燭

Nguồn gốc

left-right

Khang Hy

【唐韻】之欲切【集韻】【韻會】朱欲切，𠀤音囑。【說文】庭燎火燭也。【廣韻】燈燭。【禮·曲禮】燭至起。【周禮·秋官·司烜氏】以共祭祀之明齍明燭。 又【玉篇】照也。【前漢·武帝紀】日月所燭，莫不率𠈷。 又【爾雅·釋天】四時和謂之玉燭。【註】道光照也。【梁書·𥳑文帝紀】太平玉燭，爾乃議之。 又【楚辭·天問】日出不到燭龍何燿。 又星名。【史記·天官書】燭星，狀如太白，其出也不行，見則滅，如星非星，如雲非雲，名曰歸邪。歸邪出，必有歸國者。漢元鳳四年，燭星見奎婁閒。 又南天燭，藥名。赤者名文燭。木而似草。故又名南燭草。又石燭，一名水肥，一名石脂，一名石液。 又姓。【左傳·僖二十八年】若使燭之武見秦君，師必退。 又去聲。【前漢·武帝紀】見光集於雲壇，一夜三燭。【註】服虔曰：燭，音炷。師古讀如字。 又【唐韻正】音朱。【張衡·東京賦】德寓天覆，輝烈光燭，狹三王之趢趗，軼五帝之長驅。 又【唐韻正】後魏渴燭渾民，亦作可足渾民，又作可朱渾民。 考證：〔【前漢·武帝紀】見光集於雲檀，一夜三燭。〕 謹照原文雲檀改雲壇。

Thuyết Văn

庭燎、大燭也。 从火。蜀聲。

Chú giải Đoàn Ngọc Tài

燎當作尞。大各本譌作火。今正。若韵會庭燎燭也尤善。小雅毛傳曰。庭燎、大燭也。燕禮。宵則庶子執燭於阼階上。司宫執燭於西階上。甸人執大燭於庭。閽人爲大燭於門外。周禮司烜氏。凡邦之大事。共墳燭、庭燎。鄭云。墳、大也。郊特牲曰。庭燎之百。由齊桓公始也。鄭云。庭燎之差。公葢五十。侯伯子男皆三十。文出大戴禮。按未爇曰燋。執之曰燭。在地曰燎。廣設之則曰大燭、曰庭燎。大燭與庭燎非有二也。周禮絫言墳燭、庭燎。故鄭注以門外門内別之。周禮故書作蕡燭。先鄭云。蕡燭、麻燭也。賈公彥曰。古者未有麻燭。故鄭從墳訓大。古庭燎、依慕容所爲。以葦爲中心。以布纏之。飴蜜灌之。若今蠟燭。玉裁謂。古燭葢以薪蒸爲之。麻蒸亦其一端。麻蒸、其易然者。必云古無麻燭、葢非。許以㷓次燭灺之閒、葢得之矣。 之欲切。三部。

【燭】 (chúc) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 火 (hoả) | Thanh phù (聲符): 蜀 (xọc) Phiên thiết: Chi dục thiết Thượng tự: 之 (chi) | Hạ tự: 欲 (dục) Trung cổ thanh mẫu: 章母 — toàn thanh (全清) Quy tắc: thanh mẫu 'ch' + vận mẫu 'uc' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → sắc Suy luận: chúc (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: đình (Sân trước. Nguyễn Du) liệu ({Đình liệu} [庭燎] đốt)、 đại (Lớn.) chúc (Đuốc) vậy

Tự hình

• Chữ lụa
• Tiểu triện
• Khải thư
• Hành thư
• Thảo thư

Dị thể: 烛 · 曯 · 爥 · 𪹳 · 曯 · 烛 · 爥 · 烛 · 烛 · 烛