牢
lao
Hán Việt: lao · Pinyin: láo
Tổng quan
chắc chắn vững chắc chuồng (cho động vật) cúng tế nhà tù
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | láo |
|---|---|
| Hán Việt | lao |
| Quảng Đông | lau4 |
| Mân Nam | lô |
| Nhật Bản | ROU |
| Hàn Quốc | 뇌 |
| Chú âm | ㄌㄠˊ |
| Hán ngữ Trung cổ | lau |
| Baxter-Sagart | C-ru |
| Hán ngữ Thượng cổ | C-ru |
| Phản thiết | 魯刀切 |
| Thanh mẫu | 來 |
| Vận | 豪 |
| Đẳng | 1 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Cái chuồng nuôi súc vật. Giống muông, cỗ làm bằng thịt trâu bò gọi là {thái lao} [太牢], bằng dê gọi là {thiếu lao} [少牢]. Bền chặt. Như {lao bất khả phá} [牢不可破] bền chắc không thể phá ra được. Bồn chồn, buồn bã vô liêu gọi là {lao tao} [牢騷]. Nhà tù.;
Nôm
- Bảng Tra Chữ Nôm sao làm sao [Eng: how]
- Bảng Tra Chữ Nôm lào lào thào [Eng: prison; stable, pen; secure]
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: lao Xuất hiện 60 lần trong Truyện Kiều 1871
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: lao Xuất hiện 80 lần trong Truyện Kiều 1902
- Lục Vân Tiên Âm Nôm: lao Xuất hiện 35 lần trong Lục Vân Tiên
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 1.飼養牲畜的圈欄。《說文解字．牛部》：「牢，閑，養牛馬圈也。」如：「亡羊補牢」。《詩經．大雅．公劉》：「執豕于牢，酌之用匏。」 2.監獄。如：「坐牢」、「監牢」、「牢獄之災」。《文選．司馬遷．報任少卿書》：「故有畫地為牢，勢不可入。」 3.古代祭祀用的牲畜。如：「太牢」、「少牢」。《漢書．卷二五．郊祀志上》：「雍之諸祠自此興。用三百牢於鄜畤。」 4.姓。如漢代有牢梁。 [形] 堅固。如：「牢固」、「牢不可破」。唐．韓愈〈贈劉師服〉詩：「羨君齒牙牢且潔，大肉硬餅如刀截。」
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 牢〈名〉 (象形指事。据甲骨文,里面是个牛”字,外面象养牛的圈。泛指一般养性畜的栏圈。本义关养牛马等牲畜的圈) 同本义 牢,闲养牛马圈也。--《说文》。按,牛羊豕之闲曰牢。 执豕于牢。--《诗·大雅·公刘》 亡羊而补牢,未为迟也。--《战国策·楚策》 祀五帝则系于牢。--《周礼·充人》 长幼群聚,而为牢藉。--《列子·仲尼》 元端以临牢筴。--《庄子·达生》 又如牢栈(圈养牲畜的栅栏);牢筴(猪圈);牢藉(猪圈) 古代祭祀或宴享时用的牲畜。牛羊豕各一曰太牢,羊豕各一曰少牢 天子社稷皆太牢,诸 牢láo ⒈饲养牲畜的栏圈亡羊补～（〈喻〉事后及时补救）。 ⒉…
Eng
- CC-CEDICT firm|sturdy|fold (for animals)|sacrifice|prison
ja
- JMdict prison|jail|gaol|firm|solid
Nguồn gốc
top-bottom
Khang Hy
〔古文〕：𡘠【唐韻】魯刀切【集韻】【韻會】【正韻】郞刀切，𠀤音勞。【說文】閑養牛馬圈也。从牛，冬省，取其四周帀也。【玉篇】牲備也。【詩·大雅】執豕于牢。【周禮·地官】充人掌繫祭祀之牲牷，祀五帝，則繫於牢。【註】牢，閑也。必有閑者，防禽獸觸齧。【管子·輕重戊篇】殷人之王，立帛牢，服牛馬。 又牛曰太牢，羊曰少牢。【禮·王制】天子社稷皆太牢，諸侯社稷皆少牢。 又【周禮·天官·小宰】牢禮之灋。【註】三牲牛羊豕，具爲一牢。【齊語】環山於有牢。【註】牢，牛羊豕也。言雖山險，皆有牢牧。 又【玉篇】廩食也。【史記·平準書】願募民自給費，因官器作煑鹽，官與牢盆。【註】如淳曰：牢，廩食也。古人名廩爲牢也。盆者，煑鹽盆蘇。林云：牢，價直也。今世人言雇手牢盆。樂彥云：牢乃盆名。【後漢·西羌傳】諸將多盜牢稟。【註】牢，價直也。【應劭傳】多其牢賞。 又【唐韻】堅也，固也。【史記·外戚世家】欲連固根本牢甚。 又【前漢·揚雄傳】惜誦以下至懷沙一卷，名曰畔牢愁。【註】李奇曰：畔，離也。牢，聊也。 又【司馬相如·上林賦】牢落陸離。 又【馬融·廣成頌】臯牢陵山。【註】臯牢，猶牢籠也。孫卿子曰：臯牢天下而制之，若制子孫也。諸本有作牢柵者，非也。 又【晉書·姚萇載紀】陛下將牢太過耳。【註】將牢，猶俗言把穩。 又【韻會】狴犴曰牢。【史記·天官書】赤帝行德，天牢爲之空。 又地名。【左傳·莊二十一年】自虎牢以東。【註】虎牢，河南成臯縣。又【成五年】同盟于蟲牢。【後漢·郡國志】陳留郡封丘有桐牢亭。或曰古蟲牢。又【史記·秦本紀】伐趙皮牢，拔之。 又山名。【後漢·南蠻哀牢夷傳】其先有婦人，名沙臺，居於牢山。 又姓。【廣韻】孔子弟子，琴牢之後。【後漢·佞幸傳】僕射牢梁。 又【廣韻】蒲牢，海獸名。 又【廣韻】同窂。詳穴部窂字註。 又【廣韻】【類篇】𠀤郞侯切，音樓。【儀禮·士喪禮】握手用𤣥纁，裏長尺二寸，廣五寸，牢中旁寸。【註】牢，讀爲樓。樓爲削約，握之中央，以安手也。【疏】讀從樓者，義取縷斂狹少之意。云削約者，謂削之使約少也。 又【易林】失志懷憂，如坐狴牢。 又音潦。【後漢·董卓傳】卓縱放兵士，突其廬舍，淫略婦女，剽虜資物，謂之搜牢。【註】言牢周者，皆搜索取之也。一曰牢漉也。二字皆從去聲。今俗有此言。 又【淮南子·本經訓】牢籠天地。【註】牢讀屋霤之霤。楚人謂牢曰霤。 考證：〔【左傳】【成五年】同盟于蠱牢。〕 謹照原文蠱牢改蟲牢。
Thuyết Văn
閑也。 養牛馬圈也。 从牛。冬省。取其四周帀。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
也字今補。 充人注曰。牢、閑也。必有閑者。防禽獸觸齧。牲繫於牢。故牲謂之牢。如粊誓呼牛馬爲牿。禮呼牲爲牽也。 从古文冬省也。冬取完固之意。亦取四周象形。引伸之爲牢不可破。魯刀切。古音在三部。
【牢】 (lao) Lục thư: Tượng hình Cấu trúc: Tượng hình — Từ: 牛 (ngưu (Con bò. {Thủy ngưu} )) Phiên thiết: Lỗ đao thiết Thượng tự: 魯 (lỗ) | Hạ tự: 刀 (đao) Trung cổ thanh mẫu: 來母 — thứ trọc (次濁) Quy tắc: thanh mẫu 'l' + vận mẫu 'ao' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → huyền Suy luận: laò (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: nhàn (Bao lơn) vậy。 dưỡng (Nuôi lớn. Như ông Mạ) ngưu (Con bò. {Thủy ngưu} ) mã (Con ngựa.…
Tự hình
- Giáp cốt
- Kim văn
- Chữ lụa
- Tiểu triện
- Lệ thư
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 窂 · 𡕘 · 𡘠 · 𢚄 · 𤘰 · 𥤱 · 𥥑 · 𫳅 · 窂