火(火炬,火把);烛 烛（爐）zhú ⒈以线绳或苇子做中心，周围用蜡和油脂…
Eng
- CC-CEDICT candle|(literary) to illuminate
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
【唐韻】之欲切【集韻】【韻會】朱欲切，𠀤音囑。【說文】庭燎火燭也。【廣韻】燈燭。【禮·曲禮】燭至起。【周禮·秋官·司烜氏】以共祭祀之明齍明燭。 又【玉篇】照也。【前漢·武帝紀】日月所燭，莫不率𠈷。 又【爾雅·釋天】四時和謂之玉燭。【註】道光照也。【梁書·𥳑文帝紀】太平玉燭，爾乃議之。 又【楚辭·天問】日出不到燭龍何燿。 又星名。【史記·天官書】燭星，狀如太白，其出也不行，見則滅，如星非星，如雲非雲，名曰歸邪。歸邪出，必有歸國者。漢元鳳四年，燭星見奎婁閒。 又南天燭，藥名。赤者名文燭。木而似草。故又名南燭草。又石燭，一名水肥，一名石脂，一名石液。 又姓。【左傳·僖二十八年】若使燭之武見秦君，師必退。 又去聲。【前漢·武帝紀】見光集於雲壇，一夜三燭。【註】服虔曰：燭，音炷。師古讀如字。 又【唐韻正】音朱。【張衡·東京賦】德寓天覆，輝烈光燭，狹三王之趢趗，軼五帝之長驅。 又【唐韻正】後魏渴燭渾民，亦作可足渾民，又作可朱渾民。 考證：〔【前漢·武帝紀】見光集於雲檀，一夜三燭。〕 謹照原文雲檀改雲壇。
Thuyết Văn
庭燎、大燭也。 从火。蜀聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
燎當作尞。大各本譌作火。今正。若韵會庭燎燭也尤善。小雅毛傳曰。庭燎、大燭也。燕禮。宵則庶子執燭於阼階上。司宫執燭於西階上。甸人執大燭於庭。閽人爲大燭於門外。周禮司烜氏。凡邦之大事。共墳燭、庭燎。鄭云。墳、大也。郊特牲曰。庭燎之百。由齊桓公始也。鄭云。庭燎之差。公葢五十。侯伯子男皆三十。文出大戴禮。按未爇曰燋。執之曰燭。在地曰燎。廣設之則曰大燭、曰庭燎。大燭與庭燎非有二也。周禮絫言墳燭、庭燎。故鄭注以門外門内別之。周禮故書作蕡燭。先鄭云。蕡燭、麻燭也。賈公彥曰。古者未有麻燭。故鄭從墳訓大。古庭燎、依慕容所爲。以葦爲中心。以布纏之。飴蜜灌之。若今蠟燭。玉裁謂。古燭葢以薪蒸爲之。麻蒸亦其一端。麻蒸、其易然者。必云古無麻燭、葢非。許以㷓次燭灺之閒、葢得之矣。 之欲切。三部。
【燭】 (chúc) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 火 (hoả) | Thanh phù (聲符): 蜀 (xọc) Phiên thiết: Chi dục thiết Thượng tự: 之 (chi) | Hạ tự: 欲 (dục) Trung cổ thanh mẫu: 章母 — toàn thanh (全清) Quy tắc: thanh mẫu 'ch' + vận mẫu 'uc' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → sắc Suy luận: chúc (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: đình (Sân trước. Nguyễn Du) liệu ({Đình liệu} [庭燎] đốt)、 đại (Lớn.) chúc (Đuốc) vậy
Tự hình
- Chữ lụa
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 烛 · 曯 · 爥 · 𪹳 · 曯 · 烛 · 燭 · 爥 · 烛 · 燭 · 烛 · 燭