牛

niúngưuNôm ngưu

Hán Việt: ngưu · Pinyin: niú · Nôm: ngưu

Tổng quan

Con bò. Thủy ngưu [水牛] con trâu

Pinyin
niú
Hán Việt
ngưu
Âm Nôm
ngưu
Chú âm
ㄋㄧㄡˊ
Unicode
U+725B
Bộ thủ
牛
Số nét
4
Thương Hiệt
HQ

牛B · 牛乳 · 牛人 · 牛仔 · 牛倌 · 牛刀 · 牛劲 · 牛勁

  • Thuyết Văn Giải Tự
  • Khang Hy Tự Điển

Âm vận

Pinyinniú
Hán Việtngưu
Âm Nômngâu
Quảng Đôngngau4
Mân Namgiû
Nhật BảnUSHI
Hàn Quốc우
Chú âmㄋㄧㄡˊ
Hán ngữ Trung cổngiu
Baxter-Sagart[ŋ]ʷə
Hán ngữ Thượng cổ[ŋ]ʷə
Phản thiết將黎反
Thanh mẫu精

Nghĩa

Việt

  • Thiều Chửu Con bò. Thủy ngưu [水牛] con trâu. Sao Ngưu

Nôm

  • Giản Dị Hán Nôm ngâu ông ngâu bà ngâu [Eng: cow, ox, bull; KangXi radical93]
  • Từ điển Hán Nôm (Viện Hán Nôm) ngưu thuỷ ngưu (con trâu); sao ngưu [Eng: buffalo; name of a star]
  • Hồng Nghĩa Giác Tư Y Thư [Hồng nghĩa giác tư y thư] ngưu tất lan diệp liệu mà thêm cho
  • Hồng Nghĩa Giác Tư Y Thư [Hồng nghĩa giác tư y thư] xá dùng trạch tả khiên ngâu
  • Bảng Tra Chữ Nôm ngọ giờ ngọ [Eng: midday, noon]
  • Bảng Tra Chữ Nôm ngỏ ngỏ ý [Eng: to express a wish]
  • Bảng Tra Chữ Nôm ngõ cửa ngõ [Eng: gateway]
  • Lục Vân Tiên Âm Nôm: ngâu Xuất hiện 1 lần trong Lục Vân Tiên

Taiwan

  • MOE · 教育部重編國語辭典 [名]_x000D_ 1.動物名。脊椎動物哺乳綱偶蹄目。體形碩大，性情溫馴而力氣大，尾巴尖端有長毛，為草食性反芻類家畜。能供拉車、耕田，肉與乳皆可食用，而骨、皮、角等可做器具使用。_x000D_ 2.星宿名。二十八星宿之一，北方玄武七宿的第二宿。_x000D_ 3.星官名。牛宿之首，共有六顆星，在西方屬摩羯座。《晉書．卷一一．天文志上》：「牽牛六星，天之關梁，主犧牲事。」也稱為「牽牛」。但與俗稱「牽牛星」的河鼓二為不相干的星名。_x000D_ 4.二一四部首之一。_x000D_ 5.姓。如唐代有牛僧孺。_x000D_ [形]_x000D_ 固執、倔強。如：「牛脾氣」、「牛性子」。《紅樓夢》第一七回：「眾人見寶玉牛心，都怪他獃痴不改。」

Mainland

  • Tân Hoa Tự Điển 牛 (象形。甲骨文字形作牜”。中间一竖表示牛面,上面两竖加弯表牛角,下面两小撇表示牛耳) 牛属或近缘属的成员。哺乳动物,体型粗壮,角中空,由头骨向两侧呈大弧度伸出。力大,能耕田、拉车。中国产的以黄牛、水牛为主 牛,大牲也。--《说文》 坤为子母牛。--《易·说卦》 纯离为牛。--《左传·昭公五年》 东邻杀牛。--《礼记·坊记》 牛曰太牢。--《大戴礼记·曾子天圆》 牛田牧田。--《周礼·载师》。司农注牛田以养公家之牛。” 风吹草低见牛羊。--《乐府诗集·敕勒歌》 系向牛头充炭直。--唐· 牛niú ⒈家畜，反刍类动物。有黄～、水～、牦～、瘤～等多种。我国产的黄～、水～，力大，能耕田、拉车等。奶、肉供食用。皮制革，骨和角可做器物。 ⒉星宿名。二十八宿之一。

Eng

  • CC-CEDICT surname Niu
  • CC-CEDICT ox, cow, bull, CL:條, 条[tiao2],頭, 头[tou2], newton (abbr. for 牛頓, 牛顿[niu2 dun4]), (slang) awesome
  • JMdict cattle (Bos taurus)
  • JMdict cow
  • JMdict bull
  • JMdict ox
  • JMdict calf

ja

  • JMdict 牛（うし）

other

  • Nguồn khác Bóng. 󱵑𪹏芽末牛𫊶𬠓 Phầy mẩy nhả muổt, ngàu queng quý (Kh.Q.) Lửa cháy hết đồi cỏ, vắng bóng chim queng quý hót gọi làm mùa

Nguồn gốc

Khang Hy

【唐韻】語求切【集韻】魚尤切【韻會】疑尤切，𠀤𪙊平聲。【說文】大牲也。牛，件也。件，事理也。象角頭三封尾之形。【註】徐鍇曰：件，若言物一件二件也。封，高起也。【玉篇】黃帝服牛乗馬。【易·无妄】或繫之牛。又【說卦】坤爲子母牛。【禮·曲禮】凡祭宗廟之禮，牛曰一元大武。又【月令】出土牛，以送寒氣。【疏】月建丑，土能克水，故作土牛，以畢送寒氣也。 又樹化牛。【玄中記】千年樹精，化爲靑牛。始皇伐大樹，有靑牛躍出入水。 又官名。【周禮·地官】牛人，掌養國之公牛，以待國之政令。 又牽牛，宿名。【爾雅·釋天】星紀，斗牽牛也。【註】牽牛斗者，日月五星之所終始，故謂之星紀。 又天牛，蟲名。一曰天水牛。【爾雅·釋蟲】蠰齧桑註似天牛。 又紫金牛，藥名。見【本草綱目】。 又姓。【廣韻】微子裔，司𡨥牛父，子孫以王父字爲氏。【風俗通】漢有牛崇。 又人名。【史記·虞舜紀】瞽瞍父曰橋牛。 又叶音疑。【詩·小雅】我任我輦，我車我牛。叶下哉。哉讀將黎反。 考證：〔天牛，蟲名。【爾雅·釋蟲壤齧桑註】似天牛。〕　謹照原文壤改蠰。〔又叶音奚。【詩·小雅】我任我輦，我車我牛。叶下哉。哉讀將黎反。〕　謹按牛與奚不同母，牛字不得叶音奚。謹照字母叶音奚改叶音疑。

Thuyết Văn

事也。理也。 像角頭三、封尾之形也。 凡牛之屬皆从牛。

Chú giải Đoàn Ngọc Tài

事也者、謂能事其事也牛任耕理也者、謂其文理可分析也。庖丁解牛。依乎天理。批大卻道大窾牛事理三字同在古音第一部。此與羊祥也、馬怒也、武也、一例。自淺人不知此義。乃改之云大牲也。牛件也。件事理也。與吳字下𡚶增之曰姓也。亦郡也。同一紕繆。 角頭三者、謂上三岐者象兩角與頭爲三也。牛角與頭而三。馬足與尾而五。封者、謂中畫象封也。封者、肩甲墳起之處。字亦作犎。尾者、謂直畫下垂像也。羊、豕、馬、象皆像其四足。牛略之者、可思而得也。語求切。古音讀如疑。

【牛】 (ngưu) Lục thư: Tượng hình Cấu trúc: Tượng hình — Từ: 牛 (ngưu (Con bò. Thủy ngưu )) Phiên thiết: Ngữ cầu thiết Thượng tự: 語 (ngữ) , Hạ tự: 求 (cầu) Trung cổ thanh mẫu: 疑母 — thứ trọc (次濁) Quy tắc: thanh mẫu 'ng' + vận mẫu 'ưu' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → huyền Suy luận: ngưù (âm hệ: 0 , từ vựng: 0) Nghĩa: sự (Việc.Trần Nhân Tông ) vậy。 lí (Sửa ngọc) vậy。 tượng (Hình tượng. Như {tố ) giác…

Tự hình

  • Giáp cốt
  • Kim văn
  • Chữ lụa
  • Tiểu triện
  • Lệ thư
  • Khải thư
  • Hành thư
  • Thảo thư

Dị thể: 牜 · 牜